نان یارانه‌ای به همه فروخته می‌شود؛ حتی شما افغانی عزیز!

در این بنر که بر در یک نانوایی چسبانده شده نوشته که «به دستور دادستان محترم فروش نان به اتباع ممنوع می‌باشد.» این بنر، اما فقط نیمی از حقیقت بود و به سرعت از سوی دادستان شهرستان بردسیر که در ۶۰ کیلومتری کرمان قرار دارد، تکذیب شد. عماد بنی اسد دادستان عمومی و انقلاب بردسیر گفت که فروش نان در شهرستان به اتباع ممنوع نیست بلکه آنها می‌توانند از ۳ نانوایی داخل اردوگاه با قیمت یارانه‌ای نان بخرند. پس از انتظار این خبر، اما بسیاری از رسانه‌ها و چهره‌های مطرحی که در فضای مجازی با عکس اولیه مدعی «افزایش فشار» بر اتباع و «از بین رفتن انسانیت» در ایران شده بودند، از کنار اخبار تکمیلی گذر کردند و واکنشی به آن نشان ندادند. موضوعی که شائبه حمایت گسترده رسانه‌های فارسی‌زبان و برخی رسانه‌های داخلی هم نوا با چهره‌های مطرح سیاسی و اجتماعی از مسیر پروپاگاندا را بیش از پیش مطرح می‌کند. 

حقیقت چگونه قربانی پروپاگاندا می‌شود؟

بر اساس خبر منتشرشده از دادستان بردسیر محدودیت خرید نان اتباع از نانوایی‌ها اردوگاه به دلیل «نارضایتی مردم از شلوغی صف‌های نانوایی (عرضه نان یارانه‌ای) در سطح شهر» اتخاذ شده است. این تصمیم در شورای تامین گرفته شده است. نکته اینجاست که طبق گفته دادستان «با توجه به تامین نان یارانه‌ای مورد استفاده آنها که تکافوی مصرف آنها را می‌کند نیازی به اینکه اتباع از نانوایی‌های سطح شهر استفاده کنند، نیست.» پیش از این نیز در شهر‌ها و مناطقی که اتباع خارجی حضور دارند گزارش‌هایی از خرید تعداد زیاد نان از سوی آنها منتشرشده بود که صف‌ها نانوایی را طولانی می‌کند. همچنین دستور ممنوعیت عرضه نان صرفا مربوط به نانوایی‌ها عرضه نان یارانه‌ای بوده است. هیچ یک از این داده‌ها، اما در رسانه‌های فارسی‌زبان و شبکه‌های اجتماعی حامیان حضور اتباع خارجی در ایران مورد توجه قرار نگرفته است.

دو اتفاق متفاوت با نتیجه یکسان

انتشار یک عکس به همراه خبر ناقص و راه‌انداختن موج مجازی پس از آن، شباهت زیادی به ماجرای کبری غلامی دارد. در آن ماجرا هم پس آنکه اعلام شد کبری غلامی از اتباع افغانستان به دلیل عدم توجه به پیامک‌های حجاب رد مرز خواهد شد، موجی از حمایت‌های گسترده از او آغاز شد. حامیان اتباع خارجی مطالبه عمومی درباره جمعیت فزاینده اتباع را مساوی با موافقت با حجاب اجباری قلمداد کرده و به این دغدغه عمومی هجمه کردند. درست شبیه ماجرا محدودیت فروش نان که در موج مجازی آن، طرف مقابل را متهم به تلاش برای قطع نان اتباع می‌کنند. به نظر می‌رسد که در این موج‌های مجازی و رسانه‌ای تلاش می‌شود تا ماهیت مطالبه و دغدغه عمومی درباره جمعیت فزاینده اتباع در ایران زیر سوال رفته و با برچسب‌های حقوق بشری بسته‌بندی شود. در حالی که در نهایت کبری غلامی رد مرز نشد و نان یارانه‌ای نیز در اردوگاه اتباع شهرستان بردسیر به اتباع فروخته می‌شود.

اتباع خارجی چقدر یارانه مصرف می‌کنند؟

پرسشی که منتقدان تصمیم مسئولان بردسیر به آن پاسخ نداده‌اند، سقف میزان استفاده اتباع خارجی از یارانه‌های دولت ایران است. اینکه تا چه میزان می‌توان از یارانه‌هایی استفاده کرد که شهروندان بابت آن مالیات پرداخت می‌کنند؟ ابوالفضل ابوترابی عضو کمیسیون امور داخلی مجلس به تازگی به «خبرآنلاین» گفته که اکنون حداقل ۷ میلیارد دلار یارانه به اتباع خارجی پرداخت می‌شود. عددی که معادل پول بلوکه‌شدن ایران در کره جنوبی است که پس از رایزنی‌های بسیاری بخشی از آن آزاد شد. این عدد با دلار ۵۵ هزار تومانی معدل ۳۸۵ هزار میلیارد تومان است. البته بخش دیگر آمار ابوترابی مربوط به پولی است که اتباع خارجی ساکن ایران از کشور خارج می‌کنند که آن نیز حدود ۷ میلیارد است. این پول در قالب ارز به افغانستان یا نقاط دیگر جهان می‌رود.
 
 ابوترابی همچنین از وجود ۶ تا ۷ میلیون اتباع خارجی در کشور خبر داده است. این در حالی است که نماینده دولت سیزدهم در جریان بررسی برنامه هفتم توسعه در مجلس در پاییز سال گذشته تعداد اتباع را ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر اعلام کرده بود. با این همه حتی یارانه ۷ میلیون اتباع خارجی و میزان ارزی که از کشور خارج می‌کنند از بودجه عمرانی یک ایران بیشتر است. پیش از این نیز بررسی‌های «فراز» در قالب یک اینفوگرافیک نشان می‌داد که بر این اساس سهم این جمعیت از یارانه‌های پنهان که شامل نان، دارو، آموزش و انرژی می‌شود، حدود ۶۱۷ هزار میلیارد تومان است. در این بین سالانه فقط ۱۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان سهم یارانه نان است که اتباع خارجی از آن استفاده می‌کنند.

اتباع غیرقانونی اخراج می‌شوند؟

در چنین شرایطی سردار رادان فرمانده نیروی انتظامی از اخراج ۲ میلیون اتباع غیرقانونی تا پایان امسال خبر داده است. اسکندر مومنی وزیر کشور دولت سیزدهم نیز از اولویت سامان‌دهی اتباع در داخل و تسریع اسنداد مرزی با افغانستان سخن گفته است. چراکه تا وقتی تردد قاچاق در مرز‌ها وجود دارد، به ازای مهاجران غیرقانونی که اخراج می‌شوند، هزاران نفر وارد کشور شده و با استفاده از امکانات ایران به کار و زندگی غیرقانونی مشغول می‌شوند.