اینترنت در ایران؛ قطعی کامل نزدیک است؟

امروز، چهارشنبه ۳۰ شهریورماه، یک هفته از اولین بستری مهسا امینی در بیمارستان کسری، ۵ روز از لحظه اعلام جان‌باختنش و ۳ روز از نخستین اعتراضات خیابانی به مرگ مشکوکش می‌گذرد. وضعیت اینترنت در کشور همچون روزهای گذشته در بی‌ثباتی به سر می‌برد.

گزارش‌های ثبت‌شده در سایت IODA از اختلال گسترده در شبکه اینترنت کشور حکایت می‌کند. بر اساس آخرین گزارش‌ها در ۲۴ ساعت گذشته اینترنت در استان‌های اردبیل، گلستان، آذربایجان شرقی، البرز، یزد و کرمان با اختلالات گسترده و گاه قطعی کامل همراه بوده است.

اینترنت در استان آذربایجان شرقی، از حوالی ساعت ۱۱ صبح روز سه‌شنبه تا ساعت ۰۳:۳۰ بامداد چهارشنبه، قطعی گسترده داشته است. بنا به گفته برخی کاربران در فضای مجازی، این وضعیت در برخی مناطق شهر تبریز تا لحظه تنظیم این گزارش همچنان ادامه دارد.

وضعیت در استان کرمان نیز مشابه تبریز است. بنا به گزارش‌ها، اینترنت در استان کرمان در ۲۴ ساعت اخیر با اختلال بسیاری همراه بوده و  دسترسی به پلتفرم‌های گوگل و اینستاگرام بدون فیلترشکن عملا غیرممکن بود. 

گزارش‌هایی که از کاربران تهرانی در فضای مجازی منتشر شده، حاکی از قطعی گسترده اینترنت در مناطق مرکزی شهر تهران است. در خیابان‌های کریمخان، ولیعصر، کشاورز و حجاب اینترنت همراه به طور کامل قطع شده و تنها دسترسی به سایت‌های داخلی امکان‌پذیر است. کاربران رایتل نیز گزارش‌هایی از اختلال در اینترنت همراه در مناطق شرقی تهران منتشر کرده‌اند.

در شهر رشت و در پی ادامه ناآرامی‌ها، اینترنت همراه و خانگی با اختلال شدید همراه است. تعدادی از کاربران گزارش داده‌اند که اینترنت همراه در بلوار معلم رشت به کلی قطع است. 

شمای کلی از وضعیت اینترنت در ایران شاید نشانه‌هایی از قطعی قریب‌الوقوع کامل اینترنت جهانی در کشور باشد. سخنان «عیسی زارع‌پور» وزیر ارتباطات دولت ابراهیم رئیسی در جمع خبرنگاران به گمانه‌زنی‌ها قوت داد. او امروز در واکنش به قطعی گسترده اینترنت در کشور گفته: «به خاطر مسایل امنیتی، امروز احتمال دارد محدودیت‌هایی توسط نهادهای امنیتی در خصوص سرعت اینترنت ایجاد شود که طبیعی است». او همچنین اضافه کرده که «کسی به دنبال قطعی اینترنت نیست».

همه این‌ها در حالی است که ادعای ایلان ماسک مبنی بر تهیه اینترنت ماهواره‌ای برای ایران، به قدری سر و صدا کرده که ‌«زارع‌پور» در پاسخ به یک خبرنگار به آن واکنش نشان داده است.

او در این مصاحبه اعلام کرده که ارائه دهنده اینترنت ماهواره‌ای باید «مجوزهای لازم» را برای فعالیت‌شان کسب کنند. 

به نظر می‌رسد که همزمانی حضور ابراهیم رئیسی در نیویورک، فشارهای بین‌المللی، بازتاب بی‌سابقه اخبار ایران در سطح جهانی و اعتراضات مردم در شهرهای ایران فرایند قطع کامل اینترنت را با تاخیر مواجه کرده باشد. با توجه به اظهارات اخیر وزیر ارتباطات اما به نظر می‌رسد که قطعی کامل دسترسی به اینترنت در کشور دور از انتظار نیست.

با توجه به گزارش‌ها سایت IODA، اینترنت در کل کشور دچار اختلال است اما استان‌های اردبیل، البرز، کرمان و گلستان به ترتیب با بیشترین اختلال مواجهند. با استناد به این گزارش، اینترنت در استان اردبیل از ساعات آغازین بامداد روز چهاشنبه دچار اختلال شدید شده و تا همین لحظه ادامه دارد.

با توجه به وضعیت بی‌ثبات اینترنت در کشور، باید دید که با ادامه ناآرامی‌ها در شهرها ایران و با بازگشت رئیس‌جمهوری از ایالات متحده، چه سرنوشتی در انتظار وضعیت اینترنت خواهد بود.