مروری اجمالی از تاریخ و جغرافیای مسئله فلسطین در دوران مدرن

فواد شمس

١. فلسطین تا دوران قرن نوزدهم و بیستم میلادی مثل خیلی از مناطق دیگر جهان همواره جزئی از امپراتوری‌های بزرگ بوده ولی اکثر ساکنانش همواره اعراب مسلمان، اعراب مسیحی و ارامنه بودند. یک تعداد بسیار کمی هم یهودیان شرقی (سفاردی) که یهودیان سنتی و اتفاقا مخالف صهیونیست هستند، بودند.

٢.  افسانه ارض الموعود ساخته  دستگاه تبلیغاتی_ایدئولوژیک صهیونیستا در زیر مجموعه امپریالیسم انگلیسی برای حل مسئله یهود در اروپا است. هیچ سندیتی برای اینکه اصلا هزاران سال قبل حکومت یهودی و اسرائیلی در آن منطقه بوده، وجود ندارد. اگر هم حتی بر فرض محال بوده باشد در دوران مدرن موضوعیت ندارد. مثل این است که الان مقدونیه ادعا بکند که مناطقی از ایران و حتی آسیای مرکزی زمانی زیر سلطه اسکندر مقدونی بوده باید ما بیاییم بگیریمش.

۳. ساختن اسرائیل یک فرایند مشخص داشته. تا جنگ جهانی اول در حدود ۱۹۲۰ فلسطین جزئی از امپراتوری عثمانی بوده. بعد انگلستان مناطقی از آن خصوصا مناطق ساحلی را اشغال می‌کند و آرام آرام یهودیان صهیونیست در این مناطق ساکن می‌شوند.

۴. در جریان جنگ جهانی دوم با توجه به تشدید مسئله یهود (در این مورد کتاب‌های مختلفی وجود دارد که باید مفصل بخوانید که چرا نژادپرستی دو طرفه در اروپا بین یهودیان و اروپائی‌ها وجود داشت که در نهایت موجب درگیری‌های شدید نازی‌ها با یهودیان می‌شود) موج مهاجرت یهودیان به اراضی فلسطینی تشدید می‌شود و روند اشغال اولیه آغاز می‌شود.

۵. در بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۷ عملا اراضی فلسطینی زیر سلطه و اشغال انگلستان بود. از طرف دیگر گروه‌های تروریستی صهیونیست خصوصا هاگانا، آرگون اقدام به حملات تروریستی علیه فلسطینیان عرب مسلمان، عرب مسیحی، ارامنه و حتی نیروهای انگلیسی می‌کنند. حتی هتل متعلق به انگلیسی‌ها را منفجر می‌کنند.

۶. در آستانه سال ۱۹۴۷ با تمام شدن جنگ جهانی دوم و اعمال تروریستی یهودیان و برنامه انگلستان و باقی کشورهای غربی برای تمام کردن مسئله یهود در اروپا و خلاص شدن از آنان طرحی از طرف انگلیس برای تشکیل کلونی یهودی‌ها در بخشی از مناطق ساحلی اراضی فلسطینی مطرح می‌شود.

۷. این وسط افسانه فروش زمین از طرف اعراب به یهودیان هم از دیگر دروغ‌های بزرگ صهیونیست‌ها است. این اراضی یا توسط اشغالگران انگلیسی داده شده بود یا خود صهیونیست‌ها به زور گرفته بودند. حالا چند متر زمین هم این وسط معامله شده باشد صرفا برای تبلیغات بوده است و کلا این یک افسانه دروغین است.

۸. در این بین گروه‌های تروریستی صهیونیست با هم متحدانه جنگ سال ۴۷ را راه می‌اندازند و بسیاری از روستاها و شهرهای دیگر اعراب را هم اضافه تر اشغال می‌کنند.

۹. در مقابل ارتش‌های کشورهای عربی به صهیونیست‌ها حمله می‌کنند و عملا کرانه باختری و نوار غزه و بیت المقدس شرقی را تصرف می‌کنند. نواز غزه تحت حمایت مصر و کرانه باختری تحت حمایت اردن قرار می‌گیرد.

١٠. بالاخره اسرائیل به زور دولت خود را در اراضی اشغالی سال ۱۹۴۷ تشکیل می‌دهد اما بسیاری از کشورهای دیگر این امر را به رسمیت نمی شناسند.

١١. درگیری‌ها ادامه می‌یابد تا سال ۱۹۶۷ که در یک جنگ دیگر اسرائیل کرانه باختری و نواز غزه و بلندی‌های جولان سوریه و صحرای سینای مصر را هم اشغال می‌کند.

١٢. در اینجا دیگر تمام جهان و تمام کشورها به جز آمریکا و گواتمالا!!!! و چند جزیره کوچک این مناطق اشغالی بعد از ۱۹۶۴ یعنی غزه و کرانه باختری و قدس شرقی را اصلا به رسمیت نمی‌شناسند و جز اسرائیل نمی‌دانند.

١٣. در جنگ دیگری در سال ۱۹۷۴ مصر تمام صحرای سینا و سوریه بخش‌هایی از جولان را پس می‌گیرند و آخرش قرارداد صلح بین مصر و اسرائیل امضا می‌شود.

