مافیای زعفران کیست؟!

محسن زنگنه، نماینده مجلس، مدعی وجود مافیای زعفران شد که به دنبال کاهش قیمت زعفران است و به برخی رسانه‌ها رسانه‌ها از جمله روزنامه اینترنتی فراز، تهمت اجاره‌ای بودن زد. به همین دلیل خبرنگار اقتصادی فراز، به دنبال بررسی صحت ادعای نماینده مجلس رفت. از همین رو با یکی از متخصصان صنعت زعفران، به مصاحبه پرداخت.

روزنامه اینترنتی فراز با غلامرضا میری، نایب رییس شورای ملی زعفران، در این باره گفت‌و‌گو کرد.

آیا کاهش قیمت زعفران کار مافیا است؟ مافیای زعفران کیست؟

نایب رییس شورای ملی زعفران با رد ادعای وجود مافیای زعفران که قیمت‌ها را پایین نگه می‌دارد، می‌گوید: «کاهش دلاری قیمت زعفران به دلیل جهش‌های ارزی بوده نه مافیا. اصلا مافیایی در کار نیست که بخواهد قیمت را پایین نگه دارد، بلکه به دلیل جهش‌های ارزی در کشور، قیمت دلاری زعفران کاهش پیدا می‌کند. برای مثال وقتی دلار ۶۰ هزار تومان بود، قیمت زعفران ۹۰ میلیون تومان بود، یعنی ۱۵۰۰ دلار. اما با افزایش دلار به ۱۰۰ هزار تومان، قیمت زعفران به کمتر از هزار دلار رسید.»

غلامرضا میری درمورد کاهش قیمت زعفران توسط صادرکنندگان گفت: «اینکه بعضی آقایان فکر می‌کنند مافیا و در راس آن صادرکنندگان به دنبال کاهش قیمت هستند، کاملا اشتباه است. صادرکننده هم از کاهش قیمت زعفران زیان می‌بیند؛ زیرا انبار یک صادرکننده همیشه زعفران دارد و کاهش قیمت باعث زیان او می‌شود و از طرفی وقتی قیمت کاهش پیدا می‌کند، خریدار خارجی نیز خرید جدیدی نمی‌کنند تا بازار به ثبات برسد و بابت خرید‌های گذشته نیز مبلغ کمتری پرداخت می‌کنند.»

او در پاسخ به تمایل صادرکنندگان زعفران به کاهش قیمت می‌گوید: «صادرکننده برخلاف تصور برخی نمایندگان، به دنبال کاهش قیمت نیست. این جمله‌ای که «مافیای زعفران به دنبال کاهش قیمت است تا به کشاورز ضرر بزند» را برخی نمایندگان می‌گویند که دقیقا پوپولیستی است و عبارت مافیای زعفران را ایشان انتخاب کرده است.»

دلیل نوسانات فصلی زعفران چیست؟

غلامرضا میری در پاسخ به این سوال گفت: «زعفران در یک ماه اخیر نوسان قیمت داشته است، اما موضوع تازه‌ای نیست. هرساله در این مقطع به دلیل برداشت زعفران و عرضه آن در بازار، قیمت کاهش پیدا می‌کند. خریداران خارجی در اوایل فصل عرضه، اقدام به خرید نمی‌کنند تا قیمت‌ها به ثبات برسد. صادرکننده نیز نقدینگی کافی ندارد تا جلوی کاهش قیمت را بگیرد. اما طبق روال هرساله پس از مدت کوتاهی، قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند و تثبیت می‌شود، البته امسال تنها ۲ روز کاهش قیمت زعفران را تجربه کردیم و پس از آن قیمت به ثبات رسید.»

نایب رییس شورای ملی زعفران درباره دلایل به ثبات رسیدن قیمت زعفران گفت: «واسطه‌هایی که گل زعفران را از کشاورز خریداری می‌کنند و به بازار عرضه می‌کنند، پس از آنکه قیمت زعفران کاهش زیادی داشت، ۲ روز فعالیت خود را تعطیل کردند و پس از آن قیمت زعفران تثبیت شد.»

