چقدر سواد مالی دارید؟

درحالی میزان سواد مالی ایرانی‌ها تنها ۲۰درصد است که نهضت سوادآموزی مالی در کشورهای دنیا ۱۵۰سال قدمت دارد و مردم کشورهای همسایه همچون عراق و پاکستان نیز در این زمینه از ایران پیشی گرفته‌اند.

«فلانی خوب بلد است چطور پول دربیاورد»؛ این جمله‌ای است که احتمالا شما هم آن را زیاد شنیده‌اید یا حتی حسرت خورده‌اید که چرا شما مثل برخی افراد نمی‌توانید پولدار شوید. اگر جز این دسته از افراد هستید نگران نباشید چون برای تیز شدن شاخک‌های اقتصادی ذهنی و رفتاری در زندگی باید سواد آن را آموزش دیده باشید. هرچند که برخی‌ها به‌طور ذاتی سواد مالی خوبی دارند و اتفاقا شاید خیلی از تئوری‌ها از روی عملکرد خوب آنها نوشته شده و توصیه کارشناسان اقتصاد خانواده این است که اگر از این افراد خودساخته مالی در خویشاوندان و آشنایان خود دارید به سراغ آنها بروید و درس یاد بگیرید.

سواد مالی موشک هوا کردن نیست

آنطور که اقتصاددانان می‌گویند سواد مالی یک سواد اجرایی است. سواد تئوریک و با کاربردهای دانشگاهی نیست و البته که سواد مالی موشک هوا کردن هم نیست و نیاز به تحصیلات دانشگاهی ندارد. بسیاری از کسانی که از سواد به معنای عمومی آن بهره‌ای نبرده‌اند، بهتر از بسیاری از تحصیلکرده‌ها با پول رفتار می‌کنند و با آن کنار می‌آیند.

کمیل رودی، مدیر آکادمی هوش مالی آذرماه امسال خبر داد که «آمریکا این حوزه را با تمرکز بر زنان و کودکان شروع کرد و تخصصی و بلندمدت بودن از جمله ویژگی‌های آموزش سواد مالی است». دلیلی هم که برای این جامعه هدف عنوان شده این است که «زنان به‌دلیل آسیب‌پذیر بودن و تربیت کودکان اولویت دارند».

اجرای راهبردی در بیش از ۶۰ کشور

به گفته رودی «در سطح اتحادیه اروپا در این زمینه اقداماتی همچون حمایت از مصرف‌کنندگان و خدمات مالی، گسترش شمول مالی و آموزش مالی انجام شد و در سطح کشورهای دیگر، هر کشوری برنامه خودش را برای تنظیم راهبرد آموزش مالی ارایه کرده‌ و در دنیا بیش از ۶۰ کشور راهبردی برای آموزش سواد مالی دارند. این راهبردها براساس سنجش سواد مالی مردم جامعه هر کشور ارایه می‌شود و بر این اساس سنجش گروه‌های مخاطب شکل می‌گیرد».

پرسش این است که وضعیت سواد مالی ایرانی‌ها چگونه است؟ اصلا برای این موضوع فکر جدی شده یا مثل بسیاری از آموزش‌هایی که باید از سوی نهادهای دولتی و حاکمیتی یا در قالب سازمان‌های مردم نهاد به مردم ارایه شود این آموزش نیز مورد غفت قرار گرفته است. پاسخ به این سوال چندان سخت نیست چراکه با اعلام آمار 20درصدی جامعه باسواد مالی ایران می‌توان نتیجه گرفت چقدر به این موضوع توجه شده است.

شتاب عرضه محصولات مالی

توضیح مدیر آکادمی هوش مالی در این‌باره این است که «ضرروت این آموزش در ایران اسلامی در جنگ اقتصادی، افزایش مسوولیت مالی افراد، افزایش عرضه محصولات مالی، افزایش تقاضا برای محصولات مالی، رشد و تربیت فردی و تربیت نسل آینده است». به اعتقاد رودی «افزایش عرضه محصولات مالی آنقدر شتاب می‌گیرد که سطح آگاهی مردم از این محصولات عقب می‌افتد».

در این میان، بحث مقاوم‌سازی و اقتصاد مقاومتی نیز مطرح می‌شود که معاون فرهنگ‌سازی مرکز رسانه‌های دیجیتالی وزارت فرهنگ و ارشاد در این‌باره می‌گوید: «سواد مالی مهم‌ترین ابزار برای عملیاتی شدن اقتصاد مقاومتی است. سواد مالی، عمومی است و باید در اختیار عموم قرار بگیرد. در این زمان انتخابات باید مردم از طریق بهره‌مندی از سواد مالی به نماینده‌ای رای بدهند که در حوزه مالی سواد و تدبیر لازم را دارد». به گفته محمدصادق افراسیابی «برای گسترش و عمومی‌ شدن سواد مالی یک راهکار استفاده از اپلیکیشن‌ها همچون کافه بازار است».

انتظار بیهوده برای کاهش تحریم‌ها

با همه این‌ها برخی فعالان این عرصه معتقدند انتظار برای افزایش حقوق، کاهش قیمت دلار، کاهش تحریم‌ها و… برای تغییر وضعیت اقتصادی افراد کاری از پیش نمی‌برد بنابراین باید دست به کار شد. طبق گزارش دنیای اقتصاد، تنها همین روش عاقلانه است. به همین دلیل فرد ناراضی از شغل یا امیدوار به ارتقا، باید دست به کار شود، باید خود را نشان دهد و بیشتر کار کند، با رییس‌اش ارتباط برقرار کند و در نهایت شغلش را عوض کند.

به همین ترتیب باید پس‌انداز را سرلوحه زندگی‌تان قرار دهید، کمی از مادی‌گرایی فاصله گرفته و به‌دنبال رضایت درونی باشید، توانایی‌های خود را بشناسید و به دنبال کسب درآمدهای جانبی باشید و… عمل کردن به این موارد شما را در زمره افراد با سواد مالی بالا در جامعه قرار می‌دهد. شما چگونه فکر می‌کنید؟ چقدر خود را باسواد می‌دانید؟