نظر کارشناسی در دولت معنایی ندارد | مسوولان توانایی پیش‌بینی اقتصاد را ندارند

کران تا کران قرمز! این شاید بهترین توصیف از وضعیت این روزهای بازار بورس ایران باشد. وضعیتی البته که در سال‌های اخیر بی‌سابقه نیست. برخی، ریزش شدید شاخص بازار سرمایه در روزهای اخیر را به جنگ اسرائیل و فلسطین ارتباط می‌دهند اما نباید از این نکته هم غافل شد که تنها تحولات بین‌المللی در این وضعیت سهیم نیستند؛ بلکه نظام مدیریت در داخل کشور نیز تاثیرات فراوانی در این بازار داشته و دارد.

فردین آقابزرگی تحلیل‌گر بازار سرمایه در گفت‌وگو با روزنامه اینترنتی فراز، درباره ریزش شاخص‌های بازار بورس گفت: «به استثناء وضعیتی که روز گذشته بوجود آمد مهمترین دلیلی که می توان برای این موضوع آورد بحث تحولات سیاسی و نظامی که بین اسرائیل و حماس بوجود آمده که می توان گفت اکثر کشورها را نیز درگیر کرده است».

او ادامه داد: «نکته اصلی در اقتصاد و بازار سرمایه به خصوص بازار سرمایه ما غیرقابل پیش‌بینی بودن وقایع و تصمیمات اقتصادی که بعضاً به دلیل بنیه ضعیف مالی دولت هر از گاهی تغییراتی حتی ۱۸۰درجه را در این بازار شاهد هستیم که این بی‌اعتمادی و تداوم در بی‌رمق بودن، بی‌نشاط بودن فضای بورس شده که باعث می‌شود سهامداران خرد و اشخاص حقیقی خروج سرمایه داشته باشند و سراغ بازارهای دیگر بروند که متاسفانه عمدتاً بازار سفته‌بازی است».

آقابزرگی تصریح کرد: «در طی وقوع یکسری جنگ در خاورمیانه 2/2 درصد افت شاخص مالی بود که در تمام بازارهای مالی در دنیا این مسئله اتفاق افتاده است و همه شاخص‌ها منفی شدند. به نظر من، اثر شوک منفی و رفتار هیجانی را خواهیم داشت حتی در یکی دو روز آینده، اما اصلاح خواهد شد. بازار بورس و سرمایه ابزاری دست دولت است تا به انحاء مختلف نقدینگی، کسری بودجه و ناملایمات اقتصادی که دارد را از طریق بورس جبران کند. به ترتیبی که سود حدود ۸۰ همت صنایع پتروشیمی با یک مصوبه کاهش یافت و در ردیف بودجه درآمدی دولت قرار گرفت. امیدوارم برای بودجه ۱۴۰۳ که مقدمات و طرح های مطالعاتی آن ظاهرا از الان شروع شده بازار سرمایه را برخلاف سنوات گذشته دستور کار قرار دهند، نه به عنوان شعار و بحث های تئوری باشد».

این تلحلیلگر بازار بورس در پاسخ به این ابهام که بانک مرکزی اجرای سیاست‌های انقباضی را در دست دارد و باعث شده بازارها تحت فشار نقدینگی قرار بگیرند، پاسخ داد: «اگر سیاست اقتصادی هماهنگ باشد و درک منافع کلان اقتصادی نیز دخیل باشد مطمئناً این هماهنگی بین بازار پول و سرمایه هم بوجود خواهد آمد و آن اتفاقی که بعضاً شاهد بودیم ظرف یکسال گذشته رخ داد. برخلاف صحبت های وزیر که نرخ بین بانکی را در محدوده ۲۰درصد نگه می داریم به ۲۳درصد نمی رسد. این نشان دهنده ناهماهنگی است. علی رغم تاثیر اندک افزایش بهره بین بانکی که تاثیر منفی بر بورس می گذارد و باعث میشود قیمت کاهش یابد. مهم تر از آن ناهماهنگی های بوجود آمده است که اعتماد را از بازار سلب می‌کند».

وی در ادامه افزود: «وزیر یک برنامه اقتصادی ارائه می کند و کمتر از 6 ماه همه چیز عوض می شود. این بی اعتمادی بیشتر لطمه می زند تا اینکه بگوییم تغییر نرخ از ۲۰ درصد به ۲۳ درصد چه آسیبی به بازار می رساند. اگر ثبات باشد و عقلانیت در تصمیم گیری باشد به نظر من نرخ بهره تاثیر چندانی روی بازار سرمایه ندارد».

او در ادامه با اشاره به قیمت گذاری دستوری و خارج کردن برخی از کالاها از بورس بیان کرد: «اگر زمانی به اصول و ادبیات اقتصاد اقتدا و پایبند نباشیم در نتیجه تبعات آن اقتصاد دستوری و شکل گرفتن بازارهای غیرمتشکل و غیرقانونی و غیرهدفمند می شود. همانطور که در حوزه خودرو شاهد بودیم در بورس کالا محصول به فروش می رسد و یکباره خودرو یا سایر محصولات تصمیم می گیرند از بورس کالا خارج شوند شاهد سفته بازی و گردش مالی ثبت نشده در آن بازارها خواهیم بود. این به اسم بازار نیست».

فردین آقابزرگی در پایان خاطرنشان کرد: «باید به نقطه نظرات کارشناسی توجه شود. آقای خاندوزی قبل از وزیر شدن دیدگاه های کارشناسی را قبول داشت اما حضور در بدنه دولت به عنوان رکن تصمیم گیر و اقتصادی بزرگ تصمیمات از دیدگاه کارشناسی تبعیت نمی کند. دولت طبق اصل 44 قانون اساسی کوچک سازی، مشارکت بخش خصوصی، ایجاد فضا و بستر حضور تشکل های خود التزام و بخش خصوصی در تصمیم گیری های اقتصادی باید انجام دهد و این بر اساس قانون است، نه حرفی که من بیان می کنم. این موارد را قانون بیان می کند. این تناقض آشکار و عدم اجرای قانون است. به همین دلیل کارنامه موفق در خصوصی سازی نداشتیم چون دولت خود را مقید به اقدامات قانونی نمی دانسته است».