مارپیچ تناقض در ماجرای مسمومیت سریالی دانش آموزان

با بازگشایی مدارس پس از اتمام تعطیلات نوروزی، مسمومیت سریالی دانش‌آموزان نیز از سر گرفته شده. از روز ۱۴ فروردین تا لحظه تنظیم این گزارش،‌ اخباری از مسمومیت دانش‌آموزانی در سسندج، سقز، تهران، کرج، خوزستان و ارومیه در رسانه‌ها منتشر شده است. این رخداد رعب‌آور، در حالی به طور پی‌درپی در سراسر ایران تکرار می‌شود که نه تنها اقدام مناسبی از سوی مقامات رسمی و مراجع مربوط صورت نگرفته، بلکه هر واکنش جدید از سوی آن‌ها، به ابهامات گذشته می‌افزاید.

روایت متناقض مقامات رسمی

معاون امنیتی وزیر کشور، در تازه‌ترین واکنش به این ماجرا گفته: «چند موردی که در سال جدید پیش آمد که بسیار محدود بود، تمارض و شیطنت برخی از دانش‌آموزان برای تعطیلی کلاس‌ها و مدارس بوده است». سید مجید میراحمدی همچنین افزوده که یکی دو مورد از این اتفاقات مربوط به استفاده دانش آموزان از گاز فلفل بوده. 

با این وجود همزمان با این سخنان، یک عضو کمیته حقیقت یاب مسمومیت سریالی دانش آموزان مطالبی را مطرح کرده که کاملا متفاوت از اظهارات معاون وزیر کشور هستند. محمد حسن آصفری، نماینده مجلس و عضو کمیته حقیقت یاب با اشاره به جلسه اخیر این کمیته گفته است: این کمیته هفته گذشته جلسه‌ای تشکیل داد اما متاسفانه خروجی در جلسه نداشتیم چون هنوز دستگاه‌های امنیتی نتوانسته‌اند سرنخ‌های اصلی مسمومیت‌ها را به دست آورند.

او درباره بحث شیطنت دانش آموزان افزوده است: تاکید کمیته بر این است که باید دستگاه‌های امنیتی تلاش بیشتری کنند و این موضوع رها نشود آن هم به صرف این تفکر که این کار با شیطنت تعدادی از دانش آموزان رخ داده است البته که بعد از این اتفاق برخی از دانش آموزان هم به این وضعیت دامن زده‌اند اما این‌که فقط بگوییم عامل مسمومیت بادکنک‌های اسباب بازی بودار بوده قابل قبول هیات نیست.

به گفته آصفری تا این لحظه نه تنها دستگاه های امنیتی در دادن سرنخ این اتفاقات ناکام بودند بلکه هنوز وزارت بهداشت هم نتوانسته نوع مسمومیت داشن آموزان را معلوم کند. 

وی همچنین با اشاره به اطلاعیه وزارت کشور درباره دستگیری وجود ۱۲۰ نفر اظهار کرد: تعدادی از این افراد در اغتشاشات نقش داشتند اما هنوز منشاء اصلی کشف نشده تا جلوی این قضیه گرفته شود. او حتی افزوده که «موارد دستگیری هم سال گذشته بوده که نمی‌توانیم بگوییم عناصر اصلی هستند.»

جامعه با این تناقض‌ها چه کند؟

تفاوت و تناقض با این دو اظهارنظر رسمی درباره اتفاقی با درجه اهمیت و فراگیری مسمومیت‌های سریالی دانش آموزان، ابهام و سوال را درباره دلیل این مسمومیت‌ها و عاملان افزایش می‌دهد. مهمتر اینکه چرا نهادی مانند وزارت کشور که مسئولیت مستقیم در کنترل این موضوع دارد، مواضعی را مطرح می‌کند که نه تنها با واقعیت رخدادها همخوانی ندارند بلکه توسط عضو کمیته حقیقت یاب مسمومیت دانش آموزان هم با جدیت رد می‌شود؟

این حجم از تناقض در اظهارات دو مقام مسئول در ماجرای مسمومیت سریالی دانش آموزان وقتی نگران کننده‌تر می‌شود که سراغ دیگر واقعیت‌های میدانی کشور برویم. از جمله موضوع اصرار جدی در کشور برای شناسایی بی‌حجاب ها و برخورد با موضوعات مربوط به پوشش شهروندان با استفاده از دوربین‌های امنیتی سطح شهرها. 

سوالی که پیش می‌آید این است که اگر چنین ظرفیتی در کشور وجود دارد، چرا در موضوعی مانند مسمومیت دانش آموزان از آن بهره گرفته نمی‌شود تا به قول عضو کمیته حقیقت‌یاب بعد از مدت ها همچنان سرنخ‌های اصلی ماجرا نامعلوم باشند؟ 

به این ماجرا باید بیانیه‌های اخیر وزارت آموزش و پرورش را نیز اضافه کرد. اظهارات معاون امنیتی وزیر کشور و اعتراض نماینده عضو کمیته حقیقت‌یاب در مجلس به سهل‌انگاری دستگاه‌های ناظر بر موضوع، در حالی منتشر شده که بیانیه هفته اخیر وزارت آموزش و پروش مبنی بر عدم ارائه خدمات به دانش‌آموزان بدحجاب و بی‌حجاب واکنش تند عده زیادی را برانگیخته بود.

 مجموع تناقض‌های موجود در ماجرای مسمومیت سریالی دانش آموزان چیزی نیست که برای جامعه سوال برانگیز نباشد. اما سوال اصلی این است که نهادهای مسئول در این زمینه با عدم توضیح قانع کننده درباره این مسمومیت‌ها از یک سو و حساسیت‌های موازی دیگر مانند بحث‌های مطرح شده درباره موضوع حجاب از سوی دیگر چگونه توقع تحکیم اعتماد از سوی جامعه دارند؟