معاون بانک مرکزی: ارزش لیزینگ ایران فقط ۴٠ همت است

فرشاد محمدپور، معاون تنظیم‌گری و نظارتی بانک مرکزی در همایش ملی صنعت لیزینگ و تامین مالی با بیان اینکه در قانون بانک مرکزی موضوع لیزینگ دیده و این حسن ختام به رسمیت شناختن این سند است، اظهار. داشت: در حال حاضر اندازه و ابعاد صنعت لیزینگ کوچک است و به اندازه ظرفیت است صنعت توسعه پیدا نکرده‌است. 

وی ادامه داد: در حال حاضر ۶٣ شرکت لیزینگ مجوز دارند که ١۴ شرکت در بورس فعال‌اند و ٣٩ شرکت هم در حال اخذ مجوز هستند اما ارزش این صنعت تنها ۴٠ همت است و برای صنعتی که در صنعت پول و تامین مالی با ۵٠ سال سابقه کار می‌کند این عدد ناچیز است. 

معاون تنظیم‌گری و نظارتی بانک مرکزی گفت: سوال این است که چرا در این شرایط به صنعت لیزینگ کمتر توجه می‌شود؟ موضوع این است که باید دید این صنعت تا چه حد اهمیت داشته و تا چه حد برای آن وقت گذاشته شده‌است. بُعد و اندازه این صنعت بسیار مهم است چراکه می‌تواند به تامین مالی در کشور کمک کند اما در واقع این صنعت کوچک مانده است. 

محمدپور با اشاره به دلایلی منجر به کوچک ماندن صنعت لیزینگ شده، افزود: یکی از دلایل محدودیت‌های قانونی برای این صنعت بود و یکی دیگر از دلایلی که باعث شده لیزینگ رشد نکند این بوده که نتوانسته ارتباط استاندارد با ذینفعان خود داشته باشد و این تعامل به وجود نیامده‌است. 

وی با بیان اینکه یکی از ذینفعان صنعت لیزینگ دولت بوده و برای دولتی که به دنبال تامین مالی تولید است، لیزینگ می‌تواند ابزار خوبی باشد، اظهار داشت: عدم تعامل بین صنعت لیزینگ و ذی نفعان باعث شده این صنعت توسعه پیدا نکند. این در حالی است که طبق آمار  ٧٠ درصد منابع لیزینگ به بانک‌ها مرتبط است و عملا ۴٠ درصد دارایی لیزینگ بطور مستقیم متعلق به بانک‌ها است و مابقی درصد هم بطور غیر مستقیم به بانک‌ها مرتبط می‌شود . 

محمدپور ادامه داد: اعتبارسنجی در لیزینگ بهتر از بانک‌ها انجام می شود چراکه در صنعت لیزینگ محل مصرف درست و دقیق منابع بسیار جلوتر از منابع بانکی هستیم. 

وی تاکید کرد: نقد درباره لیزینگ‌های غیر رسمی درست است و در حال حاضر لیزینگ‌هایی که مجوز ندارند بزرگتر از صنعت لیزینگ رسمی هم شده‌اند و می‌توانند مقررات را دور می زنند و فضای جذاب تر و راحت‌تری را ایجاد کرده‌اند. 

معاون تنظیم‌گری و نظارتی بانک مرکزی گفت: البته مباحث فقهی ابزارهای جدید لیزینگ موضوعات خاص به خود را دارد اما بانک مرکزی به دنبال تدوین دستورالعمل جامع برای لیزینگ است اما باید توجه داشت که در قانون و مقررات وزن محدودیت‌ها برای لیزینگ بیشتر از توسعه آن بوده است و در بخش توسعه دست اندرکاران و فعالان این صنعت می‌تواند کمک کنند، ما در بانک مرکزی مشتاق این ایده‌ها هستیم و اندازه صنعت لیزینگ باید به ۵٠٠ همت برسد و ١٠ برابر اندازه الان شود.

