اسرائیل به دنبال مرد شماره یک حمله ۷ اکتبر حماس؛ یحیی سنوار کیست؟

فایننشال تایمز نوشت: یحیی سنوار چندین دهه قبل از سازماندهی حملات ۷ اکتبر حماس به اسرائیل، در دادگاه نظامی اسرائیل، محکوم به حبس شده بود. سنوار در حین گذراندن ایام حبس، شروع به آموختن زبان عبری کرد.

به گزارش فراز «میچا کوبی» که از طرف سازمان اطلاعات و امنیت داخلی اسرائیل (شاباک)، وظیفه بازجویی از سنوار را بر عهده داشته، درباره او گفت: «سنوار تمام کتاب‌هایی را که درباره شخصیت‌های برجسته اسرائیل منتشر شده بود- از زیو ژابوتینسکی و [مناخیم]بگین تا [اسحاق]رابین- همه را خواند. او از پایین تا بالای ما را فهمید و یاد گرفت».

سنوار، پس از گذشت پانزده سال از دوران محکومیتش، در یک مصاحبه تلویزیونی اسرائیلی، کاملا به زبان عبری صحبت کرد. او از مردم اسرائیل خواست که به جای جنگ، از «هدنة» یا آتش بس با حماس حمایت کنند.

او در این مصاحبه گفت: «ما می‌دانیم که اسرائیل ۲۰۰ کلاهک هسته‌ای دارد و دارای پیشرفته‌ترین نیروی هوایی در منطقه است.»

با وجود همه این ها، سنوار ۶۱ ساله، اکنون تحت تعقیب‌ترین فرد برای اسرائیل است. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، از او به عنوان «مرده متحرک» یاد می‌کند. رهبر گروه شبه نظامی حماس در غزه، مسئول حمله غافلگیرانه ۷ اکتبر است.

حذف او یکی از اهداف اصلی عملیات اسرائیل برای ضربه به حماس است. مقامات فلسطینی می‌گویند که از زمان آغاز حملات اسرائیل، حدود ۱۰۰۲۲ نفر در غزه کشته شده اند و مناطق وسیعی از اراضی تحت کنترل حماس، طی حملات زمینی، هوایی و دریایی ویران شده است.

پیش از تهاجم حماس، اسرائیل نزدیک به ۴۰ سال تجربه برخورد با سنوار را داشت. با این حال، این دانش انباشته، در سال‌های اخیر تنها باعث ایجاد حس رضایت کاذب در سران امنیتی اسرائیل شده بود.

پیش از آغاز جنگ، اسراییل، سنوار را یک شخصیت خطرناک، ولی اهل مصالحه می‌دانست که به دنبال تحکیم حکومت حماس در غزه و کسب امتیازات اقتصادی است، نه پیگیری هدف اعلام شده حماس برای نابودی اسرائیل.

 این برداشت نادرست از شخصیت سنوار، مقدمه‌ای برای بزرگترین شکست اطلاعاتی اسرائیل بود. از نظر برخی، سنوار، این فریب و اغفالِ فوق العاده را مدیریت کرده است.

 مایکل میلشتاین، افسر سابق اطلاعات نظامی اسرائیل و کارشناس امور فلسطین گفت: «ما اصلاً او را نشناختیم. به هیچ وجه او را نشناختیم، صفر».

سنوار از دیدگاه کسانی که چندین دهه با او زمان گذرانده اند، مردی کاریزماتیک، کم حرف، تندخو و با روحیه فرماندهی است.

کوبی، بازجویی از سنوار در سال ۱۹۸۹، زمانی که او به قتل اعتراف کرد را به خاطر دارد. این اوج اولین انتفاضه یا قیام فلسطینی‌ها بود و کوبی افسر شین بت (شاباک) بود که اعضای حماس را تعقیب می‌کرد. حماس در آن زمان یک گروه کوچک شبه نظامی اسلامگرا بود که درغزه ظهور کرده بود.

سنوار که با نام ابو ابراهیم شناخته می‌شد، از روز‌های اولیه به ایجاد «کتائب القسام»، شاخه نظامی حماس، کمک کرده بود. اما بازداشت او در اواخر دهه ۱۹۸۰، به خاطر نقش ویژه اش در حماس بود: شکار فلسطینی‌هایی که مظنون به همکاری با اسرائیل بودند.

او در دوران حبس به رهبر تمام زندانیان حماس در زندان‌های اسرائیل تبدیل شد که یک پست تأثیرگذار در سلسله مراتب این گروه بود.

یکی از ارزیابی‌های اطلاعاتی اسراییل از سنوار در زمان حبسش، شخصیت او را اینگونه توصیف کرده است: «مقتدر، بانفوذ، مورد قبول دوستانش و با توانایی‌های غیرعادی در استقامت و فریبکاری، به اندک راضی است... راز‌های خود را حتی در داخل زندان از سایر زندانیان مخفی می‌کند... توانایی روی موج جمعیت سوار شدن را دارد».

سنوار که در محله‌ای فقیر نشین در خان یونس در جنوب غزه بزرگ شده بود، برای اولین بار در اوایل دهه ۱۹۸۰ به توصیه شیخ احمد یاسین، بنیانگذار حماس، وارد صحنه سیاسی غزه شد.