تکذیب نامه عراقچی به پزشکیان: مذاکره بی‌مذاکره!

روز گذشته، خبرگزاری مهر در گزارشی به نقل از رسانه اسراییلی «اسرائیل هیوم» نوشت که «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در خاورمیانه «برای متقاعد کردن ترامپ در به تعویق انداختن حمله نظامی به ایران، پیامی از عباس عراقچی به همراه یک تضمین مکتوب از سوی مسعود پزشکیان، به ترامپ ارائه کرده است». رسانه‌های دیگر نیز این خبر را با عنوان «تلاش ویتکاف برای پیش گرفتن مسیر دموکراسی با ایران منتشر کرده‌اند.

خبرسازی رسانه اسرائیلی؟!

پس از انتشار خبر مشخص شد بخشی از ادعای مطرح‌شده در گزارش اسرائیل هیوم درباره انتقال پیام عباس عراقچی به ویتکاف، به تحولات هفته‌های قبل مربوط بوده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز ضمن تکذیب این خبر گفت: «گزارش رسانه‌ای درباره پیام رئیس جمهور ایران به همتای آمریکایی صحت ندارد».

خبرگزاری مهر نیز با انتشار اصلاحیه نوشت: «خبرگزاری مهر ضمن تاکید بر اتکا به منابع معتبر بین‌المللی از جمله الجزیره، اذعان می‌کند که در چنین موارد حساسی، بررسی مستقیم منبع اولیه خبر (اسرائیل هیوم) می‌توانست به ارائه تصویری کامل‌تر و دقیق‌تر کمک کند. از این رو در صورت ایجاد هرگونه ابهام برای مخاطبان، این خبرگزاری ضمن عذرخواهی آن را اصلاح و توضیح می‌دهد».

واکنش مقامات ایران

گزارش خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، اما حرف‌وحدیث‌ها در باره احتمال آغاز مذاکرات دیپلماتیک تهران-واشینگتن را دوباره سر زبان‌ها انداخت. تعدادی از مقامات رسمی نیز به این موج رسانه‌ای واکنش نشان دادند.

«غلامحسین محسنی اژه‌ای»، رییس قوه قضاییه دوشنبه، ۶ بهمن‌ماه طی سخنانی در نشست شورای‌عالی قوه قضاییه با اشاره به این موضوع گفت: «متأسفانه عده‌ای هنوز از گذشته عبرت نگرفته‌اند و مایل به تجربه‌ی مجدد راه‌ها و مسیر‌های شکست خورده‌اند؛ آنها مدام توصیه به مذاکره می‌کنند! آنها همه مسیر‌های مقابله با تعدیات و زورگویی‌های دشمن را مسدود می‌دانند و مدام نسخه مذاکره با دشمن غدّار را می‌پیچند؛ سؤالی که باید از این جماعت کرد آن است که مگر دشمن غدّار در مقطع پیشین، در میانه مذاکره، جنگ را به ما تحمیل نکرد؟»

سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در این باره گفت: «شما با طرفی می‌توانید وارد گفت‌و‌گو شوید که به دنبال جنگ نباشد. موضع ما روشن است، ما هیچ‌گاه از دیپلماسی رویگردان نبوده‌ایم. مردم ما به عینه دیدند پنج دور مذاکره انجام شد، طرفی که بهم زد و میز مذاکره را به آتش کشید طرف آمریکایی با همدستی رژیم صهیونیستی بود».

اکانت منتسب به «علی‌اکبر ولایتی»، مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران در شبکه ایکس (توییتر) در واکنش به خبر‌هایی از احتمال مذاکره با آمریکا نوشت: «تهران، مذاکره با آمریکا را متضمن امنیت خود نمی‌داند».

خارجی‌ها چه می‌گویند؟

«هاکان فیدان»، وزیر خارجه ترکیه در واکنش به افزایش تنش‌ها بین ایران و آمریکا و امکان مذاکره دو کشور گفت: «ایران آماده مذاکره است، اما شما باید راهی برای مذاکره به شیوه‌ای درست پیدا کنید تا آنها اعتبارشان را از دست ندهند. [ایرانی‌ها]اگر احساس کنند در تنگنا قرار گرفته‌اند، برای بدترین سناریو آماده خواهند شد.»

«استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه رییس جمهوری آمریکا در خاورمیانه، در گفت‌و‌گو با «عرب نیوز» گفت: «مذاکره با ایران باید اتفاق بیفتد. [مذاکره]خیلی مهم است. اگر ایران از دست برود، منطقه نیز از دست خواهد رفت».

به نظر می‌رسد تجربه‌های گذشته مذاکره با ایالات متحده، سیاست‌گذاران و کارگزاران امور خارجه را بر این داشته که تا زمان دریافت یک ضمانت قطعی از آمریکا جهت پایبندی بی‌کم‌وکاست به تعهداتش خود، از هرگونه اقدام برای آغاز دور تازه‌ای از مذاکرات اجتناب کنند. از سوی دیگر، شرایط داخلی ویژه‌ی ایران در روز‌های پس از ناآرامی‌های دی‌ماه، طرف غربی را در دوراهی استفاده از ابزار نظامی و ابزار دیپلماسی قرار داده است.

باید دید در روز‌های آینده، سرنوشت ایران و خاورمیانه، چطور و به دست که رقم خواهد خورد.