لبنان و اسراییل بر سر میدان مورد مناقشه چانه‌زنی می‌کنند

بنان و اسراییل که به طور رسمی در وضعیت جنگی قرار دارند، مذاکرات غیر مستقیمی را برای حل و فصل اختلافات مرزی برقرار کرده‌اند. اختلافاتی که به احتمال زیاد، میلیون‌ها دلار پول و سرمایه را تهدید می‌کند.

گفته می‌شود مدیرکل امنیت عمومی لبنان پیام هشدار آمیز را از طرف حزب‌الله لبنان به عاموس هوکشتاین، میانجی‌گر آمریکا در مذاکرات ترسین مرزهای میان لبنان و اسراییل منتقل کرده است. حزب‌الله د راین پیام تهدید کرده است اگر کشتی اسراییلی وارد شده به آب‌های مورد مناقشه اقدام به استخراج گاز از این منطقه کند، کشتی را هدف قرار خواهد داد.

میدان گازی «کاریش» واقع در شرق دریای مدیترانه، محور اصلی این مذاکرات است. میدان «کاریش» به وسعت ۱۴۳۰ کیلومتر مربع در منطقه ۲۹ مرزی میان لبنان و زمین‌های اشغالی قرار دارد. لبنان اصرار دارد که بخش بزرگی از این میدان نفتی درون مرزهای این کشور قرار دارد و در مقابل رژیم اسراییل نیز مدعی است که سراسر این منطقه تحت «حاکمیت تام» این رژیم است. با گذشت بیش از یک ماه از آغاز عملیات حفاری اسراییل در میدان گازی کاریش، لبنان تازه درصدد محکومیت اقدام تل‌آویو برآمد و حالا اسراییل قصد دارد به زودی بهره‌برداری از آن را نیز آغاز کند.

سازمان زمین شناسی ایالات متحده در سال ۲۰۱۰ تخمین زد که حوضه «لوانتین»(دریای شام) می تواند ۱.۷میلیارد بشکه نفت قابل استحصال و ۱۲۲ تریلیون فوت مکعب گاز را در خود جای دهد. برای مقایسه، ذخایر گاز این حوضه برابر با ۷درصد از کل ذخایر روسیه است.

«اورنا میزراحی»، محقق ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی اسراییل، روز یکشنبه در یک نشست خبری با خبرنگاران گفت که موضوع اصلی که مانع از توافق بین طرفین لبنانی و اسراییلی می‌شود، «تغییر موضع لبنان» در مورد مرزهای دریایی بین دو طرف است.

مناقشه کنونی لبنان و اسرائیل بر سر چیست؟

اصل اختلاف در واقع، در مورد مرز دریایی بین دو کشور و نحوه محاسبه خط مرزی است که از لبنان و مرز زمینی اسرائیل امتداد می‌یابد. برای سال‌ها، منطقه مورد مناقشه حدود ۸۶۰ کیلومتر مربع را پوشش می‌داد و لبنان ادعا می‌کرد که مرز دریایی آن در جنوب منطقه مورد ادعای اسراییل قرار دارد. در زیر آن خطوط مرزی، میدان گازی «کاریش» در منطقه مورد ادعای اسراییل قرار داشت.

به گفته «میزراحی» اما، لبنان ادعای اصلی مرزهای دریایی خود را اصلاح کرد و آن را به سمت جنوب حرکت داد و حدود ۱۴۰۰ کیلومتر مربع دیگر به ادعای اولیه‌اش اضافه کرد. منطقه اضافی شامل بخشی از میدان «کاریش» است که عملیات اکتشافی اسراییل در آن در حال انجام است.

چرا این اختلاف حالا شعله‌ور شده است؟

در ۵ ژوئن، زمانی که شرکت اکتشاف نفت و گاز «انرژین»، مستقر در لندن برای آغاز توسعه کاریش از طرف اسرائیل وارد شد، لبنان استدلال کرد که تا زمانی که مذاکرات برای تعیین مرزهای دریایی به پایان نرسد، توسعه این میدان باید متوقف شود.

چرا این مذاکرات اهمیت دارد؟

لبنان که با اقتصادی معیوب و دولتی چندپاره دست و پنجه نرم می‌کند، نیاز بسیاری به منابع جدید درآمد حاصل از اکتشاف نفت و گاز دارد. از سوی دیگر، اسراییل نیز قصد دارد خود را به عنوان یک تامین‌کننده گاز طبیعی به عنوان جایگزینی برای روسیه به اروپا معرفی کند. تعیین مرز به هر دو طرف اجازه می‌دهد تا از منابع مدیترانه بدون موانع قانونی و دور از احتمال درگیری نظامی بهره‌برداری کنند.

«لوری هیتایان»، کارشناس انرژی لبنانی گفته: «لبنان، امروز بیش از اسراییل به این توافق نیاز دارد. این توافق همچنین امکان اکتشاف و حفاری بدون خطر دائمی تشدید تنش با لبنان را برای اسراییل فراهم می‌کند.»

در حال حاضر وضعیت مذاکرات چگونه است؟

ایالات متحده، ایجاد یک مرز اقتصادی دریایی به شکل S بین دو طرف را به عنوان راه‌حل سازش پیشنهاد کرده‌است. بر اساس این پیشنهاد، تمام میدان «کاریش» به اسراییل و بیشتر میدان «قانا» نیز که پتانسیل گاز تجاری قابل اتکایی دارد، به لبنان خواهد رسید. «عاموس هوخشتاین»، میانجی آمریکایی در مصاحبه با تلویزیون «الحره» گفت که پیشنهادی که مقامات لبنانی به او ارائه کرده‌اند، «پیش‌روندگی» مذاکرات را ممکن می‌کند.