نتانیاهو و آیزنکوت مدعی پیروزی در انتخابات بن‌بست‌زده اسرائیل شدند

بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت، رقیب او، پس از انتخابات روز سه‌شنبه ادعا‌های متناقضی را برای رهبری اسرائیل مطرح کردند. نتانیاهو خواستار تشکیل یک دولت راست‌گرا شد، در حالی که آیزنکوت گفت رأی‌دهندگان با ابقای این رهبر دیرپای اسرائیل مخالفت کرده‌اند؛ این در حالی است که نظرسنجی‌های هنگام خروج از حوزه‌های رأی‌گیری، بلوک‌های آنها را در بن‌بست نشان داد.

نتانیاهو خواستار تشکیل «یک دولت ملی راست‌گرای قدرتمند» شد، در حالی که آیزنکوت اظهار داشت که عموم مردم علیه باقی‌ماندن نتانیاهو در سمت نخست‌وزیری رأی داده‌اند و از او خواست از سیاست کناره‌گیری کند. هیچ‌یک از آنها پیروزی خود را اعلام نکردند.

این اظهارات، محاسبات انتخاباتی را حل‌وفصل نکرد.

با شمارش قطره‌چکانی آرای واقعی، نظرسنجی‌های کان ۱۱ و کانال ۱۳ نشان داد که دو بلوک در عدد ۵۱ مساوی هستند، در حالی که کانال ۱۲ برتری شکننده ۵۲ در برابر ۴۹ را به بلوک متبوع نتانیاهو یعنی حزب لیکود اختصاص داد. هیچ‌یک از این نظرسنجی‌ها کرسی ۶۱ کرسی مورد نیاز برای کسب اکثریت در کنست ۱۲۰ کرسی را برای هیچ‌کدام به ارمغان نیاورد.

این بن‌بست ممکن است به نفع نتانیاهو تمام شود و او را در جریان مذاکرات طولانی‌مدت ائتلافی یا حتی تا برگزاری انتخاباتی دیگر، به‌عنوان نخست‌وزیر سرپرست در قدرت نگه دارد.

پیش‌بینی می‌شد حزب مذهبی راست افراطی به رهبری ایتمار بن‌گفیر و بزالل اسموتریچ در مجموع ۱۳ کرسی را در بلوک نتانیاهو به دست آورند که هیچ‌گونه دستاورد چشمگیری برای هیچ‌کدام محسوب نمی‌شود.

احزاب عربی خارج از دو بلوک اصلی می‌توانند تعادل قدرت را در دست داشته باشند. اما آیزنکوت، رهبر حزب «یشار» و رئیس پیشین ستاد ارتش، تشکیل دولت با آنها را تقریباً رد کرده و مسیر خود را برای دستیابی به قدرت پیچیده ساخته است.

نبرد امنیتی بالا می‌گیرد

نتانیاهو ضمن سخنرانی پس از ساعت ۳ بامداد (۰۱:۰۰ به وقت گرینویچ) در مقر انتخاباتی حزب لیکود در اورشلیم، بر موفقیت‌های نظامی اسرائیل تأکید کرد و احتمال از سرگیری اقدام مشترک با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، علیه ایران را مطرح نمود.

او گفت: «اسرائیل در کنار شریک خود، رئیس‌جمهور ترامپ، با یک فرصت تاریخی بی‌نظیر برای ریشه‌کن کردن تهدید وجودی ایران یک‌بار برای همیشه روبه‌رو است. اما انگیزه‌های پنهان نباید ما را از این رسالت مقدس منحرف کند.»

پیش‌تر، آیزنکوت به نتانیاهو هشدار داده بود که از امنیت اسرائیل برای مقاصد سیاسی استفاده نکند.

آیزنکوت گفت: «نتانیاهو یک نخست‌وزیر موقت و بدون مأموریت یا اعتماد مردم است» و از نهاد امنیتی خواست در برابر هرگونه تلاشی برای مقدم داشتن منافع سیاسی بر امنیت اسرائیل «محکم بایستد».

کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرد میزان مشارکت رأی‌دهندگان ۷۷.۷ درصد بوده که بالاترین میزان در بیش از دو دهه اخیر و حدود ۷ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۲ است.

انتظار می‌رود نتایج نهایی روز پنج‌شنبه یا جمعه اعلام شود و سیستم سیاسی متلاشی‌شده اسرائیل باعث می‌شود حزب‌های کوچک‌تر در مذاکرات ائتلافی که پس از انتخابات‌های قبلی هفته‌ها یا ماه‌ها به طول انجامیده‌اند، نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند. اگر هیچ‌یک از بلوک‌ها نتواند دولت تشکیل دهد، ممکن است برگزاری انتخاباتی دیگر ضرورت یابد؛ امری که آیزنکوت با توجه به مشارکت بالای رأی‌دهندگان با آن مخالفت کرد.

