از سخنان اخیر روحانی بوی مرثیه برای پایان برجام می‌آید

حسن روحانی، رئیس جمهوری سابق ایران بعد از حدود یک سال رسما درباره مسایل مربوط به برجام اظهارنظر کرد و در جمع برخی وزرای سابق و چهره های سیاسی گفت: پس از جنگ تحمیلی و ترور، معضل بزرگی به نام تحریم برای مردم ایجاد شده و تاکنون با همه آسیب‌ها و مشکلات توانسته‌ایم از این مراحل گذر کنیم. خروج ترامپ از برجام و بازگشت تحریم‌ها نیز از این دست مسائل بوده که قطعا این مساله و رفع مجدد تحریم‌ها قابل حل بود و ای کاش دچار 9/11 (۱۱ آذر ۹۹) و مصوبه هسته‌ای مجلس نمی‌شدیم تا می‌توانستیم در اسفند ۱۳۹۹ تحریم‌ها را پایان دهیم.

سخنان روحانی دیر هنگام است

حشمت الله فلاحت پیشه، رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره همین اظهارات در گفت و گو با «فراز» گفت: من معتقدم سخنان دیرهنگام آقای روحانی درباره برجام چیزی از مسئولیت ایشان کم نمی کند. به هر حال ایشان در آن مقطع رئیس شورای عالی امنیت ملی کشور بوده و مقوله های کلان سیاست خارجی و به طور مشخص مساله هسته ای در این شورا تعیین تکلیف می شوند و به فراخور دولت های مختلف، وزارت خارجه یا دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی مسئول اجرای آن بوده اند. 

وی افزود: در کشور ما معمولا سیاستمداران بعد از فرصت فعالیت رسمی و در زمانی که دیگر در قدرت نیستند می آیند و مسایلی مطرح می کنند بنی بر اینکه آنها بهتر تشخیص می دادند اما موانعی در سر راه آنها بوده. در حالیکه رئیس جمهوری علاوه بر اینکه رئیس ورای عالی امنیت ملی است، مئسول اجرای قانون اساسی هم هست. 

این چهره سیاسی اصولگرا تاکید کرد: بر اساس قانون اساسی که بخش عمده آن مربوط به منافع ملت در حوزه های داخلی و خارجی است، رئیس جمهوری می تواند و باید بر تامین منافع کشور ایستادگی کند. اتفاقی که الان افتاده و قابل دفاع نیست این است که در دنیای امروز کمتر کشوری اندازه ایران به صورت روزمره مشغول ضرر دادن است. 

ایران چگونه در حال ضرر کردن است؟ 

فلاحت پیشه توضیح داد: به طور مشخص الان که بازار انرژی به شدت برای نفت تشنه است و ۵ میلیون بشکه نفت کم داریم، ایران میلیون ها بشکه نفت و میعانات و فراورده های مرتبط را روی دریا به صورت شناور و بلاتکلیف دارد. آن هم در حالیکه حداقل می تواند همین الان روزی ۳ میلیون بشکه نفت اضافی به بازار تحویل دهد که تحریم مانع آن شده. این بخشی از فرصت از دست رفته ایران بابت تحریم است.

نماینده ادوار مجلس گفت: همگان و حتی روسیه ای که بزرگترین نقض حقوق بین الملل را در شرایط امروز انجام داده در حال سود بردن از این شرایط است و جالب این است که رئیس جمهوری آمریکا برای افزایش یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت در روز به منطقه سفر می کند و دستاورد چندانی هم ندارد. 

وی افزود: اینها وضعیتی است که مسئولیت آن با مسئولان کشور است که در مقاطعی تصمیمات غیرمنطبق با این شرایط را گرفتند و منافع ملت از بین رفت.

