تداوم حملات اسرائیل به لبنان؛ سایه ابهام بر سر مذاکرات ایران و آمریکا

گزارش‌های رسیده از بیروت، دبی و واشینگتن حاکی است که روز شنبه و تنها مدتی پس از اجرایی شدن توافق آتش‌بس، حملات ارتش اسرائیل به خاک لبنان منجر به جان باختن دست‌کم ۱۰ نفر شد. مقامات اسرائیلی مدعی هستند که این حملات در پاسخ به تحرکات حزب‌الله صورت گرفته است، در حالی که این گروه تأکید کرده که هرگز اجازه نخواهد داد نیرو‌های اسرائیلی در خاک لبنان آزادی عمل داشته باشند. توقف کامل درگیری‌ها در این منطقه، یکی از بند‌های اصلی تفاهم‌نامه موقتی است که میان تهران و واشینگتن برای آغاز یک دوره ۶۰ روزه از مذاکرات فنی و سیاسی تنظیم شده است؛ مذاکراتی که هدف نهایی آن دستیابی به یک توافق پایدار برای پایان دادن به بحران هسته‌ای و تأمین امنیت خطوط کشتیرانی بین‌المللی است.

بر اساس جزئیات منتشر شده، تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای که روز چهارشنبه میان ایران و آمریکا نهایی شد، تمامی طرف‌ها و متحدان آنها را ملزم به توقف عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، می‌کند. با این حال، دولت اسرائیل که در این مذاکرات حضور نداشته، اعلام کرده است که خود را بخشی از این توافق نمی‌داند و قصد دارد نیرو‌های خود را در بخش‌های اشغالی جنوب لبنان حفظ کند. خبرگزاری رسمی لبنان گزارش داده است که جنگنده‌ها و پهپاد‌های اسرائیلی روز شنبه مناطقی در جنوب و دره بقاع را هدف قرار داده‌اند. مقامات نظامی اسرائیل مدعی شدند که حزب‌الله بیش از ۵۰ پرتابه به سمت نیرو‌های آنها شلیک کرده و حملات هوایی در پاسخ به این اقدامات بوده است. یکی از خونین‌ترین حملات روز جاری مربوط به شهرک باریش در نزدیکی صور بود که در آن یک ساختمان مسکونی هدف قرار گرفت و تمامی اعضای یک خانواده چهارنفره جان خود را از دست دادند. همچنین ارتش لبنان از کشته شدن یکی از سربازان خود در مسیر کفر رمان به نبطیه خبر داده است.

در بعد دیپلماتیک، تشدید تنش‌ها باعث شده است تا زمان دقیق آغاز مذاکرات در سوئیس در هاله‌ای از ابهام قرار گیرد. در حالی که برن آمادگی خود را برای میزبانی اعلام کرده بود، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، سفر خود را به دلیل شرایط بحرانی منطقه لغو کرد. هم‌زمان، تحرکات دیپلماتیک در تهران نیز شدت یافته است؛ محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان که کشورش نقش میانجی را ایفا می‌کند، برای رایزنی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، راهی تهران شده است. اگرچه کاخ سفید گزارش‌ها مبنی بر برنامه‌ریزی استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای دیدار با مقامات ایرانی در سوئیس را تأیید نکرده، اما مقامات سوئیسی دیدار‌هایی را با میانجی‌گران قطری در تفرجگاه بورگن‌اشتوک برگزار کرده‌اند.

تفاهم‌نامه موقت کنونی شامل مواردی همچون کاهش تحریم‌های اقتصادی، آزادسازی ده‌ها میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران و صدور معافیت‌های فوری برای صادرات نفت است. همچنین ایجاد یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران و مشوق‌های مالی دیگر در این طرح گنجانده شده است. دونالد ترامپ در پاسخ به انتقادات برخی هم‌حزبی‌های خود در کنگره که این توافق را امتیازی بزرگ برای تهران می‌دانند، بار دیگر از تصمیم خود دفاع کرد. او در پیامی در فضای مجازی مدعی شد که فشار‌های نظامی ایران را تضعیف کرده و این کشور از سر ناچاری به میز مذاکره آمده است. ترامپ تأکید کرد که در دوره ۶۰ روزه پیش رو، هیچ پولی به ایران پرداخت نخواهد شد تا نتایج نهایی مذاکرات مشخص گردد. این در حالی است که تداوم درگیری‌ها در لبنان و نوار غزه، اجرای این نقشه‌راه دشوار را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.