از هیلاری تا کامالا؛ این بار شانس یک زن چقدر است؟

در این شرایط که برخی رای دهندگان از وضعیت قانونی سقط جنین عصبانی اند، مشتاق اند بالاخره یک زن به ریاست جمهوری آمریکا برسد. با این همه اما، خود آن‌ها نیز می‌ترسند که «کامالا هریس» نتواند سد تبعیض جنسی را بشکند و تاریخ ساز شود.

دشواری راه «کامالا» در ادامه شکست «هیلاری»

با اعلام کناره گیری جو بایدن از رقابت ها، کامالا هریس برای جانشینی او کاملا مصمم شده است. او تصمیم دارد در کشوری برای ریاست جمهوری نامزد شود که برخلاف بسیاری از همتایان خود، تاکنون حتی یک رهبر زن هم نداشته است. در این شرایط، کامالا هریس همچنان با همان پرسش‌هایی روبروست که پیش‌تر از هیلاری کلینتون نیز پرسیده می‌شد. هیلاری کلینتون، بانوی اول و وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در سال ۲۰۱۶ برای نخستین بار در تاریخ این کشور نامزد اصلی حزب دموکرات بود، اما در نهایت از «دونالد ترامپ»، رقیب مرد خود، شکست خورد.

اکنون، قرار گرفتن دونالد ترامپ در مقابل کامالا هریس، صحنه‌ای آشنا را تداعی می‌کند. ترامپ دوباره باید با زنی رقابت کند که پست دولتی بالایی داشته و در سنا هم خدمت کرده است. با این وجود، هریس میراث و اندوخته سیاسی هیلاری کلینتون را ندارد، رنگین پوست است و تباری آسیایی دارد. ترامپ نیز، به عنوان رئیس جمهور پیشین آمریکا، اکنون چهره‌ای آشنا و کارآزموده محسوب می‌شود. با این همه اما، آمریکا هم دیگر مانند هشت سال پیش نیست.

سقط جنین، زمینه بخش پیروزی کامالا هریس

در سال ۲۰۲۲، حکم «رو در برابر وید» که بر اساس آن حق زنان برای سقط جنین خودخواسته به رسمیت شناخته می‌شد، لغو شد. این حکم، حق قانونگذاری در زمینه سقط جنین را به مقامات قضایی هر ایالت واگذار و در واقع سقط جنین را برای زنان دشوارتر کرد. تعدادی از رای دهندگان دموکرات معتقدند که یک نامزد زن می‌تواند به حل مهم‌ترین مسئله پیش‌روی حزب، یعنی امکان سقط جنین کمک کند.

«کارن کراولی»، پرستار بازنشسته شصت و چهارساله‌ای است که وابستگی حزبی خاصی ندارد. او به ترامپ رای نمی‌دهد و حاضر نبود به بایدن هم رای دهد، اما اکنون قصد دارد از کامالا هریس حمایت کند. او می‌گوید: «امروز زنان از همیشه عصبانی ترند، ولی نامزدی هریس می‌تواند به آن‌ها انگیزه دهد». این شهروند آمریکایی فکر می‌کند که لغو قانون «رو در برابر وید»، اظهارنظر‌ها و اقدامات ترامپ که از نظر بسیاری از زنان جنسیت‌زده و زن‌ستیزانه است، می‌تواند شانس پیروزی هریس را بالا ببرد، اما کار در همین جا تمام نمی‌شود.

«لوری نسیاجفرسون»، مدیر مرکز زنان در دانشگاه ماساچوست بوستون، می‌گوید از سال ۲۰۱۶ تاکنون خیلی چیز‌ها برای زنان تغییر کرده است. تا پیش از روی کار آمدن ترامپ، عملی شدن مواضع او در زمینه‌هایی مثل سقط‌جنین غیرقابل‌باور و ناممکن به نظر می‌رسد، اما اکنون این نگرانی‌ها به واقعیتی ملموس تبدیل شده‌است. دکتر نسیاجفرسون می‌گوید: «وقتی او انتخاب شد، ما ناامید و ناراحت شدیم. آن زمان ما حدس می‌زدیم که چه اتفاقاتی خواهد افتاد، اما اکنون آن اتفاقات را به عینه تجربه کرده‌ایم».