روحانی برای جلوگیری از تصویب قانون هسته ای مجلس کاری نکرد

رئیس اسبق کمیسیون امنیت ملی مجلس تاکید کرد: آقای روحانی هم اکنون اعلام کرده که به خاطر قانون مجلس من نتوانستم برجام را احیاء کنم. در بدترین حالت و شدیدترین حالت ممکن این بود که آقای روحانی آن قانون را اجرا نمی کرد. مگر اتفاقی می افتاد؟ مجلس تقاضای اعمال ماده 2۲۳۴ می کرد که چرا رئیس جمهوری از اجرای فلان قانون استنکاف می کند. خب مجلس یازدهم دقیقا همین کار را هم کرد یعنی در حالی که دولت می گفت مشغول اجرای آن قانون است، مجلس ماده ۲۳۴ را اعمال کرد و شکایت نزد قوه قضائیه برد. بعدش چه شد؟ 

فلاحت پیشه گفت: خود تجربه برجام نشان می داد که این یک توافق مصلحتی بود که برخی مبانی داخلی هم در آن نادیده گرفته شد. برجام یک توافقنامه خوب نبود اما یک حد مقدور بود و مقدورترین میزان مطلوبیت را داشت. باز هم می شد به این حد مقدور رسید که دولت قبل جدی نگرفت. 

وی افزود: اضافه بر اینها این است که دولت آقای روحانی هیچ تلاش جدی برای جلوگیری از تصویب قانون هسته ای مجلس انجام نداد. تقریبا هیچ رایزنی موثر و جدی وجود نداشت. بنابراین من معتقدم محافظه کاری بیش از اندازه آقای روحانی همانقدر در عدم احیاء برجام موثر بود که قانون هسته ای مجلس تاثیر داشت.  

این استاد دانشگاه ادامه داد: الان طرح این مباحث که می توانستیم فلان کار را بکنیم و نگذاشتند یا نشد، کمکی به منافع ملی ما نمی کند و هیچ فرصتی ایجاد نخواهد کرد.

سخنان روحانی بوی مرثیه برجام می دهد

فلاحت پیشه گفت: اینکه چرا اقای روحانی اکنون می ایند و این سخنان را مطرح می کنند را باید از خودشان پرسید. اما من معتقدم از این سخنان بوی مرثیه خوانی بر برجام و پایان آن به مشام می رسد. 

وی توضیح داد: به نظر می سد در حدود یک سال اخیر آقای روحانی و تیم ایشان درباره برجام و روند مذاکرات به این دلیل موضع نگرفتند که امید به احیاء برجام وجود داشت و نمی خواستند بر سر این مسیر بابت حرف های آنها حاشیه ای ایجاد شود. اکنون سخنان اقای روحانی را باید احتمالا به پای این برداشت بگذاریم که از نظر او امکان احیاء برجام از بین رفته. کما اینکه از سخنان اخیر آقای خرازی هم می شود این برداشت را داشت. 

الان بهترین موقعیت برای احیاء برجام است

نماینده ادوار مجلس افزود: من شخصا فکر می کنم هنوز اندکی امید باقی باشد. اگر بین  کشورهای تحریم شده مثل ایران و روسیه یک رابطه راهبردی شکل بگیرد آنوقت تکلیف خیلی چیزها روشن می شود و کشور اگر امتیازات راهبردی داشته باشد می تواند واکنش های محکم تر و تندتری نشان دهد. 

وی تاکید کرد: اما اگر بازی روس ها همان است که سفیر روسیه با طنز تلخش می گوید و مثلا عنوان می کند ما دنبال جلوگیری از کارهای کثیف غرب در ایران هستیم، یعنی اینکه روس ها نگاه راهبردی به ایران ندارند. 

فلاحت پیشه گفت: من معتقدم به دلایل بین المللی نه تنها برجام با زوال مواجه نشده بلکه بیش از هر زمانی آمریکایی ها به این توافق نیاز دارند چون سفر آقای بایدن به منطقه کمکی به هدف اصلی او یعنی افزایش تولید نفت به واسطه اعراب بود، نداشت. حتی باعث شد تا ما مواضع نرم تری از برخی آمریکایی ها مثل شرمن داشته باشیم درباره احیاء برجام. 

وی در پایان تاکید کرد: بنابراین به نظرم ایران اگر بخواهد الان بهترین وقت احیاء برجام است اما متاسفانه مشکل اصلی همینجاست. من امیدوارم که همگان بتوانند در این مقطع منافع ملی را در نظر بگیرند و محاسبه درازمدت داشته باشند.