ادبیات

محمدسعید شجاعی در پایان‌نامه:

مردم بر چه مبنایی باید از حکم فرمان‌روا اطاعت کنند؟

این پژوهش با بررسی چهار متن مهم کلاسیک: سیاستنامه خواجه نظام‌الملک، قابوسنامه، کلیله‌ودمنه و گلستان سعدی، نشان می‌دهد که اندیشه سیاسی در ایرانِ دوران میانه چگونه رابطه «حکم و اطاعت» میان حاکم و مردم را توضیح داده و چرا متفکران آن دوره به‌تدریج از آرمان‌گرایی فاصله گرفته و به واقع‌گرایی سیاسی نزدیک شده‌اند. رساله نشان می‌دهد این آثار، در کنار ستایش نظم و قدرت، نقد‌های ظریف و پنهانی نیز متوجه حکومت داشته‌اند و تلاش کرده‌اند با زبان اندرز و تمثیل، هم به پادشاهان شیوه درست حکمرانی بیاموزند و هم خطر‌های بی‌عدالتی و استبداد را گوشزد کنند.

کد خبر: ۱۰۶۸۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۶

مایۀ خُرسندی است که ترامپ نوبل ادبیات را نبُرد!

همین‌که دیروز به‌جای صلح نوبل، نوبل ادبیات را به ترامپ ندادند و خاطرۀ ۱۹۵۳ تکرار نشد، مایۀ خُرسندی است!

کد خبر: ۱۰۳۸۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۹

رمان‌نویس مجارستانی برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۵ شد

جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۵ به «لاسلو کراسناهورکایی» رمان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس اهل مجارستان رسید.

کد خبر: ۱۰۳۷۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۱۷

طالبان آثار ۹ نویسنده ایرانی را در افغانستان ممنوع کرد

کتاب‌فروش‌ها با اضطراب نظاره می‌کردند، بی‌آنکه جرئت اعتراض داشته باشند. در نگاه مردان اسلحه‌به‌دست، کتاب نه منبع دانش، بلکه ابزاری برای کنترل و تهدید بود. کمی بعد، جعبه‌هایی پر از کتاب در پیاده‌رو تلنبار شد؛ بعضی پاره شدند، بعضی به آتش کشیده شدند و بوی کاغذ سوخته در کوچه پیچید.

کد خبر: ۱۰۳۰۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۷

رادمان رسولی مهربانی در پایان نامه: فصل سوم، قسمت پنجم

گستره فراملی زبان فارسی؛ از اردوی زرین تا شبه‌جزیره کریمه

این پژوهش نشان می‌دهد که زبان فارسی در فاصله قرن ششم تا دوازدهم هجری در قلمروی اردوی زرین و خانات کریمه، از ولگا تا دنیپر و شبه‌جزیرۀ کریمه، نقشی فراتر از یک زبان ادبی داشته و به‌عنوان زبان علم، دین، عرفان، سیاست و حتی تجارت به‌کار می‌رفته است. از مکاتبات رسمی، سکه‌زنی و سنگ‌نوشته‌ها گرفته تا آثار برجسته‌ ادبی، همه بیانگر نفوذ این زبان‌اند. حضور صوفیان ایرانی، علمای مهاجر و تاجران فارسی‌زبان باعث تقویت جایگاه فارسی شد و حتی در آموزش، ادبیات شاهزادگان و زبان روزمرۀ تاتار‌ها اثر گذاشت. این پایان‌نامه تأکید می‌کند که گستره نفوذ زبان فارسی بسیار فراتر از مرز‌های کنونی ایران بوده و میراث فرهنگی آن هنوز ظرفیت پیوند‌های تازه با این مناطق را دارد.

کد خبر: ۱۰۰۰۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۳۰

با ۵ کتاب عجیب‌ و مرموز دنیا آشنا شوید!

