نظام آموزشی، استقلالش را در برابر سایر نهادها از دست داده است | وزیر پیشنهادی، صاحب اندیشه نیست

روزنامه اینترنتی فراز در این باره با «عادل برکم»، معلم و کارشناس مسائل آموزشی گفتگو کرده است. مشروح این گفتگو را در ادامه می‌خوانید.

مهمترین مشکلات حال حاضری که وزارت آموزش و پرورش با آن درگیر است را چه می‌دانید؟

مهمترین موضوعی که امروز با آن درگیر هستیم مسئله عدالت آموزشی است. متاسفانه نظام آموزش و پرورش به جای این که نظامی برابرساز باشد و بتواند نابرابری جامعه را کاهش دهد، تبدیل به نظامی شده است که بر نابرابری‌های بیرون از مدرسه ناشی از اختلاف اقتصادی و اجتماعی والدین تاثیر گذاشته و آن‌ها را هم فریب می‌دهد و موفقیت آموزشی فرزندان را به جیب و هزینه‌کرد والدین گره زده است.  

این نابرابری آزاردهنده است وجلوی تحرک اجتماعی را گرفته و باعث خسارت به جامعه شده است.

مشکل عمده دیگر در منابع انسانی است و در آموزش و پرورش منابع انسانی و اصول‌مند و منطقی و ایدئالی وجود ندارد؛ گا‌ها جلوی جذب گرفته شده و دچار کمبود معلم می‌شویم و از طرفی با جذب‌های گسترده از شاخص‌هایی که باید برای استخدام معلم باکیفیت اعمال شود، کوتاه می‌آیند. کمبود و ناترازی معلم که در برخی استان‌ها و شهر‌ها به وجود آمده است ریشه در همین موضوع دارند.  

البته مشکلات دیگری، چون ضرورت بازنگری در محتوا‌های درسی و کیفیت آن‌ها و به روز رسانی برنامه‌های آموزشی، خلاقیت و نوآوری در نظام آموزشی هم از جمله مشکلات آموزش و پرورش هستند، اما مهمترین‌ها همان دو مورد اول است که به آن اشاره شد.  

مهمترین مشکل رضامراد صحرایی وزیر آموزش و پرورش دولت قبل را چه می‌دانید؟  

بی‌برنامگی و بی نظمی در تصمیم گیری در کار‌های روتین؛ ایراداتی قبل از آقای صحرایی بود که به رغم آن‌ها سیستم آموزش و پرورش جلو می‌رفت و در فرایند‌ها و عملیات اگر ضعف و کاستی بود، اما به بحران بدل نمی‌شد در صورتی که تصحیح اوراق امتحانی و امثال آن در دوره ایشان به بحران بدل شد.  

ضعف صحرایی به اضافه عدم مقبولیت وی در جامعه باعث شد که ایشان نتوانند بسیاری از کار‌ها را انجام دهند؛ ضمن این که در دوره ایشان انتصابات سیاسی بود و شایسته‌سالاری نداشتند و عملا نظام آموزش و پرورش استقلال خود را در برابر سایر نهاد‌ها از دست داد. ایشان آدم قوی و توانمندی نبودند که بتوانند جایگاه آموزش و پرورش را بهبود دهند.

علیرضا کاظمی، تحصیلکرده حوزه و دانشگاه و عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان است که به عنوان وزیر پیشنهادی مسعود پزشکیان برای آموزش و پرورش معرفی شده است؛ در این باره چه نظری دارید؟

آقای کاظمی سابقه خوبی در نظام آموزش دارند، اما سابقه‌ای چندان درخشانی که به مقبولیت ایشان در جامعه فرهنگیان یاری رساند ندارند. از دیگر سو ایشان صاحب اندیشه و صاحب فکر و مقتدر نیست (چیزی که یک وزیر آموزش و پرورش باید داشته باشد) و قدرت کافی برای بهبود ندارند و صرفا آشنایی با ساختار دارند و به نظرم با بحران‌هایی که وجود دارد ایشان توانایی موفقیت ندارند.

گزینه‌های بهتری نسبت به ایشان وجود داشت (مثلا یدالله مهرعلیزاده مطرح شد و گزینه‌ای قوی بود که ظاهرا برای تصدی این سمت رزومه هم فرستاده بود) اما شاید دولت محدودیت‌هایی برای انتخاب داشته که از بین همه گزینه‌ها دست به چنین انتخابی زده است.  

گفته می‌شود آقای کاظمی از سوی تیم آقای قالیباف برای وزرات آموزش و پرورش پیشنهاد شده است؛ شما با این گزاره موافقید؟

بدنه آموزش و پرورش همیشه به اصول گرا‌ها نزدیک‌تر بوده است. حتی در دوره آقای خاتمی وزیر آموزش و پرورش آقای مظفر بود که اصول گرا بود و به همین ترتیب در دوران سایر روسای جمهور وزرا اگر در کابینه اصلاحطلبان بودند سبقه اصول گرایی داشتند.  

مثلا آقای بطحایی اگرچه در دوره اصلاحات و آقای روحانی آمد، اما رابطه خوبی با اصول گرایان داشت و اصول گرایان او را به مدرسه سما منتصب کردند و شروع یا اوج گرفتن نفوذ حوزه در نظام آموزشی (چه در محتوا و چه استخدام طلاب) در دوره ایشان بود؛ بر این اساس آقای کاظمی هم سبقه اصول گرایی دارد و به جریان‌های اصول گرایی از جمله آقای قالیباف نزدیک است در نتیجه با توجه به این که گزینه‌های اصلاح طلبی زیادی مطرح بودند و کاظمی برای تصدی پیشنهاد شد، بعید نیست که گزینه ایشان باشد.