سکوت مقام‌های اسرائیلی درباره توافق احتمالی ترامپ با ایران

به گزارش روزنامه اینترنتی فرازبه نقل از نیویورک تایمز، روز یکشنبه پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از نزدیک شدن واشنگتن و تهران به یک توافق صلح خبر داد، مقام‌های ارشد اسرائیلی به‌طور علنی موضع مشخصی در این باره نگرفتند.

طبق بیانیه‌ای که به یک مقام بی‌نام دولت اسرائیل نسبت داده شد، ترامپ در تماس تلفنی روز شنبه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تأکید کرده است که بر مطالبه خود برای برچیدن برنامه هسته‌ای ایران و خارج کردن تمام اورانیوم غنی‌شده از خاک این کشور پایبند خواهد ماند. در این بیانیه آمده است که ترامپ به نتانیاهو گفته تا زمانی که این شروط محقق نشود، هیچ توافق نهایی‌ای را امضا نخواهد کرد.

در همین بیانیه نقل شده است که نتانیاهو به رئیس‌جمهور آمریکا یادآوری کرده اسرائیل «آزادی عمل» خود را در برابر تهدید‌ها در تمام جبهه‌ها، از جمله لبنان، همان‌طور که در آتش‌بس‌های پیشین نیز مطرح بوده، حفظ خواهد کرد و ترامپ نیز بار دیگر از این اصل حمایت کرده است.

با وجود این تماس، نتانیاهو در اظهارات علنی خود هیچ اشاره مستقیمی به توافق احتمالی با ایران نکرد و تنها بیانیه‌ای صادر کرد که در آن تیراندازی روز شنبه در نزدیکی کاخ سفید محکوم شده بود.

به نوشته نیویورک‌تایمز، این سکوت تقریباً کامل در تضاد با مواضع پررنگ و آشکار نتانیاهو درباره اهداف جنگ قرار دارد؛ دورانی که اسرائیل و آمریکا حدود سه ماه پیش حملات مشترکی را علیه ایران آغاز کردند. تحلیلگران می‌گویند این سکوت بیانگر عدم قطعیت و اضطراب داخلی در اسرائیل است؛ اضطرابی که ریشه در این نگرانی دارد که توافق مورد بحث، بسیار کمتر از هدف اعلامی اسرائیل برای تضعیف جدی توان هسته‌ای و موشکی ایران باشد.

نتانیاهو در آغاز جنگ گفته بود این درگیری با هدف «حذف تهدید‌های موجودیتی» علیه اسرائیل طراحی شده است؛ از جمله از میان بردن تهدید هسته‌ای ایران و برنامه موشک‌های بالستیک، و همچنین «ایجاد شرایط» برای آنکه مردم ایران بتوانند دولت خود را سرنگون کنند. اسرائیل همچنین پایان حمایت تهران از گروه‌های مسلح ضداسرائیلی در منطقه، از جمله حزب‌الله و حماس، را خواسته بود.

با این حال، گزارش‌های اولیه از مفاد توافق نشان می‌دهد ترامپ تمرکز خود را بر اولویت‌های دیگری قرار داده است. او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده که آمریکا در آستانه دستیابی به یک توافق اولیه با ایران برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز است؛ آبراهی که نقش حیاتی در صادرات جهانی نفت و گاز دارد.

به‌گفته مقام‌های آمریکایی و ایرانی، قرار است موضوعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران در مذاکرات بعدی بررسی شود و در مفاد فعلی، اشاره‌ای به محدود کردن موشک‌های بالستیک ایران نشده است. در سناریویی که ترسیم شده، به‌جای تغییر حکومت در تهران، آمریکا مذاکرات خود را با همین ساختار حاکم ادامه خواهد داد؛ درحالی‌که اسرائیل طرف این گفت‌و‌گو‌ها نبوده است.

با وجود نگرانی‌ها، نشانه‌های محدودی که از درون دولت اسرائیل منتشر شده، حاکی از آن است که ابهام در جزئیات توافق لزوماً به‌معنای از دست رفتن تمام اهداف اسرائیل نیست و نتانیاهو احتمالاً در دوره‌ای که برای تکمیل متن نهایی در نظر گرفته شده، تلاش خواهد کرد بر نتیجه نهایی اثر بگذارد.

این گزارش را ایزابل کِرش‌نر، خبرنگار ارشد نیویورک‌تایمز در اورشلیم، که از سال ۱۹۹۰ مسائل اسرائیل و فلسطین را پوشش می‌دهد، تنظیم کرده است.