آتش‌بس در غزه؛ آرامشی به عمر یک دم و بازدم

پس از گذشت حدود دو ماه از بمباران غزه توسط ارتش اسراییل، یک «مکث بشردوستانه» برای آزادی اسرای اسرائیلی در ازای اسرای فلسطینی، در آن منطقه حادث شد. به عنوان بخشی از این توافق، کمک‌های بشردوستانه بیشتری به منطقه تحت محاصره فلسطین ارسال شده است. در حال حاضر، آژانس‌های سازمان ملل و گروه‌هایی مانند جمعیت هلال احمر فلسطین، توانسته‌اند حجم ورود بسته‌های کمکی را از طریق گذرگاه «رفح» افزایش دهند اما این روند، موقتی است و برای تامین نیازهای حیاتی و معیشتی جمعیت دو میلیون و ۳۰۰هزار نفری غزه کافی نیست. جمعیتی که حدود ۸۰ درصد از آن‌ها امروز، به معنی واقعی آواره‌اند.

تاثیر آتش‌بس در غزه چه بوده؟

مکث بشردوستانه (Humanitarian Pause) در غزه، به وقت محلی، از ساعت ۷ صبح روز جمعه آغاز شد؛ آتش‌بسی ۴ روزه که در روز چهارم، به مدت دو روز دیگر تمدید شد. تا سه شنبه شب، ۸۱  نفر از ۲۴۰ گروگانی را که به دست حماس اسیر شده بودند در ازای رهایی ۱۸۰ گروگان فلسطینی آزاد شدند.

روز سه شنبه، شبکه «الجزیره» در گزارشی از شهر جنوبی «خان یونس» اعلام کرد که تا آن روز، دست کم ۷۵۰ کامیون، معادل ۱۵۰ کامیون در روز، از مرز رفح به غزه وارد شده‌اند. با این حال، آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (UNRWA) روز دوشنبه اعلام کرد که برای رفع نیازهای اولیه جمعیت غزه، لازم است که روزانه ۲۰۰ کامیون حامل کمک‌ در یک دوره دو ماهه به آن منطقه وارد شود.  از سوی دیگر، سوخت مورد نیاز برای احیای خدمات حیاتی مانند تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و کارخانه‌های آب شیرین‌کن، بسیار بیشتر از مقداری است که در این چند روز به غزه ارسال شده است.

غزه، از سال ۲۰۰۷ تا امروز، تحت محاصره سف و سخت هوایی، زمینی و دریایی اسراییل است اما طبق گفته‌های دفتر سازمان ملل متحد برای هماهنگی امور بشردوستانه، پیش از جنگ ۷ اکتبر، روزانه به طور متوسط ۵۰۰ کامیون کمک‌رسانی وارد غزه می‌شد.

قحطی، بیماری و ویرانی

در یک جمله: این جنگ، غزه را تماما ویران کرده است. دست‌کم ۶هزار و ۸۰۰ نفر از ۱۵هزار نفری که کشته شدند، زیر آوار جان باخته‌اند. ده‌ها هزار نفر به دلیل کمبودهای پزشکی، متحمل آسیب‌های جبران‌ناپذیری شده‌اند. آتش‌بس موقت حالا به فلسطینی‌ها این فرصت را داده تا در بزرگ‌ترین زندان روباز جهان، نفسی تازه‌ کنند و برای چند روز هم که شده،‌ از وحشت مداوم پهپادها و جنگنده‌ها دور باشند. با این حال اما، وضعیت انسانی در غزه بسیار وخیم است.

بمباران بی‌امان اسراییلی‌ها، قلمرو دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفری تحت محاصره را به دو قسمت تقسیم کرده است. با تشدید حملات هوایی در شمال غزه، ارتش اسرائیل مردم را مجبور کرد به سمت جنوب حرکت کنند؛ جایی که ذخایر غذا، سوخت و آب در آن کمیاب است و امروز حدود یک میلیون و ۸۰۰هزار نفر در آن آواره‌اند. در شمال غزه نیز، شرایط حیاتی با کم آبی و شیوع بیماری‌ها، خطرناک گزارش شده است.

خبرنگار الجزیره در توصیف این وضعیت بی‌سابقه در غزه گفته: «مردم گرسنه می‌میرند. در سوپرمارکت‌ها به دنبال پیدا کردن غذا هستند و به نیازهای اولیه برای ادامه کار و تلاش برای زنده ماندن از گرسنگی دسترسی ندارند».

چه در انتظار غزه است؟

با نزدیک شدن به پایان احتمالی آتش‌بس در روز پنجشنبه، ساکنان غزه حالا نگران سرگیری بمباران هستند. اسراییل، به احتمال زیاد قصد دارد به حضور حماس در این منطقه پایان دهد و گفته که این گروه مسلح، در جنوب غزه نیز یک مرکز فرماندهی دارد. این در حالی است که جنوب غزه، تا امروز «منطقه امن» نامیده می‌شد. البته باید گفت که ارتش اسرائیل پیش از آتش‌بس، بارها به خان‌یونس در این منطقه حمله کرده بود.

به ساعات پایانی آتش‌بس میان غزه و اسراییل نزدیک می‌شویم. تمام آنچه از این توقف موقتی آتش به غزه رسیده، کمی سوخت، آب و غذا و امدادهای اولیه بود. به نظر می‌رسد که برای احیای زندگی در غزه و جلوگیری از وقوع یک ابَربحران انسانی در این منطقه محاصره‌شده، به مذاکرات بیشتری برای تمدید آتش‌بس نیاز است. تزریق قطره‌چکانی کمک‌های اولیه به غزه، به سختی در برابر نیازهای عظیم جمعیت این منطقه جنگ‌زده کفایت می‌کند.