ذخیره گازی ایران کفاف چند روز زمستان را می‌دهد؟

روزنامه اینترنتی فراز: در روز‌هایی که نگرانی‌ها از تکرار قطعی گاز در زمستان دوباره بالا گرفته، سخنان اخیر سخنگوی دولت در نشست خبری ۱۵ مهر ۱۴۰۴، واکنش‌های گسترده‌ای را در میان کارشناسان و افکار عمومی برانگیخت.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های دولت برای تأمین گاز در فصل سرما اعلام کرد:

«دولت در شش ماه گذشته توانسته دو میلیارد و دویست میلیون متر مکعب گاز ذخیره کند.»

رقمی که در نگاه نخست ممکن است بزرگ و امیدوارکننده به نظر برسد، اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد این آمار بیش از آن‌که دستاورد باشد، گویای محدودیت‌های جدی در توان ذخیره‌سازی کشور است.

بر اساس اعلام سخنگوی شرکت ملی گاز ایران، مصرف روزانه گاز در بخش‌های خانگی، تجاری و صنعتی حدود ۶۰۰ میلیون متر مکعب است. به این ترتیب، کل ذخیره‌ای که سخنگوی دولت به آن اشاره کرده، تنها پاسخگوی کمتر از چهار روز مصرف عادی کشور در فصل سرد خواهد بود.

باتوجه به آنکه تولید روزانه گاز استمرار دارد، باز هم وضعیت ناترازی گاز در زمستان نگران کننده است؛ در زمستان ۱۴۰۳ کسری روزانه گاز حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب در روز بود. با این حساب، ذخیره ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون متر مکعب تنها می‌تواند پاسخگوی ۷ روز کسری گاز در زمستان باشد. اگر نتوان گاز مورد نیاز را از مسیر‌هایی مانند واردات تأمین کرد، کشور احتمالاً با ناترازی سنگین گاز در زمستان پیش‌رو مواجه خواهد شد؛ وضعیتی مشابه آنچه در تابستان گذشته با بحران برق تجربه شد.

بخوانید:

ظرفیت ذخیره سازی گاز ایران

نگاهی به ظرفیت ذخیره‌سازی گاز در ایران نشان می‌دهد که این وضعیت نه تنها ناشی از ضعف مدیریتی، بلکه محدودیت ساختاری است. ایران با وجود جایگاه دوم در تولید گاز جهان، تنها حدود چهار میلیارد متر مکعب ظرفیت ذخیره‌سازی گاز دارد. این رقم در مقایسه با کشور‌های همسایه و حتی واردکنندگان گاز قابل توجه نیست: ترکیه حدود شش میلیارد متر مکعب و روسیه بیش از ۷۰ میلیارد متر مکعب ظرفیت دارند.

کارشناسان انرژی معتقدند ضعف مزمن در سرمایه‌گذاری و توسعه مخازن زیرزمینی، اتکای صرف به تولید روزانه و نبود برنامه‌ریزی برای ذخیره‌سازی استراتژیک، از دلایل اصلی این محدودیت است. درواقع سخنان اخیر سخنگوی دولت نه تنها دستاوردی قابل افتخار نیست، بلکه هشداری جدی درباره شکنندگی نظام تأمین انرژی کشور است؛ هشداری که در زمستان‌های سرد آینده ممکن است به خاموشی بخاری‌ها و مشکلات گسترده برای بخش‌های خانگی و صنعتی منجر شود. زمانی که کشور در شرایط جنگی قرار دارد و احتمال مرتکب اشتباه توسط رژیم صهیونی وجود دارد، با ذخیره گازی کمتر از ۴ روز، کشور در شرایط حساسی قرار خواهد گرفت.