اردوغان در وسط! | موضع‌گیری علیه اسراییل، محافظه‌کاری در برابر آمریکا

هشت سال پیش و در زمان دولت اول احمدی نژاد بود که رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در جریان میزگردی در کنفرانس «مجمع اقتصاد جهانی» در داووس سوییس، به اظهارات شیمون پرز، رییس جمهوری اسرائیل، درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه اعتراض کرد و در صحبت‌های خود غزه را به زندانی با آسمان آزاد تشبیه کرد و از رویکرد اسرائیل در استفاده نامتعارف از خشونت انتقاد کرد. شیمون پرز هم کوتاه نیامد و از اقدام نظامی اسرائیل در غزه دفاع کرد.

این رویارویی زمانی شدت گرفت که رییس رژیم اسرائیل از عملیات نظامی ۲۲ روزه این کشور در غزه حمایت کرد و ضمن محق دانستن رژیم صهیونیستی برای حمله به این باریکه با بلند کردن صدای خود، با انگشت اردوغان را مورد خطاب قرار داد و کار را به جایی رساند که اردوغان به مجری گفت دیگر در این کنفرانس حضور نخواهد یافت.

از سوی دیگر داستان کشتی مَرمَره را نیز می‌توان یکی از عوامل تیره‌تر شدن روابط ترکیه و اسرائیل دانست.

این تیرگی روابط و حمایت اردوغان از ایران در جنگ‌های اخیر موجب شده رژیم صهیونیستی هر از گاهی ترکیه را تهدید به حمله نظامی کند.

این در حالی است که اخیرا مقامات ترکیه علاوه بر نقش میانجیگرانه بین ایران و اروپا از آمادگی خود برای رسیدن به تفاهم ایران  آمریکا می‌گویند.

روزنامه اینترنتی فراز در گفت‌و‌گو با سید علی قائم مقامی پژوهشگر مسائل ترکیه به بررسی مسائل بین ایران، ترکیه و اسرائیل پرداخته است.

به نظر شما چرا مقامات ترکیه همواره از آمادگی خود برای پایان دادن به جنگ میان ایران، آمریکا و متحد صهیونیستی این کشور می‌گویند؟

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اوایل سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نقض آشکار حاکمیت ملی ایران است و آرامش مردم ایران را تهدید می‌کند. اگر عقل سلیم وجود نداشته باشد و راه برای دیپلماسی کشوده نشود، طوفان بسیار بزرگی منطقه را فرا خواهد گرفت و ما نیز به درون خطرات و ریسک موجود کشیده خواهیم شد. توطئه‌های اسرائیل ادامه دارد و بدین سبب عدم اعتماد بین طرفین وجود دارد و روند وارد مسیر حل مسائل نشده است. برای پیشگیری از افزایش خونریزی در در جهان اسلام اقدام اساسی باید انجام شود. اردوغان همچنین بدون در نظر گرفتن وجود پایگاه‌های نظامی مهاجم آمریکا در کشور‌های عرب خلیج فارس گفت: حملات موشکی ایران به کشور‌های «خلیج بصره»... قابل قبول نیست.

به زعم شما این نوع برخورد حاکی از وجود یک استاندارد دو گانه نیست؟

دقیقا، اردوغان سیاست آشکار علیه حملات مخرب و خونین آمریکا و ترامپ علیه ایران و قتل عام کودکان میناب را اتخاذ نکرده و بطور عمده رژیم صهیونیستی اسرائیل را به عنوان رژیم تروریستی و نسل کشی متهم کرده و حملات اسرائیل علیه ایران، غزه و کناره باختری فلسطین و لبنان را محکوم کرده است.

