مجریانِ مسلح! | چند نکته در مورد آموزش استفاده از کلاشینکف در آنتن زنده

این تصاویر که در بازه‌ی زمانیِ تقریبا هم‌زمان از صداوسیما پخش شدند، بین رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی واکنش‌هایی ایجاد کرد. این شاید نخستین بار از زمان تاسیس سازمان صداوسیما و راه‌اندازی شبکه‌های تلویزیون ملی باشد که سلاح‌های متعارف جنگی به استودیو‌های پخش زنده راه یافته‌اند.

صداوسیما در حالی دست به این اقدام زده که زمزمه‌ها از بالا گرفتن احتمال از سرگیری جنگ آمریکایی-اسراییلی علیه ایران به گوش می‌رسد. سناریوهای جنگ این بار حول محور یورش زمینی دشمن به خاک ایران و فعال شدن احتمالی گروه‌های تروریست و تجزیه‌طلب می‌گردد. به همین دلیل، برخی از کارشناسان این اقدام را به عنوان «پیامی به دشمن» و اعلام آمادگی دفاع از کشور تلقی کرده‌اند.

با این حال این بدعت سازمان صداوسیما در شرایط فعلی، زیر سایه جنگ و دیگر تهدید‌های خارجی و داخلی چند نکته قابل توجه دارد. نخست و مهم‌تر از همه، تاثیرات سوء نگاه صرفا نظامی به ایده‌ی کنترل اجتماعی است. ترویج استفاده از سلاح‌های جنگی در آنتن زنده تلویزیون که همچنان یکی از پربیننده‌ترین رسانه‌های ایرانی است، علاوه بر ترویج خشونت اجتماعی در شرایط شبه‌جنگی، به خشونت فرهنگی نیز دامن می‌زند. در شرایطی که بخش قابل توجهی از جامعه احساس بی‌اعتنایی به نیاز‌های معیشتی‌شان را دارند یا همچنان زیر سایه‌ی تهدید جنگ زندگی می‌کنند، عادی‌سازی خشونت در رسانه‌ی ملی می‌تواند خلاف تصور سیاست‌گذاران این رسانه، پیامد‌های منفی غیرقابل جبرانی داشته باشد.

نکته دوم: ضرورت دعوت مردم به آمادگی دفاعی در برابر تهدیدات دشمن در وضعیت کنونی قابل درک است. در شرایطی که به نظر می‌رسد باید منتظر پرده‌ی آخر جنگ آمریکا و رژیم اسراییل علیه ایران باشیم و به ویژه در روز‌هایی که سرویس‌های نظامی و اطلاعاتی متخاصم و گروه‌های تروریست و تجزیه‌طلب از همه سو، چشم به ویرانی ایران دوخته‌اند، آماده‌سازی افکار عمومی برای روز‌های پیکار نهایی را می‌توان امری واجب تلقی کرد. با این حال، اما این آماده‌سازی اگر به روش صحیح انجام نشود، ممکن است اثر خوشایندی نداشته باشد.

آموزش استفاده از یک سلاح جنگی از طریق چند ثانیه ویدیو ممکن نیست و ترویج ذهنیتِ ساده‌سازی‌شده از سلاح‌های جنگی، می‌تواند در زمانِ حساس پیش رو دردسرساز شود. تلویزیون ملی می‌توانست به جای این کار، فراخوانی را با همکاری سازمان مساجد، سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و سازمان بسیج تهیه و در شبکه‌های صداوسیما منتشر کند. مساجد محلی، میدان‌های تیر و پایگاه‌های بسیج می‌توانند محل مناسبی برای آموزش استفاده از سلاح‌های جنگی برای داوطلبان باشند. به عبارت دیگر، ترویج جنگ شهری و استفاده بدون ضابطه از سلاح در رسانه‌ی ملی نه تنها «آموزش» نیست بلکه هیچ توجیهی نیز ندارد.

از سوی دیگر، این آیتم‌ها بدون هرگونه هشدار قبلی یا محدودیت سنی از سه شبکه‌ی صداوسیما پخش شده‌اند.

نکته سوم: مدیریت افکار عمومی و تزریق آرامش به جامعه یکی از مهم‌ترین ملزومات شرایط جنگی است. به طور طبیعی، رسانه‌ها نقش پررنگی در این میدان ایفا می‌کنند. با این حال، یک تصمیم اشتباه در وضعیت ملتهب اجتماعی و اقتصادی می‌تواند دردسرساز شود.

این نخستین بار پس از ناآرامی‌های دی‌ماه نیست که سازمان صداوسیما با پخش برنامه‌هایی از رسانه‌ی ملی، خلاف جهت طبیعی حرکت کرده و به خشم اجتماعی دامن می‌زند. به نظر می‌رسد شرایط جنگی اقتضا می‌کند که نهاد‌های متولی، درست مثل تجدیدنظر‌هایی که در حوزه‌های دیگر کرده‌اند، فکری به حال مدیریت صداوسیما نیز بکنند.