نوبت توسعه انرژی هسته‌ای فرا رسیده

دیوید اوپنهایمر

علی‌رغم تمام بحث‌هایی که این اواخر در مورد انرژی پاک و دوری از زغال‌سنگ مطرح شده است، در هدف‌گذاری ما برای گذار به اقتصاد خالص کربن‌صفر، یک مشکل عمده وجود دارد.

موضوع به این نکته برمی‌گردد که به رغم تمام رشد و پیشرفت‌هایی که در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر حاصل شده است، ما در سطح جهان بیش از هر زمان دیگری در حال مصرف سوخت‌های فسیلی هستیم. و بدین ترتیب میزان تولید دی‌اکسید کربن، رو به صفر که نمی‌رود هیچ، به سمت افزایش بیشتر نیز در حرکت است.

اما این میان راه‌حلی دوجانبه (دو حزبی) و سازگار با محیط‌زیست نیز وجود دارد. راه‌حلی که کماکان در انتظار رسیدن به لحظه‌ای است که نوبت به خودش برسد. البته این مهم تنها در صورتی مقدور است که بتوانیم بر تعصبات پیشین خود غلبه کنیم.

من به عنوان نوه رابرت اوپنهایمر بر این باورم که پدربزرگ من، حامی گسترش انرژی هسته‌ای به عنوان راه‌حلی سازگار با محیط‌زیست برای رسیدگی به مشکلات انرژی در جهان، و شاید حتی به صورت غیرمستقیم، به عنوان کاتالیزوری برای صلح و وحدت است.

JRO (جی رابرت اوپنهایمر؛ که بیشتر به عنوان فیزیکدان، رئیس و مسئول آزمایشگاه لوس آلاموس پروژه منهتن در طول جنگ دوم جهانی شناخته می‌شود) و بسیاری دیگر از دانشمندان برجسته خاطرنشان کرده‌اند که بشریت پس از انفجار اولین بمب اتم به نقطه عطف تازه‌ای دست یافته است.

این گروه از دانشمندان با مشاهده قدرت بزرگ این نیرو در نابودی بشر، به پتانسیل آن برای خیر و موهبت جمعی نیز دست پیدا کرده‌اند... شناختی که به ظن این گروه از دانشمندان، نیازمند سطح جدیدی از ادراک و وحدت است.

JRO و دیگران توصیه کرده‌اند که تنها راه ایمن رو به جلو، همکاری علمی جهانی است؛ همّتی که به ویژه باید در تلاش برای جلوگیری از رقابت‌های تسلیحاتی بین‌المللی وجود داشته باشد... لازم به ذکر است که این سطح از همکاری حالا برای رویارویی با تهدیدات معاصرِ برآمده از رشد نمایی تکنولوژی ضروری‌ست.

واقعیت امر اینکه: انرژی هسته‌ای این توان را دارد که در سطح صنعتی و در مقیاس جهانی مورد مقایسه قرار گیرد... انرژی اورانیوم، ۲۳۵ میلیون برابر بیشتر از انرژی زغال‌سنگ یا نفت است.

هرچند که لازم به تأکید است که دلیل عدم محبوبیت انرژی هسته‌ای، ارتباط آن با سلاح‌های هسته‌ای و ترس از ایمنی آن است. اما سوابق واقعی ایمنی گویای آن است که انرژی هسته‌ای یکی از ایمن‌ترین منابع انرژی بوده و دوست‌دار محیط‌زیست محسوب می‌شود.

باید بتوانیم بر تعصبات شناختی و سیاسی خود غلبه کنیم: انرژی هسته‌ای، یک انرژی ضروری و ایمن است. این منبع انرژی مثل سلاح‌های هسته‌ای نیست.

در مستند تازه‌ای که هفته گذشته انتشار یافت و از ششم ژوئن نیز با نام «حالا هسته‌ای (Nuclear Now)» به کارگردانی اولیور استون به نمایش درمی‌آید، شاهد تاریخچه‌ای جامعه و متقاعدکننده از ظهور جنبش ضدهسته‌ای و نیز استدلالی فکورانه برای کاربرد انرژی هسته‌ای جهت رسیدگی به بحران‌های شدید انرژی امروز هستیم.

