هشدار! این یک نشانه از انفجار نرخ ارز است

روزنامه اینترنتی فراز: طبق گزارش مرکز آمار، اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ با نفت یک دهم درصد و بدون نفت حدود نیم درصد کوچک شده است. درواقع GDP یا تولید ناخالص داخلی کشور منفی شده است. منفی شدن نرخ رشد اقتصادی به هیچ وجه اتفای عادی نیست. بلکه یک زنگ خطر بزرگ برای کشور به شمار می‌آید.

بخوانید:

وضعیت امروز، مشابه تجربیات تلخ گذشته

در طول ۱۵ سال گذشته، از سال ۱۳۹۰ تا به امروز، تنها ۲ بار نرخ رشد اقتصادی منفی شده است. نخست در بهار ۱۳۹۱ که نرخ رشد اقتصادی به منفی ۷ درصد می‌رسد. رکود زمستان ۱۳۹۰ و در ادامه بهار ۹۱ که تحریم‌ها و فشار‌های جامعه جهانی وجود داشت، باعث کوچک شدن ناگهانی اقتصاد ایران شد. دومین بار نیز در بهار ۱۳۹۷ نرخ رشد اقتصاد کشور منفی شد.

متاسفانه در دوباری که این اتفاق ناگوار در اقتصاد ایران رخ داده، درپی آن شاهد جهش ارزی بودیم. در سال ۱۳۹۱ کشور وارد تورمی شد که در زمان خود بی‌سابقه بود. نرخ تورم در سال ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به ترتیب ۴ و ۸ درصد بود. اما در سال ۱۳۹۱ با جهشی بزرگ به ۴۰ درصد رسید. نرخ دلار نیز در پی منفی شدن نرخ رشد اقتصاد، از ۱۵۰۰ تومان به ۴ هزار تومان رسید و بیش از ۲.۵ برابر شد.

بار دوم نیز این چرخه تکرار شد. ترامپ در اردیبهشت ۱۳۹۷ از برجام خارج شد. نرخ رشد اقتصاد در بهار ۱۳۹۷ منفی شد. نرخ تورمی که در سال ۱۳۹۶ تک رقمی شده بود و به ۸ درصد رسیده بود، در سال ۱۳۹۷ به ۲۵ درصد و سال ۱۳۹۸ به ۴۰ درصد رسید. نرخ دلار آزاد نیز از ۵ هزار تومان در بهار ۱۳۹۷ در جهشی چندماهه به ۲۰ هزار تومان در مهر ۱۳۹۷ رسید. ۴ برابر شدن نرخ دلار طی چندماه، زندگی میلیون‌ها نفر را دگرگون کرد. قدرت خرید مردم با شدت بسیار کاهش پیدا کرد و کشور وارد سیکل‌های تورمی ۴۰ درصدی شد.

امروز مجدد در نقطه مشابهی از اقتصاد قرار داریم. نرخ رشد اقتصادی بهار ۱۴۰۴ منفی شده است. تحریم‌های سازمان ملل و قطعنامه‌های شورای امنیت درحال فعال شدن است. کشور جنگی ۱۲ روزه را پشت سر گذاشته است و امروز در وضعیت نه جنگ نه صلح قرار دارد. این وضعیت طبق فرموده مقام معظم رهبری برای اقتصاد خطرناک است و باید هرچه زودتر اقتصاد از این وضعیت خارج شود. اما فعالان اقتصادی به دلیل فعال شدن مکانیزم ماشه همچنان در انتظار قرار دارند.

همچنین بخوانید:

طبق تجربه مشابه، اقتصاد ایران در آستانه جهش ارزی قرار گرفته است. جهشی که سابقا به چند ده درصد بسنده نکرده است و در گذشته چندبرابر شدن نرخ ارز را رقم زده است. اما اقتصاد ایران امروز ظرفیت تحمل جهش ارزی مشابه را ندارد. درآمد سرانه و قدرت خرید مردم نسبت به جهش‌های ارزی سابق بیش از یک دوم کاهش داشته است.

در مجموع، منفی شدن نرخ رشد اقتصادی در بهار ۱۴۰۴ تنها یک آمار خشک و بی‌اثر نیست، بلکه نشانه‌ای جدی از شکنندگی اقتصاد کشور و احتمال آغاز دور جدیدی از بحران‌های تورمی و ارزی است. تجربه‌های گذشته به‌روشنی نشان می‌دهد که بی‌توجهی به این زنگ خطر می‌تواند تبعات سنگینی برای زندگی مردم و ثبات اقتصادی داشته باشد. امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز است سیاست‌گذاران اقتصادی با تصمیمات سنجیده و اقدامات پیشگیرانه، مسیر را برای بازگشت به رشد مثبت و مهار انتظارات تورمی هموار کنند؛ چرا که تداوم این شرایط می‌تواند هزینه‌های جبران‌ناپذیری بر دوش اقتصاد و معیشت جامعه بگذارد.