واعظی: در حال حاضر الویت اول ترامپ ما نیستیم

محمود واعظی، فعال سیاسی میانه‌رو و قائم مقام دبیرکل حزب اعتدال و توسعه  گفتگویی با انصاف نیوز انجام داده است که اهم سخنان وی را در ادامه می خوانید؛ 

*ما در حزب اعتدال و توسعه با توجه به مشکلات کشور در پی انتخاب رئیس جمهوری بودیم که اولا مسیری که دولت سیزدهم در حال حرکت در آن بود را تغییر دهد و ثانیا بتواند از همه‌ی شایستگان استفاده کند. البته این را هم ‌می‌دانستیم که امکان حل سریع مشکلات وجود ندارد.

* برای بررسی عملکرد دولت چهاردهم لازم است که شرایط داخلی، خارجی و همینطور مسائل منطقه را مورد توجه قرار دهیم. ضمن اینکه باید توجه داشت که دولت پزشکیان از دولت سیزدهم چه وضعیتی را تحویل گرفته است.

*بسیاری از مشکلاتی که با آن مواجه هستیم ارتباطی به عملکرد دولت ندارد و میراثی است که از دولت قبل به جا مانده است و بخشی از آن هم ناشی از فشارهای خارجی و تحریم‌هاست که دست دولت را برای حل مشکلات بسته است.

*قطعا ما از حمایت از دکتر پزشکیان پشیمان نیستیم و چه بسا اگر رقیب او انتخاب می‌شد چه درباره‌ی وضعیت اقتصادی و چه شرایط سیاست خارجی وضعیتی بسیار بدتر از امروز داشتیم.

*رئیس جمهور تلاش خود را برای به کار گرفتن همه‌ی شایستگان انجام داد اما باید واقع‌نگر باشیم. او برای چینش کابینه با مجلسی مواجه بوده که اکثریت آن اصولگرا هستند.

*نخستین کاری که باید انجام شود و شاید شده باشد این است که رویکردی که در مواجهه با دولت اول ترامپ داشتیم را ارزیابی کنیم که آیا برای ایران منافعی به همراه داشت یا کشور را دچار مشکلات کرد؟

*از اظهارنظرهای دونالد ترامپ مشخص است نشان‌دهنده‌ی آن است که در بسیاری از موضوعاتی که او در دولت نخست خود اقدامات و اظهاراتی تهاجمی داشت تغییر دیدگاه داده است.

*برای اینکه مسائل بین کشورها حل و فصل شود در دنیای امروز هیچ راهی به جز مذاکره وجود ندارد.

*اگر مذاکره به شکل مستقیم باشد تمام موارد لازم را می‌توان به طرف مقابل منتقل کرد و شفافیتی وجود دارد و می‌توان با چانه‌زنی به نتیجه‌ی مطلوبی دست یافت. همانطور که در مذاکرات برجام به موفقیت‌های بزرگی دست یافتیم و همین آقای ترامپ گفته که ایرانی‌ها کلاه بزرگی سر ما گذاشتند.

*عده‌ای که معتقدند مذاکره‌ی مستقیم نباید انجام شود چه راه حل جایگزینی برای این مسئله که اقتصاد و معیشت مردم را هم گروگان خود گرفته است دارند؟! آنها می‌گویند که مسئله را از طریق میانجی حل و فصل کنید و کشورهای دیگری را واسطه کنید.

*بنا بر تجربه‌ای که در سیاست خارجی دارم هنگامی که کشورها در چنین مذاکراتی نقش میانجی را ایفا می‌کنند در ابتدا مسائل خود را حل می‌کنند و ایران وجه المصالحه قرار می‌گیرد.

*در حال حاضر که درخواست ترامپ برای مذاکره وجود دارد از نگاه افکار عمومی جهان توپ در زمین ایران است. عدم پذیرش این درخواست باعث می‌شود که مخالفان ایران همچون رژیم صهیونیستی بتوانند ایران را تبدیل به الویت نخست ترامپ کنند.

*در حال حاضر الویت اول ترامپ ما نیستیم و چین است. نباید چینن فرصتی را در اختیار مخالفان خود قرار دهیم.