طبق این قسمت از صحبت نایب رییس شورای ملی زعفران، کاهش قیمتی که محسن زنگنه، نماینده مجلس، مدعی شده، اتفاق جدیدی در زعفران نیست، بلکه روال هرساله است. همچنین صحبت‌های نایب رییس شورای ملی زعفران نشان می‌دهد تثبیت قیمت زعفران به دلیل مکانیزم عرضه و تقاضای بازار بوده است. طبق بررسی‌های فراز نیز ادعای محسن زنگنه که ویدیوی او باعث تثبیت قیمت زعفران شد، دور از واقعیت است؛ نوسانات قیمتی زعفران در طی سال‌های گذشته نیز مشابه بوده و پس از کاهش قیمت ناگهانی، مکانیزم بازار قیمت‌ها را به تعادل برمی‌گرداند. حال آنکه نماینده مجلس می‌خواهد برای خود دستاوردسازی کند، به نوبه خود جالب توجه است!

حمایت‌های دولتی؛ خوب یا بد؟

غلامرضا میری درمورد حمایت‌های دولت از صادرات زعفران گفت: «از سال ۱۳۹۷ بانک مرکزی مصوب کرد تا ارز حاصل از صادرات زعفران در سامانه‌های بانک مرکزی به فروش برسد. این اقدام باعث شده امروز در حالی‌که دلار ۱۱۰ هزار تومان است، ارز صادرکننده با دلار ۷۰ هزار تومان محاسبه شود؛ قانونی که به نفع قاچاق زعفران و زیان صادرکننده قانونی تمام شده است.»

غلامرضا میری ادامه داد: «در سال ۱۳۹۶، قبل از این قانون، ۳۲۵ تن صادرات داشتیم به ۴۷ کشور، اما سال ۱۴۰۳ به ۲۱۴ تن صادرات رسیده‌ایم در ۷۱ کشور. درحالی‌که ۱۲۰ تن سالانه قاچاق زعفران صورت می‌گیرد که دلیل اصلی آن چندنرخی بودن ارز است. اگر این قانون درست شود، همانطور که در گذشته فعالان عرصه صادرات، خودشان بازاریابی کردند و کشور‌ها را افزایش دادند، می‌توانند صادرات زعفران را به بیش از ۵۰۰ تن در سال برسانند.»

ببینید:

محسن زنگنه از اقداماتی که برای صادرات زعفران انجام شده و از آن‌ها به عنوان سند افتخار در سابقه‌اش یاد کرده، به چند موضوع اشاره می‌کند؛ از جمله حمایت‌های دولتی و حمایت از صادرات و دیگری گسترش بازار‌های صادراتی به بیش از ۳۰ کشور. طبق صحبت‌های غلامرضا میری، این ادعای محسن زنگنه نیز دارای تردید است.

نخست آنکه دولت و به خصوص بانک مرکزی، بیش از آنکه از صادرات زعفران حمایت کند، با این مصوبه در حق کشاورز و صادرکننده کم‌لطفی می‌کند که ثمره آن در کاهش چشمگیر صادرات زعفران و افزایش قاچاق مشهود است.

دوم آنکه گسترش بازار‌های صادراتی، اقدام نماینده مجلس نبوده که به آن افتخار کرده است؛ بلکه تلاش و بازاریابی فعالان عرصه صادرات در کشور بوده است که توانستند کشور‌های خریدار زعفران ایران را از ۴۷ کشور به ۷۱ کشور افزایش دهند.

درواقع طبق صحبت‌های متخصص صنعت زعفران که بیش از ۵۰ سال است در صادرات زعفران فعالیت می‌کند، ادعای وجود مافیای زعفران، از اساس اشتباه است و یک جمله پوپولیستی است. جمله‌ای که شاید به دلیل ساده‌انگاری فهم مردم شریف ایران باشد.