این پنج کتاب عجیب و مرموز هر یک به دلیل ساختار زبانی، محتوای نامتعارف یا رمزآلود بودن، در تاریخ ادبیات جایگاهی منحصربه‌فرد یافته‌اند.

کد خبر: ۹۹۰۱۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۵/۱۴

حسن کامشاد در صدسالگی درگذشت

حسن کامشاد، نویسنده و مترجم در صدسالگی درگذشت.

کد خبر: ۹۴۴۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۲

سعدی امروز به چه دردی می‌خورد؟!

فراموشی، واژه‌ای غریب برای زبان شیرین فارسی که روزگاری، از کوچه‌ پس‌کوچه‌های شیراز تا پهنه‌ی خراسان، جاری بود. گویی تاریخ بار دیگر تکرار می‌شود؛ همان زبانی که در هجوم سهمگین اعراب، جان سالم به در برد، امروز در تسخیر واژگان بیگانه، غریبانه به انزوا می‌رود و سعدی، همان سخنوری که زبان مردم کوچه و بازار را به اوج رساند، حالا فهم کلامش نیازمند کلاس درس است! فراز در این گفت‌وگو با «حامد کنی» مترجم، نویسنده و پژوهشگر ادبیات کلاسیک، ضمن بررسی جایگاه سعدی و اهمیت سعدی‌شناسی، به ریشه‌های این غربت و راهی برای احیای شکوه از دست رفته‌ی زبان فارسی می‌پردازد.

کد خبر: ۹۲۹۳۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۳۰

در بزرگداشت شیخ‌ عجل: گفت‌وگو فراز با حامد کنی

چرا سعدی؟

حامد کنی: زبان فارسی از معدود زبان‌هایی است که جنسیت زده نیست | سعدی صیقل دهنده زبان است | دور شدن از سعدی باعث شده است که ما امروز در گفت‌وگوهایمان دچار کمبود کلمات شویم، به‌همین دلیل کلمات انگلیسی، فرانسه و ... را وارد و فارسی‌سازی می‌کنیم | نوعی غرب‌زدگی در زبان فارسی به‌وجود آمده است | همه‌چیز ما زبان است و ما جهان را با زبان ادراک می‌کنیم | خبر بد این است که فعلا نمی‌توانیم زبان فارسی را نجات دهیم!

کد خبر: ۹۲۸۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۳۰

ترسم که در این واقعه عطار نماند؛ عرفان پسوند و پیشوند ندارد!

«فریدالدین ابوحامد محمد عطار نیشابوری»، یکی از عارفان و شاعران ایرانی بود. از مشهورترین کتاب‌های او می‌توان منطق‌الطیر و تذکرة‌الاولیا را نام برد؛ هرچند تذکرة‌الاولیا در شرح حال بزرگان اهل تصوف نوشته شده و اندیشه‌های خود او نیست. در این گفت‌وگو «میرهادی سیدموسوی»، پژوهشگر و نویسنده عرفان و ادبیات عرفانی، می‌گوید عطارنیشابوری دقیقا کیست، عرفان چیست، به چه کسانی صوفی می‌گویند و در آن به ابعاد زندگی و شناخت اندیشه‌های عطار نیز می‌پردازد.

کد خبر: ۹۲۷۰۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۵

فرازی از زندگی و آثار عطار نیشابوری

میرهادی سیدموسوی: شما نمی‌توانید صرف دانستن ادبیات، اشعار عطار، مولانا و... را بخوانی و شرح دهید؛ قرآن را باید بدانید و اسلام، پیامبر، صحابه، اهل بیت و تصوف را باید بشناسید | همه فکر می‌کنند صوفی برای اسلام است، در حالی که قبل از اسلام هم بوده است | هر دینی صوفیان خودش را دارد | همه فکر می‌کنند صوفی حتما عارف است اما ما صوفیانی داریم که عارف نیستند | عرفان پسوند یا پیشوند ندارد | عرفان یعنی شناخت خود؛ هر چیزی که سراغ داستان‌های غیرفیزیکی رفت، عرفان نیست | تذکرة‌الاولیا اندیشه‌‌های عطار نیست؛ آن‌چه را از صوفیان قبل از خودش شنیده گردآوری کرده است | ما اگر نتوانیم فرهنگ‌سازی درستی از آموزه‌‌های بزرگان برای زندگی امروز بکنیم، عده‌‌ای می‌آیند و از این‌‌ها بت‌سازی می‌کنند؛ بت هم قابل شکستن است!

