گروسی: گفت و‌ گو‌های هسته ای وارد بحث های مشخص شده است

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، رافائل گروسی در گفت‌و‌گو با پادکست اسپانیایی «کوپه» گفت گفت‌و‌گو میان ایران و آمریکا که ماهیتی دوجانبه دارد، سال گذشته آغاز شد و در ماه ژوئن، هم‌زمان با جنگ دوازده‌روزه، به شکل ناگهانی متوقف شد. او افزود پس از آن، تلاش‌هایی برای از سرگیری تماس‌ها انجام شد، اما بازگشت به مسیر گفت‌و‌گو پس از به‌کارگیری سلاح‌ها کار ساده‌ای نبود.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ادامه داد این روند اکنون دوباره در جریان است و هفته گذشته، در روز‌های دوشنبه و سه‌شنبه، گفت‌و‌گو‌های مهمی در ژنو برگزار شد. او بیان کرد در این مذاکرات تلاش می‌شود بند‌های توافق به‌صورت دقیق مشخص شود؛ از جمله اینکه چه مواردی باید راستی‌آزمایی شود، این فرآیند چگونه انجام گیرد و دامنه آن چه اندازه باشد.

گروسی خاطرنشان کرد هدف از این تلاش‌ها رسیدن به توافقی جامع، محکم و قابل اتکا است که مانع از تکرار استفاده از زور شود؛ موضوعی که به گفته او در صورت وقوع، می‌تواند بسیار گسترده‌تر و ویرانگرتر از گذشته باشد و پیامد‌های منطقه‌ای ملموسی به همراه داشته باشد.

او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فعالیت بازرسان آژانس در ایران گفت روند راستی‌آزمایی در ایران ادامه دارد، اما امکان بازگشت بازرسان به حساس‌ترین تاسیسات فراهم نشده است. مدیرکل آژانس توضیح داد سه سایت نطنز، اصفهان و فردو از جمله محل‌هایی هستند که هدف حمله قرار گرفته‌اند و برخی از آنها در تونل‌های زیرزمینی و از نظر فنی بسیار حساس بوده‌اند.

گروسی افزود بازرسان آژانس هنوز به این مجموعه‌ها بازنگشته‌اند و یکی از محور‌های اصلی مذاکرات، فراهم شدن امکان بازگشت و راستی‌آزمایی مواد موجود در این تاسیسات است. او تأکید کرد این موضوع یکی از ستون‌های اصلی گفت‌و‌گو‌ها به شمار می‌رود، هرچند محور‌های دیگری نیز در مذاکرات مطرح است.

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو، در واکنش به تهدید‌های نظامی آمریکا گفت مسئولیت او اجازه نمی‌دهد از ناامیدی سخن بگوید. او تصریح کرد آژانس نسبت به تحرکات و مانور‌های نظامی، از جمله مانور‌های انجام‌شده از سوی ایران، آگاهی کامل دارد.

گروسی گفت تلاش آژانس بر ارائه توافقی متمرکز است که از نظر طرف‌ها به اندازه کافی قابل اعتماد باشد تا کسانی که گزینه نظامی را بررسی می‌کنند، به این جمع‌بندی برسند که می‌توان بدون کشته شدن انسان‌ها به همان نتیجه دست یافت.

بر اساس گزارش ایرنا، دور تازه مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا از ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ آغاز شده و این گفت‌و‌گو‌ها به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری سلطنت عمان در حال برگزاری است. طبق گزارش‌ها، دو طرف در دور دوم مذاکرات که ۲۸ بهمن‌ماه در ژنو برگزار شد، به پیشرفت‌هایی دست یافته‌اند.

در این دور از گفت‌وگوها، ایران و ایالات متحده بر سر مجموعه‌ای از اصول راهنما به موافقت کلی رسیدند و روند نزدیک کردن دیدگاه‌ها برای کار روی متن‌های یک توافق احتمالی وارد مرحله تازه‌ای شده است.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، پس از پایان دور دوم مذاکرات گفت در این نشست ایده‌های مختلفی مطرح و به‌طور جدی بررسی شد و در نهایت طرف‌ها بر سر اصول راهنما به یک موافقت کلی دست یافتند. او افزود مسیر گفت‌و‌گو‌ها از این پس بر پایه همین اصول ادامه خواهد یافت و طرف‌ها وارد مرحله کار روی متن یک توافق احتمالی می‌شوند.

برنامه هسته‌ای ایران در سال‌های گذشته همواره با فشار‌های سیاسی و اتهام‌های مطرح‌شده از سوی کشور‌های غربی روبه‌رو بوده است. پیش از توافق هسته‌ای، این کشور‌ها با امنیتی‌سازی این موضوع، از ابزار تحریم و تهدید نظامی علیه ایران استفاده کردند، اما بسته شدن پرونده ابعاد احتمالی نظامی در سال ۱۳۹۴، این بهانه را کنار گذاشت.

ایران پس از امضای توافق هسته‌ای به تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ به‌صورت یکجانبه از توافق خارج شد و کشور‌های اروپایی نیز نتوانستند تعهدات خود را اجرا کنند. در پی این روند، ایران در چارچوب حقوق پیش‌بینی‌شده در توافق، اقدام به کاهش برخی تعهدات خود کرد.

مذاکرات برای احیای توافق هسته‌ای در سال ۱۴۰۰ نیز به دلیل اختلاف‌ها و تأخیر‌های طرف‌های غربی به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، دوره ده‌ساله برجام به پایان رسید. با این حال، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و موافقت‌نامه جامع پادمان، همکاری‌های فنی خود با آژانس را ادامه داده و اعلام کرده برای دستیابی به توافقی پایدار و قابل اعتماد که لغو تحریم‌ها را تضمین کند، آمادگی دارد.