یوحانان پلسنر، رئیس مؤسسه دموکراسی اسرائیل، نظرسنجی‌های خروج از شعب را شکستی بزرگ برای ائتلاف نتانیاهو خواند، اما هشدار داد که آیزنکوت به عنوان پیروز قطعی ظاهر نشده و با شمارش آرا، چیز‌های زیادی ممکن است تغییر کند.

شکست نتانیاهو، بدون برنده قطعی

اگر پیش‌بینی‌های نظرسنجی‌های خروج از شعب پابرجا بماند، ائتلاف ملی-مذهبی نتانیاهو که در اوج خود ۶۸ کرسی در اختیار داشت، با عدد ۶۱ کرسیِ لازم برای حکومت‌داری فاصله زیادی خواهد داشت و راه روشنی برای تشکیل دولت برای او باقی نمی‌گذارد.

آیزنکوت ۶۶ ساله که یک پسر و دو خواهرزاده خود را در جنگ غزه از دست داده، به عنوان قوی‌ترین رقیب نتانیاهو ظاهر شد؛ او بر سوابق امنیتی خود تأکید کرد و در عین حال خود را در داخل کشور به عنوان فردی میانه‌رو معرفی نمود.

او تنها چهار سال پیش وارد عرصه سیاست شد و پس از حمله حماس در سال ۲۰۲۳ به کابینه جنگ نتانیاهو پیوست، اما هشت ماه بعد با انتقاد از رهبری نخست‌وزیر استعفا داد.

آیزنکوت از رهبری نتانیاهو و متحدان راست افراطی‌اش فاصله می‌گیرد، اما با رویکرد تندروانه نسبت به امنیت که از زمان حمله حماس در سال ۲۰۲۳ ریشه‌دارتر شده است، فاصله نمی‌گیرد. او با تشکیل کشور فلسطین مخالفت می‌کند و می‌گوید شاخه نظامی حماس باید نابود یا منحل شود.

آیزنکوت می‌گوید پاسخ اسرائیل ـ جنگی که به گفته مقام‌های بهداشتی غزه بیش از ۷۴،۰۰۰ فلسطینی را کشته است ـ یک شکست بوده، زیرا حماس همچنان کنترل را در دست دارد.

مقر «فهرست مشترک»، ائتلافی متشکل از چندین حزب عربی، هم‌زمان با انتشار نظرسنجی‌های خروج از شعب در شبِ تاریخیِ مشارکت شهروندان فلسطینیِ اسرائیل، غرق در صوت و دست زدن شد.

فاتن گطاس، نامزد فهرست مشترک، در سخنرانی خود در مقر این ائتلاف در ناصره گفت: «ما اشغالگری و نژادپرستی را رد می‌کنیم و در اینجا خواهیم ماند.» نامزد‌ها امیدوار بودند که مشارکت بالای اعراب به آنها اجازه دهد نقشی سرنوشت‌ساز در ممانعت از بازگشت ائتلاف نتانیاهو به قدرت ایفا کنند.

یک رأی‌گیری در زمان جنگ

رأی‌دهندگان با تروما‌های مرگبارترین روز اسرائیل ـ زمانی که حماس ۱،۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۱ نفر را به گروگان گرفت ـ و جنگ‌های غزه و لبنان با حزب‌الله و ایران که به دنبال آن رخ داد، دست‌وپنجه نرم کردند.

در حالی که نتانیاهو به خاطر بزرگ‌ترین شکست امنیتی کشور مورد انتقاد قرار گرفت، او استدلال کرد که با کشتن رهبران ارشد حماس، حزب‌الله و ایران، اسرائیل و جهان را امن‌تر کرده است.

سیاست‌های ائتلاف راست‌گرای نتانیاهو در داخل کشور تفرقه‌افکن بوده و انزوای بین‌المللی اسرائیل را عمیق‌تر کرده است، اما او خود را به عنوان رهبری معرفی کرده که جگردار رویارویی با دشمنان اسرائیل است.

نتانیاهو ۷۷ ساله، نزدیک به ۱۹ سال از ۳۰ سال گذشته را به عنوان نخست‌وزیر خدمت کرده و بار‌ها از بحران‌های سیاسی جان سالم به در برده است. رقبای او از سال ۲۰۰۹ تنها یک بار پس از چهار انتخابات بی‌نتیجه در دو سال توانستند صندلی نخست‌وزیری را از او بگیرند؛ هشت ماه بعد، او بازگشته بود.

او در حالی وارد این انتخابات شد که با اتهامات دیرپای فساد (که آنها را رد می‌کند) و انتقاد‌ها بر سر شکست‌های اطلاعاتی که به شبه‌نظامیان تحت رهبری حماس اجازه داد حمله خود را انجام دهند، مواجه بود.