علت این دوگانگی را در چه می‌دانید؟

چون در صورت محکوم کردن حملات مخرب رژیم دونالد ترامپ علیه ایران، از واکنش شدید ترامپ هراس دارد. زیرا معتقد است که ترامپ از گفت‌و‌گو با وی خودداری و روابط راهبردی دو کشور خدشه دار خواهد شد. سیاست دوگانه اردوغان توسط احزاب بزرگ و کوچک درباره حملات آمریکا علیه ایران محکوم شده است. رئیس جمهور ترکیه ابتدا تلاش کرد که نقش میانجیگری بین ایران و آمریکا را بر عهده گیرد. هدف ترکیه این بود که کشور‌های عرب خلیج فارس و مصر و پاکستان را در استانبول گرد هم آورده و کشمکش ایران و آمریکا درباره برنامه هسته‌ای و اورانیوم غنی شده، توان موشکی ایران وحمایت ایران از جنبش‌های آزادیبخش منطقه به اصطلاح نیرو‌های نیابتی ایران را در دستور کار مذاکرات قرار دهد. اما ایران این طرح را رد و پاکستان را به عنوان دولت میانجیگر پذیرفت. در نتیجه ترکیه از این موضوع نارحت شد. اما اعلام کرد که از روند میانجیگری پاکستان حمایت خواهد کرد. مواضع حکومت ترکیه در قبال حملات رژیم جنایتکار صهیونیستی اسرائیل و رژیم ترامپ تحت نفوذ لابی صهیونیستی در آمریکا باعث شده است که ترکیه و اسرائیل به تهدیدات متقابل روی آورند. ترکیه قرارداد همکاری نظامی و تسلیحاتی «یونان-جمهوری قبرس جنوبی و اسرائیل» در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ میلادی را تهدیدی علیه خود تلقی می‌کند. این سه کشور در عملیات مشترک نظامی در دریای مدیترانه شرقی هر کدام هزار نیروی نظامی یونان و هزار نیروی نظامی اسرائیل و ۵۰۰ نیروی نظامی قبرس جنوبی را در برنامه همکاری دفاعی، اموزشی، عملیات ویژه برای دفاع از زیر ساخت‌های دریای مدیترانه شرقی اختصاص داده‌اند. همچنین اسرائیلی‌ها در قبرس یک روستا را خریداری کرده و منطقه بسته اعلام کرده‌اند. آمریکا نیز تحریم تسلیحاتی قبرس جنوبی را لغو کرده است و اسرائیل در قبرس جنوبی سپر پدافند موشکی PULS را مستقر کرده است. هواپیما‌های اف ۳۵ آمریکا و اسرائیل نیز در قبرس و یونان مستقر هستند.

ولی ترکیه  حملات اسرائیل به سوریه را محکوم کرد.

ترکیه روند اشغال بخشی ازمنطقه جنوب سوریه تا نزدیکی دمشق را توسط اسرائیل نادیده گرفته و دم از حفظ تمامیت ارضی سوریه می‌زند. آمریکا تحت پوشش ناتو برای حفاظت از رادار جاسوسی کوره جیک در استان مالاتیا و پایگاه انجیرلیک در استان آدانا که میزبان ۶۰ بمب اتمی آمریکا و نظامیان کشور‌های ناتو است، سامانه‌های پاتریوت را مستقر کرده است. آلمان نیز سامانه جدید پاتریوت را به ترکیه منتقل کرده است. هدف اصلی پیشگیری از حملات موشکی ایران علیه دو پایگاه انگلیس در قبرس جنوبی و اهداف اسرائیل در این جزیره است. در چنین شرایطی بنا به گزارش دفتر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه نشست تلفنی با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه با دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین، شیخ محمد بن زاید آل نهیان رئیس امارات عربی متحده، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر، عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور مصر، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، عاصم منیررئیس ستاد کل ارتش پاکستان، همچنین اعضای کابینه ریاست جمهوری ایالات متحده درباره تحولات ایران و خاورمیانه گفت‌و‌گو کرد. رئیس جمهور ترکیه اظهار داشت که ترکیه همواره طرفدار حل مشکلات از طریق گفت‌و‌گو و دیپلماسی بوده است و خوشحال است که روند دیپلماتیک با ایران به سطح مشخص شده توسط رئیس جمهور ترامپ رسیده است و هرگونه توافقی که حاصل شود از ثبات منطقه با تضمین عبور آزاد از تنگه هرمز حمایت می‌کند و در نتیجه اقتصاد جهانی را تسهیل می‌کند. اردوغان تصریح کرد که ترکیه آماده است تا در مرحله اجرای هر توافقی که با ایران حاصل شود، حمایت‌های لازم را انجام دهد و برای برقراری صلح در سراسر منطقه تلاش می‌کند و در این روند معتقد است می‌توان راه حل‌های مناسبی برای مسائل از جمله موضوع هسته‌ای ایران پیدا کرد. اردوغان تاکید کرد که خواهان دوره جدیدی است که در آن کشور‌های منطقه خطری برای یکدیگر نداشته باشند، زیرا در صلح عادلانه هیچ بازنده‌ای وجود نخواهد داشت.