ملی مس ایران در یک روز ۱۲۰۰ میلیارد تومان رانت توزیع کرد!

فروش زیر قیمت فملی در روز صعود بازار

بر اساس اطلاعات معاملات بورس کالا، ملی مس ایران کاتد مس را با قیمت حدود ۹۱۸ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه و معامله کرد. این در حالی است که در همان روز، شرکت دیگری در بورس کالا کاتد مس را با قیمت یک میلیون و ۱۵۶ هزار تومان به فروش رسانده است.

این اختلاف معنادار در شرایطی رخ داده که طی روز‌های اخیر، هم قیمت جهانی مس و هم نرخ ارز روندی افزایشی داشته‌اند. از منظر اقتصادی، هیچ نشانه‌ای از فشار بازار، رکود تقاضا یا الزام فوری به نقدشوندگی وجود نداشته که فروش با چنین تخفیف سنگینی را توجیه کند.

انتقال ۱۲۰۰ میلیارد تومان از جیب سهامداران

برآورد‌ها نشان می‌دهد این معامله، رقمی در حدود یک‌هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان رانت ایجاد کرده است؛ رانتی که مستقیماً از دارایی سهامداران ملی مس ایران کسر و به خریدار یا خریداران این معامله منتقل شده است.

سهامدارانی که در میان آنها دولت، صندوق‌های بازنشستگی و میلیون‌ها نفر از مردم قرار دارند؛ مردمی که به‌واسطه سهام عدالت، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم مالک بخشی از این شرکت بزرگ معدنی هستند. به بیان روشن‌تر، این فروش زیر قیمت، نه یک زیان حسابداری ساده، بلکه برداشت از دارایی عمومی مردم محسوب می‌شود.

مسئولیت مدیران ملی مس؛ خطا یا تخلف؟

پرسش اصلی اینجاست: چرا مدیران ملی مس ایران در روزی که کاتد مس در بورس کالا تا ۲۲ درصد بالاتر معامله شده، محصول خود را با قیمتی به‌مراتب پایین‌تر عرضه کرده‌اند؟

آیا این اقدام ناشی از اشتباهی سهوی بوده یا تصمیمی آگاهانه و خارج از چارچوب منافع سهامداران؟ بدیهی است در ابعادی چنین بزرگ، ایجاد رانتی معادل ۱۲۰۰ میلیارد تومان به‌سختی می‌تواند صرفاً یک «خطای ناخواسته» تلقی شود.

از همین رو، انتظار می‌رود مدیران ملی مس ایران از جمله سید مصطفی فیض اردکانی به عنوان مدیرعامل ملی مس ایران، در نخستین گام توضیحی شفاف و مستند درباره چرایی این تصمیم ارائه دهند و در صورت احراز تخلف، برکناری مدیران مسئول به‌عنوان حداقل اقدام انضباطی در دستور کار قرار گیرد.

نقش بورس کالا؛ نظارت یا انفعال؟

در کنار مدیران ملی مس، بورس کالا نیز به‌عنوان نهاد ناظر این معاملات، با پرسش‌های جدی مواجه است. چرا معامله‌ای که به فروش دارایی سهامداران با قیمتی به‌مراتب پایین‌تر از ارزش واقعی انجامیده، مورد تأیید قرار گرفته است؟

انتظار می‌رود بورس کالا، در راستای صیانت از حقوق عمومی و سهامداران، این معامله را بررسی کرده و در صورت احراز تضییع منافع، نسبت به ابطال آن اقدام کند. به رسمیت شناختن چنین معامله‌ای، به معنای پذیرش انتقال یک رانت بزرگ به زیان مردم خواهد بود.

شفافیت درباره خریداران؛ حق افکار عمومی

در نهایت، یکی از مطالبات جدی افکار عمومی، شفاف‌سازی درباره خریداران این معامله است. چه اشخاص حقیقی یا حقوقی‌ای توانسته‌اند محصول شرکت ملی مس ایران را—که میلیون‌ها ایرانی در آن سهامدار هستند—با قیمتی به‌مراتب پایین‌تر از نرخ بازار خریداری کنند؟

انتشار نام خریداران و جزئیات این معامله، حق سهامداران و افکار عمومی است تا جوانب گوناگون این معامله عجیب و مشکوک، شفاف‌سازی شود.