آیا آمریکا برجام را با دست پس می‌زند و با پا پیش می‌کشد؟

در حالی که‌ آمریکایی می‌گویند تحت تاثیر مسایلی مانند ناآرامی‌های اخیر ایران و همینطور شائبه همکاری پهپادی ایران با روسیه در جنگ اوکراین، موضوع مذاکرات احیاء برجام را از دستور کار خود خارج کرده‌اند، وزیر امور خارجه ایران از دریافت پیام جدیدی از آمریکایی های در ارتباط با این توافق خبر داده است.

حسین امیرعبدالهیان پیش از ظهر امروز، شنبه ۳۰ مهرماه در جمع خبرنگاران گفت که این پیام سه روز پیش بین ایران و امریکا منعقد شده است. بر همین اساس او رفتار آمریکایی‌ها در هفته‌های اخیر را متناقض خواند.

روایت امیرعبدالهیان از سومین پیام آمریکایی‌ها

به گزارش ایسنا، حسین امیرعبداللهیان در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که آمریکایی می‌گویند در حال حاضر رسیدن به توافق و احیای برجام در دستور کار آمریکا قرار ندارد، اظهار کرد: رفتار و گفتار آنها با یکدیگر متناقض است سه روز پیش پیامی بین ما و طرف آمریکایی منعقد شد و ما پیامی از طرف آنها دریافت کردیم. آمریکایی‌ها در تبادل پیام‌ها حتی تعجیل دارند که هرچه زودتر به نقطه توافق برسیم.

وی ادامه داد: ما به صراحت اعلام کرده‌ایم که باید موارد اتهامی که آژانس در حوزه هسته‌ای مطرح کرده حل و فصل شود و ما حاضر به توافقی نیستیم که بعدا مانند استخوان لای زخم مانده، دائم آژانس بخواهد از مسیر سیاسی و به بهانه این موارد اتهامی فشارهایی را به ایران وارد کند.

وی در ادامه گفت: تبادل پیام آمریکایی‌ها با ما ادامه دارد و از سویی دیگر آنها تلاش می‌کنند در مسائلی که این روزها در ایران جریان داشته بدمند و فکر می‌کنیم آنها به دنبال این هستند که با اعمال فشارهای روانی و سیاسی بخواهند در مذاکرات امتیاز بگیرند.

وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه صحبت‌های خود در این زمینه گفت: ما هیچ امتیازی به طرف آمریکایی نخواهیم داد و ما در چارچوب منطق و در راستای حصول توافقی که خطوط قرمز ایران رعایت شود حرکت می‌کنیم.

امیرعبداللهیان با بیان این‌که در عین حال هیچ‌گاه میز مذاکره را ترک نمی‌کنیم، اضافه کرد: ارزیابی ما از پیام‌های طرف آمریکایی حتی در روزهای اخیر این است که آمریکایی‌ها نه تنها حصول توافق در اولویت‌شان است بلکه شتاب هم دارند، اما آنها برای مصارف داخلی خودشان هم و تحریک برخی از عوامل در داخل ایران در مواضع اعلامی‌شان به گونه‌ای دیگر سخن می‌گویند و اینها از تعارضات رفتار آمریکایی است.

معمای تناقض آمریکایی

در روزهای اخیر چهره‌هایی در واشنگتن چون رابرت مالی، نماینده آمریکا در مسایل ایران و جان کربی، سخنگوی کاخ سفید تاکید کرده اند که موضوع احیاء برجام دیگر از اولویت‌های دستور کار آمریکا خارج شده. آنها گفته‌اند که به آینده مذاکرات، حداقل در ماه‌های پیش رو خوش‌بین نیستند.

این در حالی است که مقامات اروپایی نیز تقریبا همین موضع را طی هفته‌های اخیر تکرار کرده‌اند. از جمله جوزپ بورل گفته است که اروپا هم امیدی به آینده نزدیک مذاکرات ندارد.

به موازات این، افزایش فشار غرب بر ایران و از جمله چندین مورد اخیر تحریم‌های اروپا علیه برخی شخصیت‌های حقوقی و حقیقی ایرانی این گمانه را تقویت کرده بود که موضوع برجام اهمیت خود را برای طرف غربی مذاکرات تا حد زیادی از دست داده است.

اما در این سوی ماجرا بحث پیام‌های آمریکا به ایران سوالات دیگری ایجاد می‌کند. از جمله اینکه اگر آمریکایی‌ها برجام را از دستورکار خود حتی به شکل موقت خارج کرده‌اند، دلیل این پیام‌ها چیست؟

نکته اینکه از ابتدای مهرماه تا کنون این سومین پیامی است که به اذعان وزیر امورخارجه ایران از سوی آمریکایی‌ها درباره موضوع برجام به تهران رسیده است. در دو دفعه قبلی یک بار وزیر خارجه عراق و بار دیگر وزیرخارجه قطر حامل پیام مشابه بودند. واشنگتن نیز ارسال چنین پیام‌هایی را رد و تکذیب نکرده و این نشان از صحت روایت طرف ایرانی از ارسال این پیام‌ها دارد.

هنوز معلوم نیست محتوای دقیق این پیام‌ها چه بوده اما امیرعبداللهیان، وزیر خارجه کشورمان گفته است: ارزیابی ما از پیام طرف آمریکایی این است که نه تنها [این مسئله] اولویت آن‌هاست بلکه شتاب هم دارند.

با این وجود مساله این است که همچنان در ظاهر طرف ایرانی اشتیاق چندانی برای بازگشت به میز مذاکره دیده نمی‌شود. چنانچه این مساله از سخنان اخیر امیرعبداللهیان هم هویداست. اینکه این دست رد به پیام‌های طرف آمریکایی در آینده چه نتایجی داشته باشد هم سوالی است که اهمیت بسیار زیادی دارد.