فرمان بورس دست چه کسی است؟

«سیدامیر وکیلیان» کارشناس بورس در خصوص رکورد شکنی بورس در این چند روز اخیر به خبر نگار «فراز» می‌گوید: «شاخص کل بورس در سالگرد تاریخی ریزش خود توانست بار دیگر اتفاقی نادر را رقم بزند و در واپسین لحظات کار بورس تهران به شاخص کل یک میلیون و پانصد هزار واحد برسد در پایان معاملات ۱۴۰۰/۵/۲۴ بازار سرمایه با رنگی سبز به کار خود پایان داد تا آماده آغاز کار در شهریور ماه شود. شاخص کل هم وزن هم مانند شاخص کل در طول یک ماه گذشته توانسته از مقاومت‌های جدی خود عبور کرده و پس از رشد ۳ هزار واحدی به ۴۲۸۳۱۸ واحد برسد ارزش معاملات به طور میانگین در مرداد ماه با رشد ۴۰٪ مواجه بود بطوریکه در مجموع معاملات بورس و فرابورس به عدد ۱۰ هزار تا ۱۲ هزارمیلیارد تومان رسید.»

نکته منفی بازار مرداد

نکته منفی بازار مرداد بودن حقیقی‌ها برای ورود پول به بازار سرمایه است. این عددهای خوب و عوامل مثبتی که خبر از روندی جدید در بازار را می‌دهند هنوز نتوانسته‌اند اعتماد عمومی را به بورس بازگردانند تا شاهد ورود پول به آن باشیم. در طول دو هفته اخیر سراسر خروج پول حقیقی را از بازار را داشتیم اما حقوقی‌های بازار مانع از ریزش آن و از دست رفتن فرصت طلایی برای رشد شدند.

چرا حقیقی‌ها مردد هستند

دلیل تردید حقیقی‌ها از اعتماد به بازار سرمایه را در چند عامل اصلی می‌توان خلاصه نمود. تورم شدید عمومی کشور، افزایش آمار بیکاری و کاهش شدید قدرت خرید خانوار موجب شده که شاخص‌های سرمایه‌گذاری از سویی و از سوی دیگر بخش پس انداز حقیقی‌ها بطور جدی در ایران کاهش یابد شاهد این مدعا کاهش شدید حجم معاملات در تمامی بازارهای موازی بازار سرمایه در ۵ ماه گذشته است بازارهای سرمایه محور که افزایش تعداد معاملات در آنها نمایانگر خروج پول از بانک‌ها به بازارهای سودا گری است که محور اصلی یک شک اقتصادی در ایران است در این چند ماه بازارهایی  مانند مسکن، طلا، ارز، خودروهای لوکس و بورس با کاهش شدید تعداد و ارزش معاملات مواجه بودند که به ما نوید  ظهور پرقدرت رکود سنگین بر تورم را دارد ادامه  ظهور هم زمان شرایط رکودی همراه با تورم نجومی می‌تواند شرایطی جدیدی را برای اقتصاد ایران در پی داشته باشد چیزی که تاکنون به این شدت شاهد نبوده ایم اما باید پرسید که بازارها این سوخت پرقدرت برای رشد را از کجا می‌آورند در حالیکه اقتصاد در شرایط رکودی است قیمت‌ها مدام در حال افزایش است تا جایی که عدم رشد چند ماه پیش خود را جبران می‌نمایند؟ و هیچ چیز مانع از رشد قیمت‌ها نیست؟ سوالی که تعجب مردم را در پی داشته و دست اقتصاد دانان را از هر گونه تحلیل منطقی خالی نموده است

عوامل رشد بازار

«وکیلیان» در ادامه از رشد بازار  و کمبود کالاهای اساسی به فراز می‌گوید:  «برای درک بهتر مطلب باید رجوعی به علم اقتصاد داشته باشیم عوامل ایجاد کننده تورم به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند  عامل اصلی و مهم پولی است که نظریه مقداری پولی فرید من به خوبی به آن پاسخ می‌دهد رشد پایه پولی چاپ اسکناس بدون پشتوانه توسط بانک مرکزی، کسری بودجه دولت و استقراض آن از بانک مرکزی همه عوامل اصلی کوره بی ارزش سازی پول ملی یک کشور است که در حال حاضر  اقتصاد ایران بطور کامل می‌توان دید. اما از دید کلاسیک‌ها کمبود عرضه کالا در بازار می‌تواند  عامل ایجاد تورم باشد گرچه این دیدگاه در بین بسیاری از اقتصاددانان معاصر دچار تردید است اما اقتصاد ایران در طول ۴ سال اخیر به خوبی ثابت نمود که کاهش مداوم و پایدار عرضه کالا خدمات به بازار می‌تواند کل اقتصاد را مختل و دچار چنان معضلات و گره‌های کوری نماید که برون رفت از آن با ایجاد یک راه کار منسجم و علمی را غیر ممکن می‌نماید. (کمبود شدید مسکن، صف های طولانی و پرتراکم خرید خودرو، کمبود مکرر گوشت قرمز  و مرغ تا هویج نایابی سیمان، آهن تا هزاران مورد کالای سرمایه ای و مصرفی دیگر همه و همه نمونه‌های کاهش مداوم عرضه و بی برنامه گی برای تقاضای حقیقی در ایران است) حتی در شرایطی عرضه نامتناجس واکسن کرونا می‌تواند چنان آسیبی به اقتصاد وارد نماید که از  صدهاشک اقتصادی و تورمی آثار مخرب بیشتری داشته باشد) با این حال این اتفاقات در کشور موجب ارزنده بودن بسیاری از کارخانه‌ها و شرکت‌های خدماتی گشته که بیش از ۸۰٪ نقدینگی را در اختیار د ارند و برای نشان دادن مقبول بودن خود نیازی به بازار و مردم ندارند بلکه از حساب خود با احساس نیاز مدیران و اجرای بخش مالی می‌تواند به راحتی ارزش بورسی شرکت‌ها را در چند ماه به بیش از ۷۰٪ ارتقا داده و زمینه ایجاد یک شاخص افسانه‌ای دیگر در بازار سرمایه را فراهم نمایند در واقع این پول پرقدرت حقوقی  است که تعیین کننده رشد در بازارهاست و دیگر نیازی به فروش و شاخص بهره وری جهت سودآوری و رشد مقبول ندارد تا زمانی که اقتصاد برای مشکلات اساسی خود راهکار متحولانه محور ارائه ندهد بسیاری از شرکت‌های خصولتی به راحتی می‌توانند برخلاف قاعده و قانون‌های علمی رشد خود را در بازارها تضمین کنند و بی اعتنایی کامل بر هرگونه تحلیل تکنیکال و بنیادی اقتصادی و بورسی داشته باشند. در این شرایط دیگر بورس دما سنج اقتصاد نیست»