این اثر همچنین به ما نشان می‌دهد که گسترش انرژی در حال تبدیل‌شدن به موضوعی وحدت‌بخش در داخل و خارج کشور است. ما امروز باید توسعه انرژی هسته‌ای را گسترش بیشتری بدهیم... تا بدین ترتیب انتقال انرژی بدون کربن نیز برآورده شود؛ چرا که واقعیت انرژی هسته‌ای این است: یک منبع انرژی ضروری و سازگار با محیط‌زیست.

حالا در سراسر کشور حمایت از انرژی هسته‌ای به ۶۰ درصد افزایش پیدا کرده است؛ پدیده‌ای که عملاً در اصطلاحات سیاسی مدرن ناشناخته محسوب می‌شود. حمایت دموکرات‌ها ازین منبع انرژی نیز حالا از حدود ۳۸ درصد در سال ۲۰۱۸ به ۵۹ درصد در عصر امروز افزایش یافته است.

علی‌رغم چندین دهه زنگ‌خطری که به دنبال این نام به صدا درمی‌آمد (که البته تا حدی به سبب ارتباطش با سلاح‌های هسته‌ای بود)، حالا ضرورت پرداختن به آن، عطف به بحران انرژی‌ای که با آن مواجه هستیم، لازم و ضروری است.

و بیش از آن لازم است که اطلاعات نادرستی که پیرامون این منبع وجود دارد را از بین برده و نگرش درستی پدید آوریم.

اما با این اوصاف حمایت از انرژی هسته‌ای در حال حاضر تنها به حمایت‌های دوحزبی خلاصه شده است.

و این در حالی‌ست که برای حمایت از انتقال انرژی به منابع بدون کربنی نظیر انرژی هسته‌ای، تلاش زیادی لازم است... تلاشی که به بیان ریچارد رودزِ مورخ، مستلزم صرف زمانی ۵۰ تا ۱۰۰ ساله است.

و این باید شامل تمام انرژی‌های تجدیدپذیر شود.

همچنین که باید انبساطی فوری در انرژی شکاف (فیوژن) به وجود آید؛ فناوری اثبات‌شده‌ای که در حال حاضر هم در ایالات‌متحده و هم در نقاط دیگر جهان وجود دارد. لحظه کنونی فرصت بزرگی برای پیگیری توسعه انرژی هسته‌ای به عنوان موضوعی دو حزبی محسوب می‌شود.

با نزدیک‌شدن به سالگرد تولد پدربزرگم، زمان آن فرا رسیده که «پروژه منهتن» را برای تولید انرژی بدون کربن بازخوانی کنیم. به همان اندازه که روایت تغییرات اقلیمی موجبات کدورت خاطر را فراهم می‌آورد، به همان اندازه نیز برنامه‌ریزی بر آینده‌ای پایدارتر، نتیجه‌ای ماندگار و روشن خواهد داشت.

مهم‌ترین این موارد، تولید انرژی هسته‌ای بدون کربن در مقیاس صنعتی است. کاری که برای دفاع انجامش داده‌ایم و حالا می‌شود برای انرژی هم روی آن سرمایه‌گذاری کرد.

در سطح بین‌المللی، امید زیادی به توسعه انرژی هسته‌ای وجود دارد... امیدی که به افزایش همکاری‌ها خواهد انجامید. همکاری‌هایی که آغازگرش دانشمندانی چون پدربزرگ من، نیلز بور، انیشتین و دیگران بودند. و تداوم این تلاش‌ها خواهد توانست مسیر ما را به سوی آینده‌ای امن هموار سازد.

آنها خوب فهمیده بودند که زمانی که ما فناوری قدرتمندی چون بمب‌اتم داشته باشیم، تنها یک راه برای زنده‌ماندن انسان وجود دارد و آن: همکاری در آینده‌ای مشترک، امن و پاک است.