بین ما و کویت چه اتفاقی افتاده است؟

دراین مورد «فراز» گفت‌وگویی داشته است با  سیدمصطفی موسوی عضو منتخب هیات مدیره اتاق بازرگانی مشترک ایران و کویت.

مشکل عدم صدور ویزا از سوی کویت برای تجارایرانی چیست؟ این امر بر صادرات ما چه تاثیری خواهد گذاشت؟

اینگونه نیست که مراودات اقتصادی ما با کویت، به طورمطلق قطع شده باشد؛ مسئله این است که کویت دیگر به تجار جدیدی که می خواهند وارد مراودات تجاری با کویت شوند، ویزا نمی‌دهد. اما تجار دیگر ما، که اغلب هم در کویت اقامت دارند، همچنان در حال صدور کالا به این کشور هستند. تجار دیگر و نیز جدید هم با وجود عدم صدور ویزا،  هنوز سهمی ۴ درصدی از صادرات به کویت را در اختیار دارند. مراودات تجاری ما فعلا با کویت به صورت اعتباری است و بازرگانان ایرانی  که نمی‌توانند ویزا بگیرند، از طریق شبکه‌های اینترنتی و الکترونیکی با کویتی‌ها در ارتباط هستند.

 صادرات ایران به کویت و مراودات تجاری ما با این کشور بیشتر شامل چه نوع کالاهایی می‌شود؟

از آن‌جا که ۳۰ درصد از شهروندان کویت ایرانی‌تبار و از اقشار‌ مرفه این کشور هستند؛ بخش عمده‌ای از بازار موادغذایی و کشاورزی و شیلات کویت توسط ایران تامین می‌شود. بنابراین، با توجه به جمعیت بسیار ایرانی‎‌ها در کویت، آنان تمایل زیادی به ادامه روابط تجاری با ایران دارند. ما هم از طرق مختلف در حال رایزنی هستیم تا این مشکل حل شود.  

با این تفاصیل، چرا کویت برای تجار ایرانی، ویزا صادر نمی‌کند؟

ببینید، کویت، مانند هر کشور دیگری، برای خرید محصول از بازارهای جهانی، استانداردهای خاصی دارد و بازرگانان ما باید به این استانداردها، به ویژه در دوران بحرانی کرونا توجه کنند. این یک مشکل اساسی است، چون استانداردهای بازارهای جهانی به خصوص در مورد مواد غذایی و نباتی، سخت‌گیرانه‌تر شده و اغلب بازرگانان ما، هنوز خود را در این مورد به روز نکرده‌اند. مورد دیگر، طبق معمول  ضعف دپیلماسی اقتصادی و رایزنی سیاسی ماست که تاثیر زیادی در بروز این معضل داشته است؛ وزارت اموز خارجه ما در قدرت مدیریت درست و منطقی  رابطه با کویت هم ناتوان و هم مقصر است. در جایی که ما خیلی راحت به تاجران کویتی و دیگر کشورها ویزا می‌دهیم؛ چرا باید کویت با بازرگانان ما چنین رفتاری داشته باشد؟ من نمیگویم مقابله به مثل کنیم و ما هم به تجار کویتی ویزا ندهیم؛ اما جای دیپلماسی موفق و مدیریت منطقی، در این مسئله کجاست؟ چرا سفیر ما در کویت، به وظایف خاص خودش در این زمینه، عمل نمی‌کند و از فرصت مصالحه و مذاکره استفاده نمی‌کند؟!

یعنی به نظر شما یکی از مشکلات عدم صدور ویزا بازمیگردد به دیپلماسی؟

از جهاتی به نظر من همین طور است. با اینکه ما در کویت سفارت خانه و سفیر داریم؛ اما کویت در کشور ما سفیر ندارد، خوب چرا این مسئله پیگیری نشده و ما با این کشور کوچک، که از نظر محصولات کشاورزی تا حدودی به بازار ما وابسته است، روابط دیپلماتیک استاندارد نداریم، چرا سفرای دو طرفه نداریم که بشود با آن‌ها مذاکره کرد و اینگونه مسائل را به نحوی حل کرد و به نتیجه رساند. طبیعی است که وقتی سفیری از کویت در ایران حضور ندارد، باز کردن باب گفت وگو و مذاکره هم سخت می‌شود. از بسته بودن سفارتخانه، تهیه ویزا را برای ایرانیان مشکل می‌کند و مسافران و بازرگانان ما ابتدا باید از طریق شرکتی در کویت دعوتنامه دریافت کنند و سپس به آن کشور سفر کرده و آنجا با کمک یک وکیل، ویزا دریافت کنند. بنابراین در اولین گام باید این ضعف دیپلماتیک حل شود. این را هم در نظر داشته باشیم که کویت پای‌بند تحریم و لیست افراد تحریم شده ایران توسط آمریکا هست و به این افراد ویزا نمی‌‎دهد.

به نظر شما این مشکل بزرگ دیپلماتیک چگونه باید حل شود؟ به هرحال با وقوع این نوع اتفاقات در بازارهای جهانی، کشور ما منزوی‌تر می‌شود.

این راباید در نظر بگیریم که  کشور ما در حدود ده سال است که تصمیم دارد در این مورد مذاکراتی با کویت انجام دهد. البته گاهی هم مذاکراتی انجام شده اما بی نتیجه! نهایت این که ما منتظریم ببینیم بالاخره سیاستگذاران ما چه تصمیمی می‌خواهند در این مورد بگیرند؛ آنهم با توجه به رویکردی که وزارت خارجه ما در این بخش دارد و بحث مبادلات با کشور همسایه در الویت است، پس ما انتظار داریم پس از اینهمه سال، رایزنی‌های مفیدی بین دو کشور اتفاق بیفتد و وزارت امور خارجه ما، تحرک بیشتری از خود نشان دهد.

آیا ما با کویت در زمینه صادرات، مانند کشورهای دیگر در مبادلات پولی، مشکل داریم؟

اتفاقا از این نظر، کویت تنها کشوری است که با آن در مبادلات پولی هیچ مشکلی نداریم. البته باید اشاره کنم که  مبادلات پولی ما با کویت، از طریق سیستم بانکی صورت نمی گیرد؛ اما صرافی‌های هر دو طرف، نقش عمده‌ای در مبادلات پولی دارند. و این یعنی مبادله پولی با کویت، از دلار استفاده نمی‌کنیم؛ موردی که با اغلب کشورهایی مثل عراق داریم.