رشد هزینه‌ها در سایه افزایش مطالبات مشکوک‌الوصول

بررسی داده‌های مالی این بانک نشان می‌دهد هزینه‌های اداری، عمومی و فروش در سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است. این هزینه‌ها از حدود ۲۱ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده که معادل افزایش ۶۳ درصدی است.

در کنار این موضوع، یکی از مهم‌ترین متغیر‌های صورت‌های مالی بانک رفاه یعنی هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول نیز افزایش چشمگیری را تجربه کرده است. این سرفصل از حدود یک‌هزار و ۸۳۶ میلیارد تومان به سه‌هزار و ۴۴۰ میلیارد تومان رسیده و تقریبا دو برابر شده است. رشد این هزینه معمولا به معنای افزایش ریسک وصول مطالبات و نیاز بانک به ذخیره‌گیری بیشتر برای تسهیلاتی است که احتمال بازپرداخت آنها با ابهام مواجه شده است.

زیان عملیاتی؛ چالش اصلی بانک رفاه

با این حال مهم‌ترین نکته در عملکرد بانک رفاه همچنان به بخش عملیات بانکی بازمی‌گردد. صورت‌های مالی نشان می‌دهد این بانک در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان زیان عملیاتی ثبت کرده است. هرچند این رقم نسبت به زیان عملیاتی ۲۷ هزار میلیارد تومانی سال قبل حدود ۲۷ درصد بهبود یافته، اما همچنان فاصله قابل توجهی با سوددهی از محل فعالیت‌های اصلی بانک وجود دارد.

زیان عملیاتی به زبان ساده نشان می‌دهد فعالیت‌های متعارف بانکی، از جمله جذب سپرده و اعطای تسهیلات، هنوز نتوانسته برای بانک رفاه ارزش افزوده کافی ایجاد کند. موضوعی که طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های مهم بخشی از شبکه بانکی کشور تبدیل شده است.

اسماعیل لله‌گانی از دی‌ماه ۱۳۹۸ مدیریت بانک رفاه را برعهده دارد و اکنون بیش از پنج سال از حضور او در این سمت می‌گذرد. در این مدت بانک در برخی حوزه‌ها اصلاحاتی انجام داده، اما استمرار زیان عملیاتی نشان می‌دهد اصلاحات انجام‌شده هنوز برای رسیدن به یک مدل پایدار سودآوری کافی نبوده است.

در نهایت، آنچه از صورت‌های مالی ۱۴۰۴ بانک رفاه برداشت می‌شود این است که سودآوری نهایی بانک همچنان بیش از آنکه متکی به عملیات بانکی باشد، از محل فروش دارایی‌ها و درآمد‌های غیرعملیاتی حمایت می‌شود. مسیری که اگرچه می‌تواند در کوتاه‌مدت ترازنامه را بهبود دهد، اما در بلندمدت جایگزین اصلاح ساختار درآمدی و افزایش بهره‌وری در فعالیت‌های اصلی بانک نخواهد شد.