دست دوستی طالبان به سوی جولانی

از آغاز جنگ یازده روزه نیروهای معارض سوری که به سقوط حکومت بشار اسد در سوریه منجر شد، مقامات طالبان و طرفداران آن آشکارا از هیات تحریر الشام حمایت کردند. پس از سرنگونی حکومت بشار و تسلط هیات تحریر شام بر سوریه، نیز طالبان با انتشار اعلامیه‌‌ای رسمی، پیروزی آنان را تبریک گفتند و از سرنگونی حکومت بشار اسد استقبال کردند. در تازه‌ترین مورد نیز «امیرخان متقی»، سرپرست وزارت خارجه‌ طالبان، در تماس تلفنی با «اسعد شیبانی»، وزیر خارجه‌ هیات تحریر الشام در سوریه، خواستار روابط منظم دیپلماتیک با آن گروه شده است.

وزارت خارجه‌ طالبان اعلام کرده است که متقی در این تماس تلفنی برای حاکمان جدید سوریه، به‌ویژه همتای خود اسعد شیبانی، آرزوی موفقیت کرده است. بر اساس اعلامیه‌ی وزارت خارجه‌ی طالبان، اسعد شیبانی نیز ابراز امیدواری کرده که روابط آنان با طالبان گسترش یابد و هیات‌های دیپلماتیک دو طرف بتوانند دیدار کنند. مطابق این اعلامیه، متقی و شیبانی به جنگ بیست سال اخیر طالبان در افغانستان و جنگ داخلی سوریه نیز اشاره کرده‌اند و گفته‌اند که رنج همدیگر را از این ناحیه درک می‌کنند.
به نظر می‌رسد، همکاری طالب‌ها و نیروهای تحریر الشام در پشت پرده روابط سیاسی عمیق‌تر و وسیع‌تر است.

امت‌گرایی در منطقه، از دیپلماسی تا جنگ

ایدئولوژی مشترک و رویکرد جهادی هیئت تحریر الشام و طالبان برای برپایی حکومت‌های اسلامی، زمینه‌ساز روابطی است فارغ از بیانیه‌های دیپلماتیک و تماس‌های رسمی. شواهد نشان می‌دهد که تعدادی از پشتون‌ها که به طور سنتی پایگاه اجتماعی طالبان را در افغانستان تشکیل می‌دهند، اکنون به صفوف هیئت تحریر الشام در سوریه پیوسته‌اند.

این پشتون‌ها که اغلب از مناطق مرزی افغانستان و پاکستان هستند، پس از سقوط حکومت بشار اسد و تسلط هیئت تحریر الشام بر بخش‌های گسترده‌ای از سوریه، به این کشور رفته‌اند. حضور این افراد در میدان جنگ سوریه نه تنها نشان‌دهنده همکاری غیررسمی میان طالبان و هیئت تحریر الشام است، بلکه بازتابی از شبکه گسترده‌ای است که این گروه‌ها در سطح منطقه ایجاد کرده‌اند.
 
برخی تحلیل‌گران معتقدند که طالبان از این طریق به دنبال تقویت نفوذ ایدئولوژیک خود در خارج از مرزهای افغانستان است و هیئت تحریر الشام نیز از این نیروها برای تحکیم قدرت خود در سوریه بهره می‌برد. این همکاری، اگرچه تاکنون عمدتا در سطح غیررسمی و نظامی بوده است، اما می‌تواند زمینه‌ساز ارتباطات گسترده‌تر سیاسی و دیپلماتیک میان این دو گروه شود.