کالا‌هایی که از دلار جا ماندند؛ دارو و مسکن در آستانه جهش | اگر نفت صادر نکنیم، فشار ارزی بیشتر می‌شود‍‍

این کارشناس اقتصادی، دارو و بازار مسکن را از جمله بخش‌هایی می‌داند که همچنان از رشد قیمت دلار عقب مانده‌اند و معتقد است در صورت تغییر نحوه تأمین ارز دارو و حرکت آن به سمت نرخ‌های بالاتر، فشار قیمتی در این بازار می‌تواند تشدید شود. او همچنین با اشاره به کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران، می‌گوید فاصله میان رشد درآمد‌ها و قیمت دارایی‌ها، سفره مردم را کوچک‌تر کرده است.

کدام کالا‌ها از افزایش دلار جا مانده‌اند؟

کامران سلطانی در گفت‌و‌گو با «فراز» درباره کالا‌ها و بازار‌هایی که هنوز افزایش قیمت آنها متناسب با رشد نرخ ارز نبوده است، گفت: «فعلاً چیزی که هست، یکی داروست که فعلاً جا مانده و هنوز قیمت افزایش داشته، به آن نرسیده است.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا لوازم خانگی نیز در زمره کالا‌های عقب‌مانده از رشد دلار قرار دارد، توضیح داد که این بازار به اندازه برخی بخش‌های دیگر از افزایش نرخ ارز عقب نمانده و قیمت‌ها در آن افزایش یافته است.

به گفته سلطانی، در بازار مسکن نیز شرایط متفاوت است و این بازار همچنان در مقایسه با طلا و دلار، افزایش ارزش متناسبی نداشته است.

او با اشاره به افزایش قیمت مصالح ساختمانی و مواد اولیه ساخت‌وساز گفت: «مصالح ساختمانی و مواد ساخت‌وساز هم گران شد؛ از دلار به هم دلار رفته بالا.»

احتمال جهش قیمت دارو و مسکن

سلطانی با مقایسه وضعیت بازار‌های مختلف معتقد است دو بازار دارو و مسکن می‌توانند در ادامه سال با افزایش قیمت بیشتری مواجه شوند.

او گفت: «ما در مواد دارویی و ملک احتمالاً یک جهش قیمتی تا آخر سال داریم.»

این کارشناس اقتصادی درباره بازار دارو تأکید کرد که نحوه تخصیص ارز به این بخش اهمیت زیادی دارد و افزود: «اگر ارز مناسبی که به آنها داده می‌شود، ارز مناسب نباشد و بخواهیم با ارز آزاد یا بالا...» فشار قیمتی بیشتری به بازار دارو وارد خواهد شد.

سلطانی معتقد است اگر هزینه تأمین دارو بر اساس نرخ‌های بالاتر ارز محاسبه شود، آثار آن می‌تواند در قیمت نهایی دارو نمایان شود؛ موضوعی که در شرایط کاهش قدرت خرید خانوار‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اگر صادرات نفت تقویت نشود، فشار ارزی بیشتر می‌شود؟

اما پرسش مهم‌تر درباره آینده نرخ ارز، وضعیت منابع ارزی کشور است. سلطانی درباره چشم‌انداز بازار ارز گفت که میزان درآمد‌های ارزی و توان کشور برای تأمین ارز، نقش تعیین‌کننده‌ای در روند آینده خواهد داشت.

او توضیح داد: «اگر صادرات نتوانیم صادرات نفت را تقویت بکنیم، با کمبود ذخایر دلار مواجه می‌شویم. کمبود ذخایر دلار با افزایش [قیمت ارز]جبران می‌کنیم.»

با این حال، او درباره آمار صادرات نفت نیز بر ضرورت شفافیت تأکید کرد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برخی مسئولان درباره میزان صادرات نفت کشور در دوره جنگ اظهاراتی مطرح کرده‌اند که به گفته سلطانی، با آمار‌های موجود همخوانی ندارد.

او گفت: «ما الان تحریم هستیم. از یک طرف یک سری مسئولین می‌آیند می‌گویند که ما در ایام جنگ بالاترین صادرات نفت را داشتیم، در حالی که آمار این را نشان نمی‌دهد. شفاف بیان بشود که بتوانیم درست تصمیم‌گیری و درست اظهارنظر بکنیم.»

سلطانی تأکید کرد: «تا زمانی که آمار شفاف نداشته باشیم، در هیچ زمینه‌ای نمی‌توانیم درست اظهارنظر کنیم.»

کوچک شدن سفره مردم؛ فاصله‌ای که هر روز بیشتر می‌شود

سلطانی معتقد است برای سنجش فشار اقتصادی بر مردم، صرفاً نباید به قیمت دلار یا کالا‌ها نگاه کرد، بلکه باید رشد قیمت‌ها را با میزان افزایش درآمد‌ها مقایسه کرد.

او در این باره گفت: «این‌ها یک تناسب دارند؛ مقدار افزایش قیمت دلار به درصدی که هست با مقدار افزایش درآمد مردم. با یک درصد خاص تفاوت درصد می‌شود خالی شدن سفره مردم.»

به گفته او، اگر برای نمونه قیمت کالا‌های اساسی و نرخ دلار ۸۰ یا ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند، اما حقوق یک کارمند حدود ۳۵ درصد افزایش داشته باشد، فاصله ایجادشده میان این دو نرخ، نشان‌دهنده کاهش قدرت خرید است.

سلطانی این اختلاف را «خیلی معنادار» توصیف کرد و گفت: «ما الان خیلی فاصله داریم؛ یعنی دریافتی‌ها خیلی با سفره مردم فاصله دارد.»

از دو و نیم سکه در دهه ۸۰ تا یک و نیم گرم طلا

سلطانی برای توضیح بیشتر درباره کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران، به مقایسه درآمد‌ها با قیمت طلا و سکه اشاره کرد.

او گفت: «اگر دقت کرده باشید در دهه ۸۰ حقوق یک کارمند، مثلاً با سکه که برآورد می‌شد، حدود دو و نیم سکه تا سه سکه بود .»

به گفته او، این نسبت در شرایط فعلی به‌شدت تغییر کرده است: «ولی الان اگر دقت کرده باشید حقوق یک کارمند، سکه هم نه، دیگر اصلاً به گرم می‌رسد؛ نهایتاً یکی دو گرم بتواند بخرد، دو گرم بتواند بخرد، یک و نیم گرم.»

سلطانی معتقد است همین مقایسه ساده میان درآمد و قیمت طلا یا سکه می‌تواند تصویری از کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران ارائه کند.