شب آرام آتش‌بس؛ آغاز مذاکره برای مذاکره؟ | گزارش محرمانه پنتاگون از حمله به ایران چه می‌گوید؟

مذاکره برای بازگشت به میز مذاکره

نماینده ویژه آمریکا گفته که «گفتگو‌ها امیدوارکننده هستند. ما امیدواریم. اکنون زمان آن رسیده است که با ایرانی‌ها بنشینیم و به یک توافق جامع صلح برسیم.» از سوی دیگر سیدعباس عراقچی وزیر خارجه ایران نیز از دیپلماسی صحبت کرده است. او گفته که ایران به دنبال توافق با اروپا نیست، چون به دنبال رفع تحریم‌هاست و این موضوع فراتر از ظرفیت اروپایی‌هاست. البته عراقچی گفته که ایران برنامه هسته‌ای خود را رها نخواهد کر و باید «نحوۀ محافظت از تأسیسات هسته‌ای‌مان را بازنگری کنیم». حال باید دید که روند گفتگو‌ها با آمریکا چگونه پیش می‌رود. چراکه آمریکا خواستار برچیده‌شدن غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران بوده، اما ایران گفته که غنی‌سازی خط قرمز است و از آن عقب نمی‌کشد. ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان پنج دور مذاکره برگزار کردند اما نتوانستند به توافق برسند.

گزارش محرمانه سی‌ان‌ان از ارزیابی پنتاگون

دولت آمریکا مدعی است که تاسیسات هسته‌ای ایران را نابود کرده است. با این حال ایران می‌گوید که به این تاسیسات آسیب جزیی وارد شده. سی‌ان‌ان در گزارشی از ارزیابی اولیه پنتاگون، وزارت دفاع آمریکا افشاگری کرده و نوشته که «بر اساس یک ارزیابی اولیه اطلاعاتی ایالات متحده حملات آمریکا به سه تأسیسات هسته‌ای ایران، اجزای اصلی برنامه هسته‌ای این کشور را نابود نکرده و تنها آن را ماه‌ها به عقب انداخته است.» براساس گزارش سی‌ان‌ان یافته‌های اولیه این ارزیابی با ادعا‌های دونالد ترامپ مبنی بر اینکه این حملات تأسیسات غنی‌سازی هسته‌ای ایران را «به طور کامل نابود کرده است»، در تضاد است. رییس جمهور آمریکا، وزیر دفاع و وزیر خارجه او بر موفقیت کامل عملیات آمریکا تاکید کردند. موضوعی که با گزارش وزارت دفاع این کشور در تضاد است. کاخ سفید اعلام کرده که گزارش سی‌ان‌ان درباره ایران «فوق محرمانه» بوده و این یعنی دولت آمریکا از انتشار این گزارش کاملا ناخشنود است. از سوی دیگر محمد اسلامی رییس سازمان انرژی اتمی ایران نیز گفته که ایران آسیب‌ها به صنعت هسته‌ای را بازسازی می‌کند.

گمانه‌زنی‌ درباره تداوم آتش‌بس

گمانه‌زنی‌ها درباره تداوم آتش‌بس و توقف جنگ ادامه دارد. در ایران، جریانی از تندرو‌ها از اشتباه‌بودن آتش‌بس با اسرائیل صحبت کرده‌اند. حمید رسایی یکی از اعضای مجلس در همین زمینه نوشته که «صلح تحمیلی هرگز!». از سوی دیگر برخی نیز اشاره کردند که اسرائیل در همه جنگ‌های خود در دو دهه اخیر آتش‌بس را نقض کرده است. در این میان هیچ توافق رسمی‌ای نیز بین طرفین وجود ندارد. اکونومیست با اشاره به این موضوع نوشته «هیچ توافق رسمی‌ای بین طرفین وجود ندارد، اما هر دو فعلاً مایل به توقف درگیری هستند. اسرائیل می‌گوید بیشتر اهدافش را زده، و ایران ضعیف‌تر از آن است که ادامه دهد.» البته در مقابل، برخی نیز از کاهش توان دفاعی اسرائیل در اثر بیست و دو موج حمله ایران می‌گویند که باعث قبول آتش‌بس شد. اورشلیم پست در همین زمینه نوشته که دونالد ترامپ در تماس با نخست وزیر رژیم اسرائیل «با فریاد زدن بر سر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی از او خواست آتش‌بس را بپذیرد.»

چه خواهد شد؟

در چنین شرایطی، باید دید که پس از توقف کامل جنگ و تثبیت آتش‌بس، فضای دیپلماسی میان ایران و غرب و به ویژه آمریکا به کدام سو پیش می‌رود. به نظر می‌رسد که اروپا و سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان تلاش دارند تا در این زمینه نقش‌آفرینی کنند. در شرق نیز به نظر می‌رسد بهبود روابط ایران با آمریکا چندان در راستای منافع کشورهای، چون روسیه ارزیابی نمی‌شود. با اضافه‌شدن اسرائیل به این معادله، به نظر می‌رسد که مسیر تثبیت آتش‌بس و آغاز مذاکره و رسیدن به توافق، مسیری بس دشوار خواهد بود.