*نگرانی‌ها درباره‌ی اینکه در مذاکره مستقیم ایران و آمریکا صرفا امتیاز داده می‌شود و نمی‌توان امتیازی گرفت نادرست است.

*اینطور نیست که تصمیمات در مذاکرات در اتاقی دربسته گرفته شود. 

*در ایران مذاکره‌کنندگان بسیار خوبی داریم که توان آن را دارند تا منافع و امنیت ملی ایران را  مورد توجه قرار داده و تامین کنند.

*برخی ایراد دیگری می‌گیرند که ممکن است طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند که در این صورت هم ایران بازنده نیست. لازم است که برای طرف‌های مختلف اتمام حجت کنیم که ایران به دنبال استفاده‌ی صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای است و طرف مقابل بهانه است. اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرد ما هم می‌توانیم به تعهداتمان عمل نکنیم.

*دلیل اینکه ترامپ در حال حاضر چنین موضع‌گیری‌هایی دارد به این خاطر است که از اقدام خود در دولت نخستش پشیمان شده است که از برجام به شکل یکطرفه خارج شد.

*اگر بتوانیم به سرعت برای این موضوع راه حلی پیدا کنیم می‌توانیم بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی را نیز در سایه‌ی یک توافق حل و فصل کنیم. نمی‌خواهم بگویم که همه‌ی مشکلات در اقتصاد ایران به تحریم‌ها و مذاکره با آمریکا مرتبط است اما لازم است که دولت این سنگ‌ها در مسیر حرکت مردم را از پیش پای همه بردارد.

*در سال اول ترامپ، او بارها درخواست کرده بود که حتی اگر شده در زمان حضور روحانی در سازمان ملل به شکل ویدئو کنفرانس گفت‌وگویی با او داشته باشد اما امکانش فراهم نشد. امیدوارم در این دوره شرایط متفاوت باشد.

* به هیچ وجه آقای شمخانی در مذاکرات هسته ای  نقشی ندارد و مذاکرات تحت نظر دبیرخانه شعام و وزارت امور خارجه بوده است.

*تلاش دکتر روحانی بر این بود که از همه‌ی شایستگان استفاده کند و به همین خاطر هم مورد انتقاد قرار می‌گرفت. چه بسا اگر از بعضی شایستگانی که اصلاح‌طلب بودند استفاده نمی‌کرد اینقدر مورد هجمه قرار نمی‌گرفت.

*چارچوب کلی برنامه‌های دولت روحانی مبنی بر ارتباط با دنیا و شکوفایی اقتصادی از طریق توجه به تولید و بخش خصوصی و واگذاری مسائل فرهنگی به اهالی فرهنگ بود. نگاه اقتصادی دولت روحانی که توجه به بخش خصوصی و واگذاری به آنها بود اخیرا مورد تاکید مقام معظم رهبری هم قرار گرفته است.

* برای رقبای روحانی رقابت انتخاباتی تمام نشد و آن رقابت در هر دوره چهار سال ادامه داشت.

*برای اینکه کشور اداره شود لازم که جناح رقیب به یک اصولی مرتبط با منافع ملی معتقد باشد. اما آنچه دیدیم خلاف این بود و از همان روز نخست حاشیه‌سازی را رها نکردند و در دور دوم هم این وضعیت ادامه داشت.

*برای فعالیت دولت این نوع رفتارها مانع جدی است به ویژه عملکرد صداوسیما که علیه دولت روحانی بود.

*روحانی در دور دوم انتخابات به هیچ وجه بنا نداشت که به حاشیه‌سازی رقبا واکنشی نشان دهد اما زمانی که مطلع شد که در اتاق‌های فکر آنها خواب‌های عجیب و غریبی دیده بودند و مطالب مختلفی مطرح شد او چاره‌ای جز پاسخ دادن به آنها نداشت.

* روحانی شروع‌کننده نبود. او در قدرت بود و در انتخابات ۹۶ هم محبوبیت قابل توجهی داشت و بنا بر نظرسنجی‌ها پیروز می‌شد. هنگامی که از طرف مقابل ابهام‌های بسیار عجیبی ایجاد شده و حاشیه‌سازی‌هایی مثل سند ۲۰۳۰ را آغاز کردند او نیز واکنش نشان داد. باید ببینیم چه کسی شروع کرد؟!