کد خبر: ۹۲۶۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۵

نویسنده برنده نوبل ادبیات درگذشت

ماریو بارگاس یوسا نویسنده برنده نوبل ادبیات و اهل کشور پرو و یکی از مهم‌ترین چهره‌ای ادبیات لاتین در سن ۸۹ سالگی درگذشت.

کد خبر: ۹۲۶۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۵

تام رابینز نویسنده آمریکایی درگذشت

تام رابینز، رمان‌نویس پرفروش و جنجالی آمریکایی در ۹۲ سالگی درگذشت.

کد خبر: ۸۹۶۶۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۲۲

رنج اجتماعی زنان در رمان‌های دهه ۴۰ تا ۸۰

«محبوبه نوذری» دانش‌آموخته ادبیات: ادبیات یک بستر مناسب و صادقانه‌ای است که بازتاب مسائل اجتماعی را نشان می‌دهد/ درواقع ادبیات رسانه‌ای است که کمتر در اختیار دولت است/ همواره ادبیات همسو با جامعه حرکت کرده است/ رمان می‌تواند بیانگر ارزش‌های انسان‌ها باشد/ رنج است که موجب تمایز انسان از سایر موجودات می‌شود/ تمام علوم تلاش دارند به کاهش رنج بشر کمک کنند/ فرهنگ جامعه ایرانی تا چه حد در تولید رنج زنان موثر بوده است؟ / سال‌های ۴۲ تا ۹۸، بازه زمانی مورد بررسی در این پایان‌نامه است/ بسامد رنج‌های اجتماعی در ارتباط با جریانات تاریخی به چه صورت است؟ / درک مردان از رنج زنان تنها در دو مورد دارای وحدت بود/ در دهه ۴۰ بیشترین رنج، رنج ناشی از عرف بود/ از سال ۵۷ تا اواسط دهه ۷۰، بیشترین رنج اجتماعی رنج ناشی از تاهل بود/ زیبایی در دو حالت متضاد برای زنان تولید رنج کرده است/ در خلال قصه‌ها و روایت‌ها، یکسری از رنج‌ها به واسطه قوانین شکل گرفته‌اند/ می‌توان برای رنج ناشی از آموزش، کاری کرد/ باید از حمایت‌طلبی دختران کاسته شود/ رویای شاهزاده سوار بر اسب سفید باید از دختران گرفته شود/ دختران ما باید بدانند نجات‌دهنده هر کس درون خودش است/زنان قصه‌های مدرن از رنجی در عذاب هستند که حاصل انتخاب نشدن است/ در رمان‌ سال‌های اخیر، زنان متحمل افسردگی پس از ترک شدن می‌شوند

کد خبر: ۸۵۰۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۲۸

جنجال ۱۴۰ سکه طلا در مجلس انقلابی/ رائفی‌پور خودش چقدر پول می‌گیرد؟

در شرایطی که به نظر می‌رسد، نمایندگان طیف نواصولگرا تلاش می‌کردند رائفی‌پور را وادار به عقب‌نشینی کنند، پیگیری‌های «اعتماد» از یکی از نزدیکان دفتر رائفی‌پور نشان می‌دهد، مرد همه‌چیزدان دایره اصولگرایی! خطاب به نزدیکانش اعلام کرده، اسناد و مدارک این تخلفات و مفاسد را در اختیار دارد و در صورت نیاز حاضر است اسناد این رشوه را به مقامات قضایی ارایه کند.

