جولان فیلترشکن فروشان زیر سایه فیلترینگ | بازار میلیون تومانی ریسک و بی اعتمادی

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از ایسنا، در حالی که حدود ۲۰ روز از اعمال محدودیت اینترنت در کشور می‌گذرد، تقاضا برای فیلترشکن‌ها به‌شدت افزایش یافته است. کاربران می‌گویند قیمت این ابزار‌ها از ۲ تا ۱۰ میلیون تومان متغیر است و گاهی پس از پرداخت هزینه، تنها یک روز یا حتی یک ساعت اتصال برقرار می‌شود.

در نبود معیار مشخص برای قیمت‌گذاری، فروشندگان فیلترشکن عملاً بازار را در اختیار گرفته‌اند. بررسی‌های ایسنا نشان می‌دهد که این وضعیت موجب شکل‌گیری بازاری سیاه و فاقد شفافیت شده که نه نظارتی بر آن وجود دارد و نه خریدار حقوقی مشخص دارد.

کیوان نقره‌کار، کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، در گفت‌و‌گو با ایسنا گفت: «به نظر می‌رسد این روز‌ها کسانی که بیشترین استفاده از اینترنت دارند، همان‌هایی هستند که در صنعت فروش فیلترشکن فعالیت می‌کنند. این حوزه باید به‌عنوان یک صنعت شناخته شود، چراکه درآمد و چرخه مالی پشت آن، گاه از برخی پروژه‌های ملی نیز بیشتر است.»

او افزود: «طبیعی است در هر شرایط محدودکننده، افرادی به‌دنبال دورزدن محدودیت‌ها باشند تا نیاز خود در حوزه کسب‌وکار، آموزش یا حتی سرگرمی را برطرف کنند. اما همین امر زمینه‌ساز فعالیت سودجویان می‌شود؛ در حالی که فروشندگان فیلترشکن نه هویت مشخص دارند، نه صنف و اتحادیه‌ای برای پاسخ‌گویی.»

قیمت‌گذاری دلخواه و نبود نظارت

نقره‌کار با اشاره به نبود چارچوب برای قیمت‌ها تصریح کرد: «در این بازار، قیمت‌گذاری کاملاً در اختیار فروشنده است و کاربران به‌دلیل نیاز کاری یا حرفه‌ای ناچار به پرداخت هزینه می‌شوند. محدودیت‌های اینترنتی متأسفانه به فرصتی برای سوء‌استفاده برخی سودجویان تبدیل شده است.»

او هشدار داد: حتی در مواقعی که فیلترشکن‌ها امکان اتصال فراهم می‌کنند، قیمت آنها بسیار بالا بوده و بسیاری از کاربران توان پرداخت آن را ندارند. «برای مثال، کسی که فیلترشکن ۱۰ میلیون تومانی برای تبلیغ در اینستاگرام می‌خرد، باید بداند بسیاری از مشتریانش چنین توانی ندارند و بازار هدف او کوچک‌تر خواهد شد.»

فقدان خدمات پس از فروش و ریسک خرید

این کارشناس یکی از جدی‌ترین مشکلات این بازار را نبود خدمات پس از فروش دانست و گفت: «فروش فیلترشکن‌ها هیچ‌گاه شامل پشتیبانی واقعی نیست. فروشنده می‌تواند به‌راحتی از تعهد خود شانه خالی کند و کاربران هم در صورت قطع ارتباط، متضرر می‌شوند. حتی ممکن است با اعمال محدودیت‌های جدید، فیلترشکن خریداری‌شده کاملاً از کار بیفتد.»

خسارت اقتصادی گسترده از محدودیت اینترنت

نقره‌کار با اشاره به آمار انجمن کسب‌وکار‌های اینترنتی گفت: «هر روز قطعی اینترنت حدود ۴۰۰۰ میلیارد تومان خسارت اقتصادی به کسب‌وکار‌ها وارد می‌کند. این عدد به‌خوبی نشان می‌دهد که اینترنت تنها ابزار ارتباطی نیست بلکه ستون اقتصاد دیجیتال کشور است.»

او ادامه داد: «بر اساس داده‌های مرکز آمار، حدود ۲.۵ میلیون شغل مستقیم از طریق اینستاگرام درآمدزایی دارند؛ اگر متوسط هر شغل معیشت سه تا چهار نفر را تأمین کند، یعنی نزدیک به ۱۰ میلیون نفر معیشت خود را به این فضا گره زده‌اند.»

این کارشناس هشدار داد: «وقتی اینترنت محدود می‌شود، آسیب فقط مالی نیست؛ فشار روانی و اضطراب ناشی از توقف کار، می‌تواند به آسیب‌های اجتماعی گسترده منجر شود.»

نقره‌کار در پایان تأکید کرد: «دسترسی پایدار به اینترنت برای کاربران و کسب‌وکار‌ها ضرورتی حیاتی است. قطع یا اختلال، نه‌تنها زیان مالی دارد بلکه فشار روحی و اجتماعی را افزایش می‌دهد؛ بنابراین موضوع اینترنت باید به‌طور جدی در دستور کار دولت قرار گیرد.»

در همین حال، گزارش‌ها یادآور می‌شود که استفاده از VPN‌ها ریسک امنیتی بالایی دارد. کارشناسان بار‌ها هشدار داده‌اند که فیلترشکن‌ها راه نفوذ هکر‌ها را باز می‌کنند و باعث افزایش حملات سایبری می‌شوند. به گفته مسئولان، بیش از ۸۳ درصد کاربران ایرانی از فیلترشکن استفاده می‌کنند و فیلترینگ، ابزار کوتاه‌مدتی برای مدیریت فضای مجازی است که در بلندمدت کارآمدی ندارد.