گزارشی از برگزاری کرسی‌های علمی در پژوهشکده حقوق و قانون ایران

در سال گذشته، پس از صدور مجوز هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی شورای عالی انقلاب فرهنگی، کارگروه تخصصی حقوق در پژوهشکده حقوق و قانون ایران جهت برگزاری کرسی های علمی تشکیل شد. به موجب این مجوز، پژوهشکده حقوق مسئولیت برگزاری کرسی‌های علمی ترویجی را مستقلاً عهده دار شد. این کرسی‌ها با هدف ارتقاء سطح دانش و ترویج نظریه‌پردازی در حوزه حقوق و قانون برگزار شده .و خواهد شد. باتوجه به اینکه این پژوهشکده دارای چندین نشریه علمی در گرایش های مختلف حقوق است و دارای بیش از یک دهه فعالیت پژوهشی تخصصی در این رشته بوده، امکان ارائه محتواهای علمی تخصصی و تنوع در کرسی‌ها بهبود یافته و علاقه‌مندان به حقوق با یک محیط علمی پویا و فعال در تعامل هستند.

با برگزاری کرسی‌های علمی توسط این پژوهشکده، فرصتی برای تبادل نظر و بحث در میان اساتید، پژوهشگران و دانشجویان حقوق ایجاد شده که این تعاملات باعث افزایش دانش و توانمندی‌های افراد در حوزه حقوقی بوده و بهبود در پژوهش های حقوقی و به‌روزرسانی قوانین را تسهیل می‌کند.

در حال حاضر با بررسی نشست ها و کرسی های علمی که توسط پژوهشکده حقوق برگزار شده می توان به این نتیجه رسید که کارگروه مستقر در این پژوهشکده علاوه بر فعالیت گسترده و جامع در موضوعات مختلف حقوقی در رشته های حقوق خصوصی، حقوق عمومی، حقوق کیفری و سایر حوزه‌های آکادمیک حقوقی، تمرکز جدی نیز بر برگزاری کرسی های علمی کاربردی در حقوق عملی دارد و تا کنون چنین کرسی نقد آراء دادگاه های کشور را با حضور قضات صادرکننده رای برگزار کرده است.

این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که پژوهشکده حقوق با برگزاری کرسی‌های علمی کاربردی در حقوق عملی، به ارتقاء دانش و فهم قوانین در عرصه رسیدگی های قضایی کشور می‌پردازد. خصوصاً اینکه با حضور قضات صادرکننده رای در این کرسی‌ها، فرصتی برای تبادل نظر و بحث درباره نقاط قوت و ضعف روش‌های قضایی فراهم می‌شود و نقدهای سازنده برای بهبود رسیدگی های قضایی مطرح می‌شود.

با توجه به اهمیت کرسی‌های علمی در حقوق عملی، این فعالیت‌ها می‌توانند تأثیر مستقیمی بر تصمیمات قضایی و توسعه قوانین داشته باشد. علاوه بر آن، این کرسی‌ها فرصتی برای آشنایی دقیق‌تر قضات با نظریات و دیدگاه‌های حقوقی متنوع فراهم می کند.

با برگزاری کرسی‌های علمی آکادمیک، پژوهشکده حقوق محیط پژوهشی فعال و پویایی برای دانشجویان فراهم کرده است. این کرسی‌ها با حضور اساتید و متخصصان برجسته در حوزه حقوق، فرصتی برای تبادل نظر و بحث درباره مسائل و موضوعات روز حقوقی است. به همین دلیل است که از طریق ارائه محتواهای تخصصی و نقدهای سازنده، دانشجویان قادر خواهند بود تا دیدگاه‌های متنوع را درک کرده و دانش خود را توسعه دهند.

علاوه بر ارزش ویژه‌ای که این کرسی‌ها برای شرکت‌کنندگان دارند، باید به فوایدی هم اشاره کرد که برای ارائه‌دهندگان، ناقدان و مدیران کرسی نیز وجود دارد و آن اینکه بر اساس آیین‌نامه‌هایی که برای ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی تعیین شده‌است، کرسی‌ها می‌توانند به عنوان یک عامل ارزیابی و ارتقاء شمرده شوند. و در نتیجه باعث افزایش امتیاز علمی افراد مزبور شوند. این امتیاز در ارزیابی و ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی مؤثر است و می‌تواند برای آنها فرصت‌های جدیدی را در اختیار قرار دهد

عناوین برخی از کرسی هایی که توسط این پژوهشکده برگزار شده به شرح ذیل است:
۱- موردپژوهی دستور معاون دادستان مشهد (جلوگیری از ورود بانوان فاقد حجاب به مترو)
۲- علت شناسی مفاسد کلان اقتصادی و ارائه راهکارهای پیشگیرانه اجتماعی
۳- وضعیت حقوقی تصمیمات غیرقانونی اداره
۴- سانسور در رسانه ها: آزادی در برابر مسئولیت 
۵- توصیف رای از منظر قابلیت شکایت
۶- استناد محاکم ایران به معاهدات و اسناد بین المللی: مطالعه موردی تابعیت و احوال شخصیه
۷- تاملی بر نظارت قوه مقننه بر بودجه شرکت های دولتی
۸- مسئولیت کیفری شخص حقوقی در پرتو اصل فردی بودن مجازات
۹- نقد و بررسی دادنامه دادگاه مبنی بر جایگاه اصل حاکمیت اراده در تفسیر قوانین موجد حق 
۱۰- نقد و بررسی دادنامه دادگاه مبنی بر جریان احکام فسخ در قراردادهای واگذاری سهام

با ضبط تمامی کرسی‌های علمی و ویراستاری متن‌های آن‌ها، پژوهشکده حقوق قصد دارد تا به جمع‌بندی و تبدیل این دانش به منابع تخصصی و قابل اعتماد در حوزه حقوق بپردازد. این منابع پس از انتشار در چندین مجلد، به دلیل پوشش گسترده موضوعات حقوقی و تجربیات متخصصان در هر حوزه، به عنوان یک مرجع مهم و راهنمای کامل و جامع برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به حقوق، قابل استفاده خواهند بود.