جنسیت همچنان سد راه سیاستمداران زن

بحث در مورد جنسیت یک سیاستمدار تقلیل گرایانه واپس‌گرایانه است، به‌خصوص در زمانه‌ای که جنسیت دیگر در جهان مسئله برجسته‌ای نیست. بریتانیا تاکنون سه نخست وزیر زن داشته و مکزیکی‌ها نیز امسال اولین رئیس جمهور زن خود را انتخاب کردند. با این حال، هنگامی که یک زن برای ریاست جمهوری آمریکا نامزد می‌شود، بسیاری از مردم همچنان بدون دلیل، در مصاحبه‌ها به جنسیت او اشاره می‌کنند و از آن نگران اند.

زنان زیادی در آمریکا هستند که می‌خواهند «سقف شیشه ای» را بشکنند و از موانع پنهانی که بر سر راه پیشرفت شان قرار دارد، عبور کنند. با این حال این ترس همچنان در آن‌ها وجود دارد که کامالا هریس برای عبور از سد تبعیض جنسی، مسیر سختی در پیش دارد. به نظر برخی از شهروندان آمریکایی، مردسالاری هنوز هم در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری دخالت دارد. هرچند از نظر آن ها، کامالا هریس توانایی و سابقه کاری خوبی دارد، اما «پیرمرد‌های سفیدپوست زیادی هستند که می‌خواهند جلوی او را بگیرند. انگار تنها مشکل او این است که زن است».

لزوم حمایت و باور زنان برای پیروزی کامالا

دکتر «ماریا لورنسیو»، شهروند ۷۳ ساله آمریکایی که در تمام طول زندگی خود جمهوری‌خواه بوده، در انتخابات ۲۰۱۶ به هیلاری کلینتون رای می‌دهد تا ترامپ رئیس جمهور نشود. او به روابط خارج از ازدواج «بیل کلینتون»، همسر هیلاری و رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، اشاره می‌کند و می‌گوید: «زنان نمی‌توانستند با هیلاری همدلی کنند. بسیاری از آن‌ها می‌گفتند چرا او باید همچنان در کنار شوهرش بایستد؟» هرچند هیلاری کلینتون در سال ۲۰۱۶ بیشترین تعداد آرای مردمی را به دست آورد، اما برخی از رای دهندگان معتقدند شخصیت و شرایط او از نظر بسیاری از زنان، ناامیدکننده بود.

حضور احتمالی کامالا هریس در انتخابات، برخی از شهروندانی را که می‌خواهند یک رئیس جمهور زن داشته باشند، به وجد آورده است. با این حال ترسی دیرینه در آن‌ها وجود دارد که ترامپ از یک نامزد مرد یعنی جو بایدن شکست خورد، اما هیلاری کلینتون به عنوان یک زن نتوانست او را شکست دهد.

«جولیا بلیک»، یک زن هشتاد ساله اهل کالیفرنیا، می‌گوید ساعت‌ها با دوستانش بحث کرده که آیا یک زن می‌تواند به عنوان رئیس جمهور انتخاب شود یا نه. دوستان او که خود زنانی موفق و تحصیلکرده هستند همه معتقد بودند نه! فکر نمی‌کنند یک زن بتواند رییس جمهور شود. بلیک می‌گوید: «به دوستانم گفتم اگر همه زنان فکر کنند که یک زن نمی‌تواند در انتخابات ریاست جمهوری برنده شود و این را هرسال تکرار کنند، ما هرگز رئیس‌جمهور زن نخواهیم داشت. به نظر من آن‌ها به زنان اعتبار کافی نمی‌دهند.»

