کنگره آمریکا طرح ادغام عمیق‌تر صنایع دفاعی آمریکا و اسرائیل را پیش می‌برد

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از الجزیره، در پیش‌نویس قانون بودجه دفاعی آمریکا برای سال مالی ۲۰۲۷ بندی گنجانده شده که در صورت تصویب، همکاری نظامی آمریکا و اسرائیل را به سطحی فراتر از کمک‌های سنتی نظامی خواهد برد و دو طرف را در حوزه فناوری‌های دفاعی، تولید تسلیحات و زیرساخت‌های نظامی به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند.

این بند با عنوان «ابتکار همکاری فناوری دفاعی ایالات متحده و اسرائیل» در بخش ۲۲۴ نسخه کمیته نیرو‌های مسلح مجلس نمایندگان از قانون اختیارات دفاع ملی آمریکا (NDAA) آمده است؛ قانونی که هر سال برای تعیین سیاست‌های دفاعی و چارچوب هزینه‌کرد نظامی آمریکا تصویب می‌شود.

بر اساس این طرح، وزیر دفاع آمریکا باید یک «نماینده اجرایی» تعیین کند؛ مقام واحدی که مأمور هماهنگی همکاری‌های نظامی میان آمریکا و اسرائیل باشد. حوزه مأموریت این مقام شامل پژوهش و توسعه مشترک، تولید مشترک تسلیحات، و اتصال سامانه‌ها و داده‌های نظامی دو طرف خواهد بود.

در صورت نهایی شدن این بند، رابطه دفاعی آمریکا و اسرائیل از الگویی که عمدتاً بر کمک نظامی مستقیم آمریکا استوار بوده، به مدلی متکی بر درهم‌تنیدگی عمیق‌تر صنایع دفاعی دو کشور تغییر خواهد کرد.

جاش پال، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا و بنیان‌گذار گروه A New Policy، گفته است کنگره آمریکا به دنبال آن است که رابطه با اسرائیل را چنان در ساختار صنعتی-دفاعی خود تثبیت کند که جدا کردن آن عملاً ناممکن شود. او هشدار داده این بند می‌تواند دسترسی بی‌سابقه‌ای به فناوری آمریکایی در اختیار اسرائیل بگذارد و ایالات متحده را وادار کند فناوری‌های دفاعی اسرائیل را در زنجیره تأمین حیاتی خود ادغام کند.

از گنبد آهنین تا هوش مصنوعی و عملیات سایبری

آمریکا و اسرائیل هم‌اکنون نیز در برخی پروژه‌های دفاعی مشترک، از جمله ساخت سامانه‌های دفاع موشکی مانند گنبد آهنین، همکاری دارند. اما طرح جدید دامنه این همکاری را به حوزه‌های گسترده‌تری از جنگ مدرن، از جمله هوش مصنوعی، پهپاد‌ها و عملیات سایبری گسترش می‌دهد.

طرح تازه در شرایطی مطرح شده که تحولات منطقه پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه و جنگ پنج‌هفته‌ای پس از آن، فشار‌ها برای بازتعریف مناسبات دفاعی آمریکا در خاورمیانه را افزایش داده است. در آن درگیری، ایران به اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس حمله متقابل انجام داد و سرانجام در آوریل آتش‌بس برقرار شد.

حمایت دوحزبی از طرح جدید

این بند ابتدا باید از کمیته نیرو‌های مسلح مجلس نمایندگان عبور کند؛ کمیته‌ای که قرار است اوایل ژوئن آن را بررسی کند. پس از آن، طرح باید در صحن مجلس نمایندگان و سپس در سنای آمریکا به تصویب برسد.

پیشنهاددهندگان این بند، مایک راجرز، رئیس جمهوری‌خواه کمیته، و آدام اسمیت، عضو ارشد دموکرات آن هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد طرح از حمایت هر دو حزب اصلی آمریکا برخوردار است، هرچند نظرسنجی‌ها از افزایش مخالفت بخشی از دموکرات‌ها و شماری از جمهوری‌خواهان با ادامه حمایت نظامی از اسرائیل حکایت دارد.

دهه‌ها حمایت نظامی آمریکا از اسرائیل

آمریکا دهه‌هاست پشتیبان اصلی توان نظامی اسرائیل است. از سال ۲۰۰۸، قوانین آمریکا واشینگتن را ملزم کرده‌اند که «برتری کیفی نظامی» اسرائیل را حفظ کند؛ یعنی توان نظامی این کشور از نظر فناوری و قابلیت عملیاتی از هر رقیب منطقه‌ای برتر بماند.

بر پایه توافق کمک نظامی امضاشده در دوره باراک اوباما، آمریکا سالانه حدود ۳.۸ میلیارد دلار کمک نظامی در اختیار اسرائیل می‌گذارد. این توافق ۱۰ ساله تا سال ۲۰۲۸ اعتبار دارد.

اسرائیل از سال ۱۹۴۸ تاکنون بزرگ‌ترین دریافت‌کننده کمک خارجی آمریکا بوده و مجموع این کمک‌ها، با احتساب تعدیل تورمی، اکنون از ۳۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که بخش عمده آن در سال‌های اخیر ماهیت نظامی داشته است.

تغییر شکل رابطه واشینگتن و تل‌آویو

در عین حال، نشانه‌هایی از تغییر در ماهیت این رابطه دیده می‌شود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به‌تازگی گفته است می‌خواهد اسرائیل طی ۱۰ سال آینده وابستگی خود به کمک نظامی آمریکا را پایان دهد و کشورش به مرحله‌ای از بلوغ رسیده که بتواند روی توان داخلی و شراکت‌های فناورانه تکیه کند.

در چنین چارچوبی، همکاری نزدیک‌تر میان صنایع دفاعی آمریکا و اسرائیل می‌تواند جایگزین تدریجی الگوی مبتنی بر پرداخت نقدی و کمک مستقیم نظامی شود.