کد خبر: ۶۸۱۹۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۲

حمله شاگرد مصباح یزدی با کلماتی مثل «خبیث» و «ملعون» به سیدمحمد خاتمی

شاگرد مصباح یزدی به بهانه سالگرد درگذشت علامه طباطبایی جمله مشهور منسوب به او را تکذیب و اظهارات تندی علیه سیدمحمد خاتمی مطرح کرد. فیاضی این سخنان را در جمع طلاب مدرسه علمیه حقانی و در سالگرد رحلت علامه طباطبایی ایراد کرده و هر چند از او با عنوان «استاد» و «شاگرد برجسته مرحوم مصباح» یاد کرده، اما ادبیات او را مورد انتقاد قرار داده و یادآور شده در این سخن‌رانی ۴۰ دقیقه‌ای ۹ بار واژه «خبیث» و ۱۰بار هم واژه «ملعون» یا مشتقات دیگر آن را نثار آنان کرده است.

کد خبر: ۶۷۵۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۱۶

به مناسبت سالگرد تولد توماس کارلایل؛ مردی که توده خردمندان را «دلاوران» می‌نامید

از نگاه کارلایل توده خواص، خردمندان و به تعبیر "دلاوران" منشأ اثر بخشی در جهان هستند. او تمامی نیکی ها و پیشرفت های عالم آفرینش را از اثرات و ثمرات کردار و زندگی اخلاقی این قشر محسوب می کرد. ‌از این رو بااو قائل شدن چنین جایگاه ممتازی برای توده خواص معتقد است که تنها این قشر استحقاق هدایت، رهبری و زمامداری مردم را دارند؛ و حتی وی این افراد را فرستادگان خداوند تلقی می نمود که رسالت هدایت و رهبری مردم را بر دوش گرفته اند.

کد خبر: ۶۷۴۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۱۳

وزیر کشور: تذکر حجاب در مترو توسط گروه‌های مردمی انجام می‌شود/ ما مجوزی برای این کار نداده‌ایم

احمد وحیدی در حاشیه جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران درباره تذکر حجاب در مترو تهران، اظهار کرد: ما مجوز خاصی برای این کار ندادیم و تحت امر معروف و نهی از منکر ظاهرا توسط گروه های مردمی انجام می شود. کارشان در چارچوب امر معروف و نهی از منکر است. همه مردم برای این کار وظیفه دارند، ولی باید با ادبیات خوب و الفاظ خوب و صرفا تذکر لسانی انجام شود. در همین حد این گروه ها مجاز هستند.

کد خبر: ۶۷۲۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۰۱

درباره محمدعلی اسلامی ندوشن که سرانجام در وطن آرام گرفت

ادیب ملی‌گرا

نقطه تمایز او نسبت به دیگر ادیبان معاصر «رویکرد تاریخی» او نسبت به ادبیات بود و این رویکرد تاریخی او باعث شد او ویژگی ملی گرایی داشته باشد و سال‌های مداوم از دغدغه «ملی گرایی‌اش» سخن بگوید.

کد خبر: ۶۷۲۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۸/۲۹

نامه حسن روحانی به اعضای مجلس خبرگان: اجرای سند ۲۰۳۰ یک دروغ آشکار و حاصل تقطیع است

در آخرین اجلاس مجلس خبرگان رهبری، نماینده مازندران در نطق خود اتهاماتی را علیه حسن روحانی درباره اجرای سند ۲۰۳۰ و آتش زدن قطعنامه‌ها مطرح کرد. روحانی، روز دوم اجلاس در نطقی به این اتهامات پاسخ داد و پس از آن به طور مکتوب و مستند، با ارسال نامه‌ای برای کلیه اعضای مجلس خبرگان رهبری به تاریخ ۱۹ مهرماه ۱۴۰۲ به اتهامات نماینده مازندران پاسخ داد.

کد خبر: ۶۷۱۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۸/۲۷