زن بودن رئیس جمهور دیگر رویایی نیست

«کریستینا ولبرشت»، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه نوتردام که روی الگوی رای زنان کار می‌کند، می‌گوید: «هرچند حضور کلینتون در رقابت‌های انتخاباتی ۲۰۱۶ در نهایت موفقیت‌آمیز نبود، ولی نامزدی او نگاه مرسوم به حضور زنان در انتخابات ریاست جمهوری را تغییر داد». زنان سناتوری مثل «ایمی کلوبشار»، «کرستن جیلیبرند»، و «الیزابت وارن» در رقابت‌های مقدماتی انتخابات ۲۰۲۰، حضوری موثرتر داشتند و در واقع بیشتر جدی گرفته می‌شدند. «نیکی هیلی»، فرماندار سابق کارولینای جنوبی نیز امسال، در رقابت‌های درون حزبی جمهوری خواهان توانست به خوبی دونالد ترامپ را به چالش بکشد. به نظر دکتر ولبرشت، پس از نامزدی هیلاری کلینتون در سال ۲۰۱۶، اکنون مردم آمریکا رئیس جمهور شدن یک زن را ناممکن نمی‌دانند.

بر اساس گزارش مرکز تحقیقات پیو در سال گذشته، چهل و دو درصد از زنان آمریکایی گمان می‌کنند انتخاب یک زن به عنوان رئیس جمهور، تا حدودی مهم است. در این نظرسنجی، ۳۹ درصد از پاسخ‌دهندگان، اعم از زن و مرد، گفته اند که یک رئیس‌جمهور زن قدرت بیشتری در سازشگری دارد و ۳۷ درصد گفته اند که یک زن برای حفظ لحن محترمانه در سیاست بهتر است. (بیش از نیمی از پاسخ دهندگان گفتند که جنسیت در این معیار‌ها اهمیتی ندارد).

عبور از جنسیت، مقدمه پیروزی

دونالد ترامپ قبلا نشان داده که اصرار دارد روی مرد بودن خودش تاکید کند. دکتر نسیاجفرسون، فکر می‌کند هریس نیز بر جنسیت خود تاکید خواهد کرد و در مورد نحوه تاثیرگذاری سیاست بر زنان حرف می‌زند. با این حال، برخی از رای دهندگان ترجیح می‌دهند جنسیت تاثیری در روند رقابت‌های انتخاباتی نداشته باشد. مرلین مک‌دول، یک شهروند زن آمریکایی، در مصاحبه با نیویورک‌تایمز می‌گوید: «ما باید از تاکید کردن روی جنسیت نامزد‌ها عبور کنیم و به خود فرد و توانایی‌هایش بپردازیم. در نظر گرفتن جنسیت یک نامزد ممکن است دیگر جنبه‌های برجسته او را تحت تاثیر قرار دهد، ولی این عادلانه نیست.»

برخی از زنان آمریکایی به تغییرات اجتماعی‌ چندسال اخیر توجه دارند؛ تغییراتی که می‌تواند بر پیروزی کامالا هریس تاثیر بگذارد. دکتر لیز براد، شهروند ۶۴ آمریکایی، می‌گوید: «قضاوت جوان‌ها از هویت جنسی افراد دیگر بر اساس تعاریف رایج از زن و مرد، شکل نمی‌گیرد. نسل من زمانی در فرم‌های استخدامی دنبال تیک زدن جنسیت خود از میان دو گزینه زن و مرد بود، اما اکنون جوانان هویت‌های جنسی مختلف را راحت می‌پذیرند. این تغییر قطعا باعث می‌شود آن‌ها در تصمیم گیری متفاوت عمل کنند».

لوئیزا ویکمن، شهروند ۵۷ ساله آمریکایی می‌گوید: «من هم مثل بسیاری از مردم، احساس نشاط می‌کنم. من تحت‌تاثیر کامالا هریس قرار گرفته‌ام، اما نه فقط به دلیل این که زن است، بلکه احساس می‌کنم تاریخ ساز خواهد شد».