*درباره‌ی دولت پزشکیان هم وضعیت تقریبا مشابهی را شاهد هستیم و مثلا درباره‌ی همین حضور اخیر دکتر ظریف در اجلاس داووس دیدید چه مسائلی مطرح شد در حالی که آنچه او گفت منطبق با منافع ملی و در دفاع از آن بود. این نوع برخوردها باعث می‌شود که بخشی از انرژی دولت به جای حل مشکلات مردم صرف دفاع در برابر اینگونه هجمه‌ها شود.

*چرا باید دکتر ظریف و امثال او را که می‌توانند به کشور کمک کنند از حضور در میدان خدمت محروم کرد؟! ظریف و جهرمی و خیلی دیگر از دوستان ما در انتخابات نقش مهمی داشتند.

*این گروه که می‌گویند ظریف نباشد آیا تنها مشکل‌شان همین است؟! یا اگر دکتر پزشکیان از خواست آنها تبعیت کند این «الف» است و تا «ی» خواهند رفت؟!

*اگر تنها مشکل پایداری و دیگر تندروها با پزشکیان و دولت او ظریف است حل آن چندان دشوار نیست. ولی تجربه‌ی هشت سال دولت روحانی و همین چند ماه دولت پزشکیان نشان می‌دهد که اینها بهانه است.

*آیا شعارهایی که در تجمعات‌شان ‎می‌دهند به ظریف محدود شده یا آنها علیه قالیباف و پزشکیان هم شعار داده‌اند؟! آنها تصور می‌کنند که هر کسی با آنها تفاوت دیدگاهی داشته باشد علیه آنهاست حتی اگر اصولگرایی مثل آقای قالیباف باشد.

*چرا باید دولتی که در انتخابات پیروز شده نظرات اقلیتی که در انتخابات شکست خوردند را اعمال کند؟! لازم است که مطالبات مردم اصل باشد و همینطور برنامه‌هایی که مردم به اجرای آن رای داده‌اند.

*دستگاه‌های امنیتی که درباره‌ی دی ۹۶ گزارش نوشته و تحقیق کرده‌اند روزی باید آن را به اطلاع مردم برسانند. آنچه که به شکل علنی رخ داد این بود که صبح تمام شعارها علیه دولت و آقای روحانی بود.

*پس از اذان ظهر به یکباره شعارها تغییر کرد و علیه نظام شد. باید تحقیق شود که کسانی که صبح صرفا علیه دولت و رئیس جمهوری که چند ماه قبل رای مردم را کسب کرده بود شعار می‌دادند چه زمینه‌ای فراهم کردند که منجر به شعارهای تند علیه نظام شود.

*ترامپ هم تحت تاثیر صهیونیست‌ها به تصور اینکه با توجه دی ۹۶ دولت پشتوانه‌ی مردمی ندارد از برجام خارج شد به این امید که ما هم از توافق خارج شویم تا اجماعی بین‌المللی علیه ایران شکل بگیرد و با توجه به فشارها جهانی جمهوری اسلامی ۲۲ بهمن را نبیند. این حرفی بود که بولتون و پمپئو زدند. البته هیچکدام از این خواب‌ها هم تعبیر نشد.

*در آبان ۹۸ تلاش کردیم که با هماهنگی سران سه قوه این تصمیم اتخاذ شود و آنها هم موافقت کردند. این بار هم درباره‌ی هر تصمیمی که قرار است گرفته شود لازم است که سران سه قوه پشتیبان آن باشند.

*اعتقاد دکتر پزشکیان این است که لازم است با اطلاع و همراهی مردم هر تصمیمی اجرا شود. اگر مردم قانع شوند که این یارانه بنزین متعلق به همه‌ی مردم ایران است همراهی خواهند کرد.

*اتفاقات آبان ۹۸ هم مثل دی ۹۶ مشهد است. ما در روز جمعه مشکلی در کشور نداشتیم و از شنبه صبح مشکلات آغاز شد که دلایل آن بعدها روشن خواهد شد. گروهی که دستگیر شدند اعتراف کردند که افرادی ما را برای تجمعات دعوت کردند که فکر می‌کردند «خودی» بوده‌اند.