١۴. در دهه ۸۰ میلادی در جریان جنگ داخلی لبنان، اسرائیل به لبنان حمله می‌کند. تا دروازه جنوبی بیروت هم می‌رود اما بعد مقاومت مختلف مردم لبنان تا مناطق جنوبی لبنان عقب نشینی می‌کند.

١۵. در تمام این سال‌ها مبارزه مسلحانه گروه‌های فلسطینی مختلف از ملی‌گرا، چپ و اسلام‌گرا ادامه دارد اما گروه اصلی مبارز سازمان آزادی‌بخش فلسطین به رهبری یاسر عرفات است.

١۶. در سال ۱۹۸۸ بعد از حمله شهرک‌نشینان صهیونیست به مسجد ابراهیمی در شهر بزرگ الخلیل که یک کشتار وحشیانه بود انتفاضه اول مردم فلسطین شروع می‌شود. که فرقش این بود که صرفا گروه‌های چریکی مسلح و محدود نبودند. توده‌های مردم با سنگ تظاهرات کردند.

١٧. در ابتدای دهه ۹۰ میلادی بعد از فروپاشی شوروی سابق و بهم خوردن توازن قوا (شوروی همواره توازن قوا را به نفع فلسطین ایجاد می‌کرد) عرفات برای حفظ فلسطین در طوفان تحولات بعد از دوران شوروی وارد مذاکرات سیاسی شد و قرادادهای کمپ دیوید، اسلو و مادرید برای صلح را امضا کرد.

١٨. در این قراردادها هم آمریکا هم طرف اسرائیلی تشکیل دولت فلسطین در اراضی ۱۹۶۷ در نوار غزه، کرانه باختری و قدس شرقی را به رسمیت شناختند.

١٩. اما سال‌های سال نه اسرائیل نه آمریکا به تعهدات خود عمل نکردند و اجازه تشکیل دولت فلسطینی را ندادند و اسرائیل به شهرک سازی در کرانه باختری خصوصا بیت المقدس شرقی ادامه داد و این امر موجب درگیری‌های مختلف و نا امیدی مردم فلسطین از صلح شد.

٢٠. در قرن ۲۲ و خصوصا در ۱۰  سال اخیر با روی کار آمدن دولت نتانیاهو، اشغالگران صهیونیست بیشتر مردم فلسطین را تحت فشار قرار دادند. عملا نه تنها اجازه تشکیل دولت فلسطینی ندادند که محاصره نظامی و اقتصادی در کرانه باختری و غزه را انقدر شدید کردند که عملا غزه تبدیل به بزرگترین زندان روباز در جهان شد. کرانه باختری هم تبدیل به مناطق جزیره‌ای شد که بینش شهرک‌های غیرقانونی صهیونیستی ساخته اند. شهرک‌های که حتی دولت آمریکا و اتحادیه اروپا به عنوان حامیان اصلی اسرائیل باهاش مخالف هستند.

۲١. خلاصه با توجه به این سابقه و با توجه به فشارهای خیلی شدید بر فلسطینی‌ها و شکست کامل مذاکرات صلح و ناامیدی فلسطینی‌ها از داشتن کشور حتی در همان اراضی ۱۹۶۷  روند مبارزه مسلحانه تشدید شد که دیگر امروز شاهد شلیک موشک به جای پرتاب سنگ هستیم.

٢٢. با مرور این تاریخ می‌توان درک کرد چرا مسئله فلسطین بغرنج شده. اما ذکر این نکته هم لازم است که کلیت موجودیت اسرائیل بر مبنای یک ایدئولوژی نژادی_ مذهبی است. بدین معنا که یک کشور متعارف که بر مبنای مفهوم شهروند شکل بگیرد نیست. بلکه بر مبنای مفهوم نژادپرستی مذهبی یهودیت با خوانش صهیونیستی شکل گرفته که صهیونیست‌های مختلف از جاهای مختلف جهان را در این اراضی اشغالی ساکن کرده است.

٢٣. اما راه حل چیست؟ راه‌حل واقع‌بینانه و فوری و موقتی این است که اسرائیل دست‌کم سریعا جنگ علیه مردم فلسطین را متوقف کند. اسرا را آزاد کند. محاصره غزه و کرانه باختری را تمام کند. نیروهای صلحبان سازمان ملل در مرزها مستقر شوند. کشور مستقل فلسطین در اراضی ۱۹۶۷  به پایتختی قدس شرقی به رسمیت شناخته شود.

٢۴. بعد از این هم در بلندمدت اسرائیل باقی مانده در مرزهای ۱۹۴۷ ایدئولوژی نژادی_ مذهبی صهیونیستی را کنار بگذارد و قانون اساسی خود را عوض کند و تبدیل به یک کشور متعارف و معمولی و غیر نژادی و غیر مذهبی بشود و بعد‌ش رفراندوم برگزار کند که حالا این راه اندکی فعلا دور از دسترس به نظر می‌رسد. فعلا همان راه حل تشکیل دولت فلسطینی در اراضی ۱۶۶۷ واقع‌بینانه‌تر است.