ژاپن: برنامه‌ای برای اعزام نیرو به خاورمیانه نداریم

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، نشریه ژاپن تایمز نوشت «سانائه تاکایچی» نخست‌وزیر ژاپن که قرار است امروز پنجشنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کند، گفت تصمیم‌های توکیو درباره تحولات مربوط به ایران تنها بر پایه منافع ملی این کشور گرفته می‌شود؛ موضعی که در شرایط افزایش فشار‌های واشنگتن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

او پیش‌تر در نشست کمیته بودجه مجلس مشاوران ژاپن نیز بیان کرد با توجه به تغییرات روزانه شرایط پیرامون ایران و پیام‌های متفاوتی که از سوی آمریکا مطرح می‌شود، دولت ژاپن موضع خود را شفاف اعلام کرده و پاسخ‌ها را بر اساس منافع ملی کشور تنظیم خواهد کرد.

تاکایچی همچنین خاطرنشان کرد تا این لحظه هیچ تصمیمی برای اعزام نیرو به خاورمیانه گرفته نشده است و اگر در آینده اقدامی بررسی شود، باید در چارچوب قانون اساسی صلح‌طلبانه ژاپن مورد ارزیابی قرار گیرد.

در همین حال برخی تحلیلگران می‌گویند نخست‌وزیر ژاپن در موقعیتی پیچیده قرار گرفته است. «دیوید بولینگ» مذاکره‌کننده پیشین تجاری آمریکا هشدار داده است که ممکن است ترامپ در این دیدار به شکل علنی برای دریافت تعهدات امنیتی از ژاپن فشار وارد کند؛ تعهداتی که اجرای آنها برای توکیو آسان نخواهد بود.

مقام‌های ژاپنی نیز اعلام کرده‌اند دولت این کشور در ابتدا قصد داشت در سفر نخست‌وزیر به آمریکا نگرانی‌های خود درباره چین را مطرح کند، اما اکنون تمرکز اصلی بر مدیریت درخواست‌های واشنگتن در ارتباط با ایران قرار گرفته است؛ وضعیتی که نیازمند ایجاد توازن میان محدودیت‌های قانونی، فشار‌های خارجی و افکار عمومی داخلی است.

در سطح بین‌المللی نیز برخی متحدان آمریکا مانند آلمان، ایتالیا و اسپانیا مشارکت در هرگونه مأموریت نظامی در خلیج فارس را رد کرده‌اند. «کایا کالاس» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز اعلام کرد هیچ کشوری تمایلی ندارد جان شهروندان خود را در چنین مأموریت‌هایی به خطر بیندازد.

در داخل ژاپن هم افکار عمومی چندان همراه این رویکرد نیست. بر پایه نظرسنجی نشریه «آساهی»، کمتر از ۱۰ درصد شهروندان ژاپنی از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران حمایت می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند دامنه تصمیم‌گیری دولت تاکایچی را محدودتر کند.

از سوی دیگر وابستگی بالای ژاپن به انرژی عبوری از تنگه هرمز اهمیت این مسیر را برای توکیو دوچندان کرده است، زیرا نزدیک به ۹۰ درصد واردات نفت این کشور از این آبراه عبور می‌کند. با این حال اعزام نیرو به منطقه درگیری همچنان گزینه‌ای پرهزینه و همراه با ریسک برای دولت ژاپن به شمار می‌رود.

در همین ارتباط «کازوهیرو مائشیما» استاد دانشگاه هشدار داد این بحران ممکن است بر پایه‌های ائتلاف امنیتی میان ژاپن و آمریکا تاثیر بگذارد. او توضیح داد ترامپ ابزار‌های فشاری مانند حضور ده‌ها هزار نظامی آمریکایی در خاک ژاپن و همچنین اهرم‌های اقتصادی در اختیار دارد که می‌تواند از آنها برای افزایش فشار بر توکیو استفاده کند.

این شرایط در حالی شکل گرفته که دولت ژاپن همزمان با پیامد‌های افزایش قیمت انرژی در حال مدیریت اقتصاد داخلی است و کاهش حمایت عمومی از نخست‌وزیر نیز پیچیدگی وضعیت را بیشتر کرده است.

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند ترامپ در دیدار با تاکایچی درخواست مشخصی درباره ایران مطرح کند، در حالی که ژاپن ترجیح می‌دهد موضوعاتی مانند همکاری اقتصادی و امنیتی، از جمله پروژه‌های دفاع موشکی، در محور اصلی مذاکرات قرار گیرد.

با محدود بودن گزینه‌های نظامی، برخی گمانه‌زنی می‌کنند توکیو ممکن است پیشنهاد میانجیگری میان تهران و واشنگتن را مطرح کند؛ هرچند تجربه‌های گذشته و شرایط کنونی چشم‌انداز موفقیت چنین ابتکاری را نامشخص کرده است. «کورت کمبل» معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا نیز گفت این دیدار می‌تواند به یک لحظه حساس سیاسی برای ژاپن تبدیل شود؛ زیرا پاسخ نخست‌وزیر این کشور به درخواست‌های احتمالی ترامپ می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از روابط دوجانبه داشته باشد.

نخست‌وزیر ژاپن هفته گذشته نیز در نشست پارلمان این کشور اعلام کرد توکیو برنامه‌ای برای اعزام «نیرو‌های دفاع از خود» ژاپن برای عملیات مین‌روبی در تنگه هرمز ندارد.

او افزود با وجود گزارش‌هایی درباره احتمال مین‌گذاری در آب‌های تنگه هرمز، ژاپن به دنبال راهکار‌های دیپلماتیک و غیرنظامی برای حفظ امنیت انرژی خود است.