در «آرمیتاژ» چه گذشت؟ | تقابل مردم با مردم یا لباس شخصی‌ها با مردم؟

ویدیوی درگیری در پاساژ «آرمیتاژ» مشهد واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشته است. ویدیویی که نشان می‌دهند نیروهای لباس شخصی که مشخص نیست به کدام نهاد امنیتی وابسته هستند، با کسبه این پاساژ درگیر شده‌اند. البته این اولین بار نیست که پاساژ آرمتیاژ مشهد خبرساز می‌شود و پیش از این هم پلمپ پل هوایی روبه‌روی این پاساژ بازتاب‌های زیادی در افکارعمومی داشت. اما در هر دو ماجرا یک نقطه مشترک وجود داشته و آن افزایش تقابل با مردم برای استفاده از بدیهی‌ترین امکانات یعنی پاساژگردی است.

روایت دو نفر از ماجرا؛ درگیری بر سر چه بود؟

مهدی آقاسی‌زاده مدیرروابط عمومی پاساژ آرمیتاژ مشهد در استوری اینستاگرام خود شرح ماجرا را نوشته است. به گفته آقاسی‌زاده، «برخی افراد با هویت نامعلوم وارد مرکز خرید آرمیتاژ شده و با خانم‌هایی که به زعم ایشان پوشش نامناسبی داشتند برخورد کردند». از سوی دیگر علیرضا قمری، مستندساز مشهدی نیز روایت مشابهی از این ماجرا دارد. با این تفاوت که کسبه پاساژ از  نیروهای لباس شخصی درخواست مجوز می‌کنند و عدم ارائه مجوز منجر به شروع جروبحث می‌شود. طبق اطلاعات قمری این افراد درحین خروج به دختر خانمی که حجاب مناسبی نداشته، تذکر می‌دهند که با جواب سربالا و اعتراض خانم مواجه می‌شود و فردی از لباس شخصی‌ها به این خانم سیلی می‌زند. این اتفاق باعث درگیری بین کسبه و مردم با لباس شخصی‌ها می‌شود.

آقاسی‌زاده نیز سیلی زدن این لباس شخصی‌ها به دختر جوان را تایید کرده و نوشته: «عوامل انتظامات مجموعه و تعدادی از مدیران واحد‌های صنفی از ایشان خواستند که مرکز خرید را ترک کنند که در این حین یکی از این افراد به صورت دختر جوانی سیلی زد.»

به نوشته آقاسی‌زاده پس از این درگیری «این اتفاق باعث شروع درگیری این افراد با عوامل انتظامی و کاسبان مجموعه شد؛ که در نهایت همکاران ما از پلیس درخواست کمک می‌کنند. رفتار عوامل خودسر از مسئولان امر به صورت تلفنی محکوم و قول رسیدگی داده شده است.»

دستگیری کسبه و آزادکردن لباس شخصی‌ها

با این حال رسیدگی به این ماجرا به شکل متفاوتی پیگیری می‌شود. به این شکل که همه لباس‌ شخصی‌ها همان شب حادثه آزاد می‌شوند اما یکی از کسبه پاساژ که برای تنظیم شکایت علیه آن‌ها به کلانتری رفته بود بازداشت و برای او به اتهام «ممانعت از امر به معروف» پرونده قضایی تشکیل می‌شود. علیرضا قمری مستندساز خبر داده ک تعدادی از کسبه بازداشت شده و یک شب در بازداشتگاه بوده‌اند.

 سه جنجال در سه ماه

به نظر می‌رسد که پاساژ آرمتیاژ در مشهد برای موافقان حجاب چندان خوشایند نیست. چراکه قبل از این و در تیرماه سال جاری هم پل هوایی روبه‌روی این پاساژ پلمپ شده بود تا دسترسی به آن سخت شود. اما نکته اینجاست که در ماجرای پلمپ حتی دادستانی مسئولیت اقدام را به عهده نگرفت و دادستان عمومی وانقلاب مرکز استان خراسان رضوی گفت که «برای پلمب پل هوایی و جمع‌آوری فضای کافی‌شاپ‌ها در کمیته عفاف و حجاب تصمیماتی گرفته شده است.» یک ماه بعد یعنی در نهم مرداد اتفاق جنجال‌آفرین دیگری روی داد. گروهی با در دست داشتن بنرهایی علیه «بدحجابی» مقابل یگی از درهای ورودی مجتمع آرمیتاژ تجمع کردند و روی پله‌های آن نماز جماعت خواندند. در آن مقطع نیز مشخص نشد که هویت این گروه چیست.

پیامدهای اجرای لایحه حجاب و عفاف

 با تصویب اجرای آزمایشی لایحه «عفاف و حجاب» در مجلس چنین اتفاقاتی از سوی جامعه‌شناسان و صاحب‌نظران پیش‌بینی شده بود. این لایحه که یک کمیسیون ویژه در مجلس آن را تنظیم نهایی و تصویب کرده عملا هرگونه برخورد با پوشش‌های مختلف مردان و زنان را قانونی می‌کند. بر اساس این لایحه مجازات‌های بسیار سنگینی اعم از نقدی و حبس برای افرادی که طبق آن لباس نمی‌پوشند در نظر گرفته می‌شود. بنابراین اجرای آن از یک سو زمینه‌های تقابل با جامعه را فراهم می‌کند و از سوی دیگر باعث رویارویی موافقان تندروی حجاب با مردم در خیابان‌ها خواهد شد. چراکه آن‌ها بیش از پیش حمایت قانون از خود را احساس می‌کنند و بر همین مبنا می‌توانند دست به اقدامات خودسرانه بزنند.

پرسش دیگر اینجاست که چنین وقایعی نشان‌دهنده رویارویی با جامعه در مسئله حجاب است. در این شرایط حاکمیت چگونه انتظار دارد که در شرایط افزایش ظاهرا تعمدی شکاف‌ها و تقابل‌ها در سطح جامعه و در حالی که مردم زیر فشارهای شدید اجتماعی و اقتصادی قرار دارند، از جامعه انتظار همراهی با مواضع و سیاست‌های کلان را دارد. 

حال باید دید که مقامات امنیتی و قضایی خراسان رضوی چه واکنشی به این اتفاق نشان می‌دهند. اتفاقی که مشابه آن می‌تواند در دیگر شهرها نیز رخ دهد.