همچنین کوروش پرویزیان در همایش ملی صنعت لیزینگ و تامین مالی با بیان اینکه صنعت لیزینگ به شکل امروزی در ایران نیم قرن سابقه دارد، اظهار داشت: سابقه لیزینگ به سال ۵۴ برمی‌گردد که نسبت به کشورهای منطقه مانند پاکستان، ترکیه،  عربستان، امارات و عمان سابقه طولانی تری دارد.

وی افزود: در اوایل دهه ٨٠ بیش از ۴۵٠ شرکت لیزینگ فعالیت داشتند اما با تصویب قانون تنظیم بازار غیر متشکل در سال ١٣٨٣ رشد صنعت لیزینگ دچار چالش شد و در حال حاضر حدود ۶٠ شرکت لیزینگ با مجوز بانک مرکزی در حال فعالیت هستند و علی رغم این سابقه، به دلایل مختلف لیزینگ در ایران ضعیف شده و با توسعه همراه نبوده و  جایگاه آن در رتبه پایین‌تر از کشورهای منطقه قرار گرفته است. رییس پژوهشکده پولی و بانکی با اشاره به مشکلات صنعت لیزینگ گفت: عمده دلایل این موضوع به  نبود شناخت کافی از این صنعت در بین متولیان و تصمیم گیران اقتصادی، عدم اطلاع رسانی کافی از فواید و مزیت‌های  این صنعت در برآوردن نیازهای اقتصادی خانوارها مانند کالا و مسکن و بخش های مختلف اقتصادی تولیدی، خدماتی، کشاورزی و صنعتی برمی گردد.

پرویزیان ادامه داد: بر اساس گزارش بازار لیزینگ جهانی منتشر شده در سال ٢٠٢۵، اندازه بازار لیزینگ در سال های اخیر به شدت رشد کرده است بطوریکه از١٨٩٠.٨٣ میلیارد دلار در سال ٢٠٢۴ به ٢١٠٠.٧٨  میلیارد دلار در سال ٢٠٢۵ با نرخ رشد مرکب سالانه ١٠ درصد رشد خواهد کرد. همچنین پیش بینی می‌شود اندازه بازار لیزینگ در چند سال آینده شاهد رشد قابل ملاحظه‌ای باشد و در سال ٢٠٣٠ با نرخ رشد مرکب سالانه ٩.۶ درصد به ٣١٠٠.٨١ میلیارد دلار برسد.

وی با اشاره به تسهیلات شرکت‌های لیزینگ در بورس، اظهار داشت: حجم تسهیلات شرکت‌های لیزینگ پذیرفته شده در سازمان بورس، میزان٢١٨.٨٢ میلیارد ریال  بوده که ۵٣ درصد آن مربوط به بخش خودرویی و مابقی مربوط به بخش غیرخودرویی است .

رییس پژوهشکده پولی و بانکی با بیان اینکه از مهمترین شاخص های بیانگر این موضوع، شاخص ضریب نفوذ صنعت لیزینگ است، ادامه داد: این شاخص که از نسبت سرمایه‌گذاری‌های تامین مالی شده توسط صنعت لیزینگ به جز حوزه املاک و مستغلات به کل سرمایه‌گذاری‌های صورت پذیرفته در همان حوزه ها به دست می‌آید در ۵٠ کشور  برتر دنیا در حدود ٢٠ درصد است در حالیکه بر اساس آمار بانک مرکزی این شاخص در سال گذشته  در ایران در حدود ١.٣ درصد بوده است.

وی تاکید کرد: مردمی سازی صنعت لیزینگ و مردم پایه بودن خدمات ارائه شده توسط لیزینگ‌ها، توسعه درون‌زای صنعت لیزینگ را باعث شده و به رفاه آسایش بیشتر جامعه کمک می‌کند.  کمااینکه امروز در صنعت لیزینگ رابطه بین موجر و  مستاجر یک مفهوم پایه در صنعت اجاره به شرط تملیک است.