توافق عربستان و آمریکا، حضور ایران را در بازار انرژی منتفی می‌کند؟

پس از گفت‌وگوی میان دو کشور در روز جمعه، ایالات متحده از تعهد ریاض برای حمایت از بازارهای متعادل جهانی نفت برای دستیابی به رشد اقتصادی پایدار استقبال کرد. بر اساس این بیانیه، دو کشور توافق کرده‌اند که به طور منظم در مورد بازارهای جهانی انرژی در کوتاه مدت و بلند مدت مشورت کنند و به عنوان شرکای استراتژیک در انتقال تکنولوژی‌های اقلیمی و انرژی با یکدیگر همکاری کنند.

کارشناسان می‌گویند دلیل سفر بایدن به پادشاهی عربستان منافع مشترک در بازار انرژی بوده است. این اولین سفر او به خاورمیانه از زمان ریاست او بر کاخ سفید است. ایالات متحده تمایل دارد که عربستان سعودی و شرکای آن در اوپک، نفت بیشتری تولید کنند تا به کاهش قیمت بالای بنزین و کاهش بالاترین نرخ تورم ایالات متحده در ۴۰ سال گذشته کمک کند.

مشاور امنیت ملی آمریکا روز جمعه انتظارات پیش از این نشست را کم اهمیت جلوه داد و گفت که انتظار ندارد عربستان سعودی فورا تولید نفت خود را افزایش دهد و ترجیح می‌دهد منتظر نتیجه نشست اوپک پلاس در سوم ماه آگوست بماند. «جیک سالیوان» گفت: «ما معتقدیم هر اقدام دیگری که برای اطمینان از وجود انرژی کافی برای محافظت از سلامت اقتصاد جهانی انجام شود، در چارچوب اوپک پلاس انجام خواهد شد».

بایدن در کنفرانس خبری کوتاه بعد از ظهر جمعه به کاهش قیمت نفت پیش از سفرش به خاورمیانه اشاره کرد و گفت که اثرات بالقوه سفر او به عربستان سعودی بر بازار انرژی «تا چند هفته دیگر» قابل مشاهده نخواهد بود. ظرفیت اضافی در اوپک رو به اتمام است و اکثر تولیدکنندگان با حداکثر ظرفیت پمپاژ می‌کنند. توانایی عربستان سعودی در مقدار و سرعت عرضه اضافی هنوز مشخص نیست. اوپک پلاس نیز ماه گذشته تصمیم گرفت که اهداف تولید خود را به میزان ۶۴۸هزار بشکه در روز افزایش دهد و اینگونه به کاهش تولید بی‌سابقه‌ای که در اوج پاندمی کووید۱۹ برای مقابله با کاهش تقاضا به وجود آورده بود، پایان داد.

معاملات انرژی

تلویزیون دولتی الاخباریه عربستان گزارش داد که سفر بایدن به امضای ۱۸ توافقنامه مشارکتی در زمینه‌های انرژی، ارتباطات، هوا و فضا و مراقبت‌های بهداشتی منجر شد. بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی عربستان، این توافق‌نامه‌ها در پروژه‌های انرژی پاک، انرژی هسته‌ای و اورانیوم، و همچنین قراردادهایی با شرکت‌های هوافضا و دفاعی آمریکا، بوئینگ و ریتون و چند شرکت مراقبت‌های بهداشتی بود. کشورهای حاشیه خلیج فارس عضو اوپک، در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک سرمایه‌گذاری می‌کنند و در عین حال بر اهمیت تداوم انرژی‌های هیدروکربنی برای امنیت انرژی جهانی در زمان افزایش تقاضا تأکیددارند.

واشنگتن و ریاض همچنین بر اهمیت توقف رقیب مشترک خود، ایران از دستیابی به سلاح هسته‌ای برای جلوگیری از دخالت بیشتر این کشور در «امور داخلی سایر کشورها» توافق کردند. در این بیانیه آمده است که جو بایدن بر تعهد مستمر ایالات متحده به حمایت از «امنیت ارضی عربستان سعودی و تقویت توانایی سعودی‌ها در به دست آوردن قابلیت‌های لازم برای دفاع از مردم و سرزمین خود در برابر تهدیدهای خارجی» تاکید کرده است.

در سال ۲۰۱۵، ایران قراردادی را با شش قدرت بزرگ جهان امضا کرد تا برنامه هسته‌ای خود را در ازای رهایی از تحریم‌های شدید اقتصادی غرب محدود کند. ایران اما می‌گوید تنها به دنبال انرژی اتمی صلح‌آمیز بوده‌است. در سال ۲۰۱۸ اما دونالد ترامپ، رییس جمهوری وقت آمریکا، به طور یک‌طرفه ایالات متحده را از برجام خارج کرد و گفت که این توافق برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای کافی نیست.

ایران از آن زمان برخی از فعالیت های هسته ای خود را افزایش داده است و تلاش خود را برای بازگشت به توافق در مذاکرات بین قدرت های غربی و تهران در وین به نمایش گذاشته است. حالا با توافق مشترک بین بایدن و بن‌سلمان، و با کاهش قیمت نفت در هفته‌های آتی، نفت ایران عملا از لیست اهداف احتمالی بازار انرژی خارج خواهد شد.

پرسش این‌جا است که آیا در روزهای آتی و با آینده‌ای که در انتظار مذاکرات هسته‌ای ایران و همچنین مراودات عربستان و آمریکا است، باید منتظر اتفاق بزرگی در بازار انرژی باشیم؟