روایت رویترز از خفت‌گیری و غارت در مناطق زلزله‌زده ترکیه

۵ شبانه‌روز از زلزله ۷.۸ ریشتری در جنوب ترکیه و شمال سوریه گذشته است. شمار قربانیان از مرز ۲۵هزار نفر فراتر رفته و گروه‌های امداد از سراسر ترکیه و بخش‌های مختلف از جهان، همچنان سخت مشغول آواربرداری و نجات زیرآوارمانده‌ها هستند. دولت ترکیه به سختی از پس مدیریت شرایط برآمده و روزها هرچه می‌گذرند، شهروندان مناطق زلزله‌زده با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو می‌شوند. یکی از این چالش‌ها که در روز گذشته پدید آمده، چالش امنیتی است.

به گزارش فراز به نقل از «رویترز»، دو سازمان امدادی آلمان روز شنبه، عملیات امداد و نجات در جنوب ترکیه را به دلیل مشکلات امنیتی و گزارش‌هایی مبنی بر درگیری تیراندازی بین گروه‌ها به حالت تعلیق درآوردند. سازمان جستجو و نجات بین‌المللی آلمان (ISAR) و آژانس امداد فنی فدرال (THW) اعلام کردند که به محض بازگشت شرایط به وضعیت را ایمن، کارشان را از سر خواهند گرفت.

اندوه، کم‌کم جای خود را به خشم می‌دهد

مردم مناطق زلزله‌زده، در حصاری از آوار خانه‌های فروریخته، دور آتش می‌نشینند و روزها را به امید بازسازی و بازگشت به شرایط عادی سپری می‌کنند. همزمان اما غارتگران، سخت مشغول دستبرد به مغازه‌ها و خودرها هستند و به اقلام زیر آوار نیز رحم نمی‌کنند. در انطاکیه، شهر در استان ختای در جنوب ترکیه، داوطلبان حاضر در عملیات نجات، روز شنبه اعلام کردند که غارت و مشکلات بهداشتی به اضطراب وظیفه دلهره‌آورشان افزوده است.

یکی از حاضران در محل، به خبرنگار «رویترز» گفته که در اولین روزهای پس از زلزله، پیش از ترک شهر به سمت روستا، با چشم‌های خودش دیده که عده‌ای مشغول غارت بودند. «محمد» ۲۶ ساله حالا به انطاکیه بازگشته و زیر آوار ساختمانی فروریخته، به دنبال جسم زنده یا بی‌جان همکارش می‌گردد. او می‌گوید مردم شیشه‌ها و نرده‌های مغازه‌ها و اتومبیل‌ها را می‌شکستند.

یکی دیگر از امدادگران به نام «گیزم» از استان «شانلی اورفه» در جنوب شرقی ترکیه گفته در چهار روزی که در انطاکیه بوده، غارتگرانی را دیده است. او گفته که امدادگرها نمی‌توانند مداخله کنند زیرا اکثر غارتگران به چاقو مسلحند. او انطاکیه را محل «مرگ و ویرانی» توصیف می‌کند. او به خبرنگار رویترز گفته: «زمانی که وارد شهر شدیم، نتوانستیم جلوی اشک‌هامان را بگیریم». مردم اینجا اگر زیر آوار نمرده باشند، حتما بر اثر جراحات از دنیا می‌روند؛ اگر نه، از عفونت ناشی از جراحات می‌میرند. اینجا حتی توالت هم نیست. این یک مشکل بزرگ است».  او همچنین گفته: «کیسه کافی برای همه جان‌باخته‌ها موجود نیست. اجساد در سراسر جاده‌ها افتاده‌اند و روی آن‌ها فقط پتو کشیده شده است».

مقامات ترکیه تا این لحظه، گزارشی از درگیری در منطقه زلزله زده ارایه نداده‌اند اما «اردوغان» روز شنبه با اظهار نظر در مورد وضعیت امنیتی این مناطق گفت: «وضعیت فوق‌العاده اعلام شده و غارت‌هایی نیز صورت گرفته است». رییس جمهوری ترکیه در بازدید از منطقه زلزله‌زده گفت: «اعلام وضعیت فوق‌العاده یعنی افرادی که در غارت یا آدم‌ربایی دست دارند باید بدانند که دولت به سختی با آن‌ها برخورد خواهد کرد».واحد امداد رسانی نیروهای اتریش (AFDRU) نیز برای مدت کوتاهی عملیات خود را در روز شنبه به حالت تعلیق درآورد. «مایکل بائر»، سخنگوی وزارت دفاع اتریش، در توییتی نوشت که ارتش ترکیه حفاظت از گروه AFDRU را به عهده گرفته است.

رویترز در توصیف شهر زلزله‌زده انطاکیه نوشته: «بوی اجساد در شهر پیچیده و مردم شهر ماسک به صورت دارند. تعداد توالت‌های سالم کافی نیست. مسایل بهداشتی، بر نگرانی‌ها افزوده است. پشت در توالت‌های سیار صف‌های طولانی بسته شده اما بسیاری می‌گویند که در گوشه‌ای از شهر و خارج از توالت‌ها رفع حاجت می‌کنند و همین، به بوی تعفن در شهر افزوده است».

یکی از حاضران در انطاکیه که از آنتالیا برای کمک به آنجا رفته، به خبرنگار رویترز گفته: «چیزی که بیش از همه مورد نیاز است، محصولات بهداشتی است. اینجا مشکلات توالت داریم و می‌ترسم بیماری شیوع پیدا کند». او گفته که هماهنگی کمی وجود دارد و همه، هر کاری که می توانند برای نجات جان انسان‌ها می‌کنند. برخی ساختمان های فروریخته هنوز در خیابان های فرعی دست نخورده باقی مانده‌اند. 

حدود ۸۲ امدادگر از نیروهای مسلح اتریش از ۷ فوریه در انطاکیه ترکیه حضور دارند و متخصصان این نیروها، ۹ نفر را از زیر آوار بیرون کشیده‌اند. مقامات سوییس اعلام کرده‌اند که از نزدیک وضعیت امنیتی هاتای را زیر نظر دارند. این کشور، ۸۷ متخصص و ۸سگ زنده‌یاب را برای حضور در عملیات نجات به ترکیه اعزام کرده‌است و تا کنون یازده نفر از جمله دو نوزاد را از زیر آوار نجات داده‌اند.

گزارش‌ها از وضعیت امنیتی نامناسب در مناطق زلزله‌زده ترکیه حکایت می‌کند. غارت، سرقت و زورگیری در این مناطق، به نگرانی‌های طبیعی چند روز گذشته افزوده است. باید دید که دولت رجب طیب اردوغان، مستاصل از مدیریت بحران زلزله اخیر و در حضور کمک‌های بین‌المللی، چه تدبیری برای روزهای آتی در اندیشه دارد.