تحلیل سعید لیلاز از جنگ ایران و آمریکا

سعید لیلاز گفت: رهبری اگر می‌خواستند زنده بمانند و از جنگ جلوگیری کنند باید ایران را دودستی تحویل امریکا می‌دادند. هیچ آدم باشرفی دست به چنین اقدامی نمی‌زند، چه برسد شخصیتی در حد و اندازه آیت‌الله خامنه‌ای که همواره بر آزادگی و حریت تاکید داشته است.

سعید لیلاز، تحلیلگر مسائل سیاسی و راهبردی با روزنامه اعتماد گفت‌و‌گو کرده است.

به گزارش اعتماد، بخش‌های مهم این گفت‌و‌گو را می‌خوانید:

قطعا واکنش ایران برای امریکا و اسراییل غیرقابل باور بود و اینها تصور نمی‌کردند ایران تا این حد بتواند پاسخ در خور بدهد، مقاومت کند و به طرف مقابل ضربه بزند.

از نظر مادی (جدا از شهادت رهبر انقلاب که با هیچ عدد و رقمی نمی‌توان حدی برای خسارات آن متصور شد) مجموع خسارتی که ایران به طرف مقابل زده است بیشتر از خساراتی بوده که آنها به ایران زده‌اند.

آقای خمینی آتش‌بس را پذیرفتند، چون دو راه پیش رویشان بود و امکانی برای انتخاب داشتند، در حالی که ایالات متحده امریکا جز تسلیم محض، راهی پیش پای ایران فعلی نگذاشته بود.

با ذکر یک خاطره می‌گویم چرا راه دیگری وجود نداشت. در مهرماه ۱۴۰۴ از دفتر آقای لاریجانی با من تماس گرفتند و خواستند به دفتر ایشان بروم. عده‌ای از استادان و نخبگان و دانشگاهیان هم در این نشست بودند و در سوی مقابل هم اغلب مقامات اصلی شورای عالی امنیت ملی حضور داشتند. آقای لاریجانی گفتند: «موضوع این دعوت این است که به اطلاع شما برسانیم که در جریان مذاکراتی که در نیویورک به وساطت آقای مکرون با ویتکاف صورت گرفت (در پشت صحنه خود ترامپ هم حضور داشت) متوجه شدیم که طرف مقابل خیال توافق ندارد. در این مذاکرات هر اندازه ما امتیاز می‌دادیم، ابتدا مورد توجه ویتکاف و سایر مذاکره‌کنندگان امریکایی قرار می‌گرفت، سپس برای انجام هماهنگی می‌رفتند و باز می‌گشتند، می‌گفتند، کم است، باز هم امتیاز بدهید! این روند تکرار شد تا جایی که متوجه شدیم ایالات متحده اساسا به دنبال توافق با ایران نیست.» در آن جلسه علی لاریجانی رسما اعلام کرد: حدس می‌زنیم تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ یعنی تا آخر دی ماه یک تهاجم نظامی جدید علیه ایران صورت بگیرد.

برخی تصور می‌کنند، جمهوری اسلامی می‌توانست از جنگ جلوگیری کند. در حالی که به نظرم هیچ حاکمیتی در ایران، نمی‌تواند خواسته امریکایی‌ها را برآورده سازد، چون این خواسته‌ها مساوی با فروپاشی تمامیت ارضی و استقلال ایران است نه فروپاشی جمهوری اسلامی.

رهبری اگر می‌خواستند زنده بمانند و از جنگ جلوگیری کنند باید ایران را دودستی تحویل امریکا می‌دادند. هیچ آدم باشرفی دست به چنین اقدامی نمی‌زند، چه برسد شخصیتی در حد و اندازه آیت‌الله خامنه‌ای که همواره بر آزادگی و حریت تاکید داشته است.

مطمئن هستم زمان به ضرر امریکا و اسراییل است. من به شما قول می‌دهم هیچ نیروی امریکایی در ایران پیاده نمی‌شود.

به هر حال برای اجرای این ایده به یک زمینی نیاز دارند. عراق به آنها اجازه نمی‌دهد. نه فقط عراق، بلکه حتی پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان و... چنین اجازه‌ای نخواهند داد. تمام کشور‌های همسایه ایران در برابر نیرو‌های بی‌ثبات‌کننده، آسیب‌پذیر هستند. امروز مساله کردها، اردوغان را بیشتر از ایران می‌ترساند. هرگز ترکیه اجازه نمی‌دهد یک نیروی مخالف تقویت شده توسط امریکا به ایران حمله کند. این نیرو اگر پا بگیرد بیش از اینکه ایران را تهدید کند، ترکیه را تهدید می‌کند. همه دنیا می‌گویند درگیری بین اسراییل و ترکیه قریب‌الوقوع است، بنابراین ترک‌ها به لحاظ ژئوپلیتیک اجازه نمی‌دهند نیرو‌های کرد به ایران حمله کنند.

در صورت وقوع چنین اشتباهی، رخدادی مثل مرصاد شکل می‌گیرد. اردوغان با توجه به اینکه یک درگیری بین اسراییل و ترکیه گریزناپذیر است اجازه نمی‌دهد مساله تازه حل شده کرد‌ها در جای دیگری سر باز کند. از سوی دیگر دولت عراق و اقلیم کردستان اجازه چنین رخدادی را نمی‌دهند.

اخبار حاکی از آن است که چینی‌ها به ایرانی‌ها مراجعه کرده و گفته‌اند آیا علاقه‌مند هستید ما دخالت کنیم؟ نباید فراموش کرد که چین از نظر انرژی آسیب دیده است. بخش قابل توجهی از نفت چین از این تنگه تامین می‌شود. از سوی دیگر، چون ترامپ قرار است ۱۰ فروردین راهی پکن شود، ممکن است چین از این اهرم استفاده کند و مساله را با یک آتش‌بس فیصله بدهد. اما در کل ایران تا به امروز تاب‌آوری خارق‌العاده‌ای از خود نشان داده است. امیدوار هستم تا آخر اسفند به یک آتش‌بس برسیم. اما معتقد نیستم دو طرف به یک توافق پایدار می‌رسند، چون زمان هم به زیان امریکاست.

به نظرم از سال ۱۴۰۵ عصر جدیدی در تاریخ ایران آغاز می‌شود. انفجار صنعتی و اقتصادی مهم‌ترین ویژگی عصر جدید ایران است. مسیر روشن است و در صورت پافشاری بر مقاومت ایرانیان به سمت رشد و پیشرفت و توسعه قدم برمی‌دارند.