نگاه به بُعد درآمدی صفحات اجتماعی شامل اینستاگرام

میثم عطارزادگان‌ با بیان اینکه‌فضای مجازی فرصت خوبی برای توسعه‌ دولت الکترونیک و کسب‌وکارهای مجازی است، افزود: باید قوانین مناسب و از طرفی مشوق‌هایی نیز برای آنها در نظر گرفت و از سویی به این نکته مهم نیز توجه داشت که بی‌توجهی به اخذ مالیات از محل درآمد صفحات اجتماعی در شرایط تحریم‌ و مشکلات اقتصادی کشور، عجیب و سوال‌برانگیز است.

وی با بیان اینکه درآمد نفتی کشور به دلیل تحریم کاهش یافته و یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت بحث مالیات است، گفت: یکی از موضوعات مهم در بحث شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام، بُعد درآمدی آن‌هاست. به عنوان مثال اینستاگرام یک اپلیکیشن پرطرفدار است و ایران رتبه هفتم تعداد کاربران را در میان دیگر کشورها دارد. استقبال زیاد از اینستاگرام زمینه را برای تبلیغات در این شبکه اجتماعی بسیار مهیا کرده است.

نماینده اتاق بازرگانی از طرف اتحادیه در هیئت حل اختلاف مالیاتی بند ۳ گفت: در آمارهای غیررسمی آمده که یک استوری با محتوای تبلیغاتی عددی بین ۴۰۰ هزار تا ۳ میلیون تومان برای سفارش‌دهندگان هزینه دارد. بنابراین درآمدی تا ۱۲۰ میلیون تومان به‌صورت ماهانه برای دارندگان این صفحات، صرفا از طریق تبلیغات در استوری خواهد بود.‌ متاسفانه این گردش مالی بالا، مشمول هیچگونه مالیاتی نیست. درحالی‌ که از حق‌الزحمه کارمندان، کارگران یا معلمان، پیش از پرداخت، مالیات کسر شده و سپس حقوق پرداخت می‌شود.

دبیر کمیسیون مالی‌حقوقی اتحادیه صادرکنندگان صنعت مخابرات ایران در عین حال بیان کرد: در بسیاری از کشورهای جهان مالیات‌ از بلاگرهای صفحات مجازی ذیل قوانین مالیات بر مجموع درآمد یا مالیات بر شهرت تعریف شده و نظارت‌های دقیق بر درآمد آنها اعمال می‌شود. باتوجه به زیرساخت‌های بانکی موجود، امکان رصد و پیگیری تراکنش‌های بانکی و اخذ مالیات از آن وجود دارد و انجام این کارها صرفا به اراده قانونگذاران و مجریان آن بستگی دارد.

عطارزادگان بیان کرد: البته نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پنجم اسفند ۱۳۹۹، لایحه‌ای تصویب کردند که به‌ موجب آن، درآمدهای کاربران دارای بیش از ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده در رسانه‌های کاربرمحور مانند اینستاگرام و تلگرام از محل تبلیغات مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. در تشریح ابلاغیه اخذ مالیات از رسانه‌های کاربر محور که اخیرا دستور العمل اجرایی آن منتشر شده و مربوط به قانون بودجه سال ۱۴۰۰ است و طبق آن کاربران رسانه‌هایی که بیش از ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده  دارند، از محل درآمد تبلیغاتی خود مشمول مالیات می‌شوند که دستورالعمل اجرایی آن به تازگی به امضای وزیر امور اقتصاد و دارایی رسیده است.

او اظهار کرد: با بررسی قوانین مالیاتی گذشته خواهیم دید که در قانون مالیات‌های مستقیم ظرفیت قانونی وصول مالیات از این نوع درآمدها را داریم. اگر اشخاص حقیقی یا حقوقی با هر بستر درآمدی کار تبلیغاتی داشته باشند، طبق ماده ۹۳ قانون مالیات‌های مستقیم، مشمول مالیات بر درآمد خواهند شد. در قانون مالیات‌های مستقیم هیچ محدودیتی از بابت کمتر یا بیشتر بودن دنبال‌کننده از ۵۰۰ هزار کاربر نیست و قانونگذار در قانون بودجه، سازمان مالیاتی را ملزم کرده تا به دنبال این اشخاص برود. به این دلیل که این افراد درآمدهای قابل توجهی در حوزه تبلیغات و فروش دارند. 

عطارزادگان با بیان اینکه متاسفانه اکنون باتوجه به ظرفیت‌های قانونی جهت اخذ مالیات مشکلات زیای داریم، اظهار کرد: یکی از مشکلات بزرگ در حوزه وصول مالیات نداشتن اطلاعات کافی از مودیان و نوع کسب و کار و درآمد آنهاست که در صورت وجود اطلاعات درست می‌توان حتی نسبت به وصول مالیات درآمد سالهای‌گذشته اقدام کرد. اشخاص حقیقی سه ماه پس از انقضای سال مالی باید اظهارنامه مالیاتی ارائه دهند و اشخاص حقوقی نیز چهار ماه پس از انقضای سال مالی باید اظهارنامه خود را ارائه و درآمد خود را خوداظهاری کنند. 

وی در عین‌حال بیان کرد:  ابلاغ چنین احکامی در لایحه بودجه دلیلی بر اجرایی شدن آن نیست زیرا اگر مودیان خودشان خود اظهاری نکنند و برخی دستگاه‌ها نیز همکاری نکنند، سازمان امور مالیاتی نمی‌تواند به این اطلاعات دسترسی پیدا کند. باید گفت این مالیات‌ها جز درآمدهای عمومی به‌حساب می‌آید. توجه داشته باشید که بحث اخذ مالیات فقط از بلاگر اینستاگرام نیست بلکه منظور از رسانه‌های کاربرمحور، کانال‌های اینستاگرام، تلگرام و موارد مشابه است.