آغاز تور خاورمیانه‌ای روبیو؛ متحدان عرب در انتظار پاسخ‌های صریح درباره توافق با ایران

روبیو که سه‌شنبه شب برای سفری سه روزه به ابوظبی رسید، نخستین ماموریت دیپلماتیک سطح‌بالای خود را در خصوص توافقی انجام می‌دهد که هفته گذشته برای پایان دادن به جنگ چهار ماهه آمریکا و اسرائیل با ایران حاصل شد.

وزیر خارجه آمریکا در بدو ورود، در پاسخ به این پرسش که آیا قصد دارد به ناخشنودی متحدان در خصوص این توافق بپردازد، به خبرنگاران گفت: «این موضوع قطعاً در این گفت‌و‌گو‌ها مطرح خواهد شد.» وی افزود که آنها همچنین درباره مسائلی که در «تفاهم‌نامه» گنجانده نشده است، بحث خواهند کرد.

وزیر خارجه آمریکا در هفته‌های اخیر تا حد زیادی از مذاکرات مربوط به ایران غایب بوده و در عوض، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در تعطیلات آخر هفته در سوئیس، دور جدیدی از گفت‌و‌گو‌ها را با همتایان ایرانی خود هدایت کرده است.

اظهارات روبیو در طول این سفر منطقه‌ای به‌دقت زیر ذره‌بین خواهد بود تا مشخص شود فردی که زمانی به عنوان منتقد سرسخت (شاهین) ایران شناخته می‌شد، چگونه توافقی را توصیف می‌کند که بسیاری از جمهوری‌خواهان کنگره آن را «تسلیم» می‌دانند. روبیو و ونس، هر دو از سناتور‌های سابق آمریکا، در محافل حزب جمهوری‌خواه به عنوان کاندیدا‌های بالقوه برای جانشینی ترامپ دیده می‌شوند و تحلیلگران اغلب این رقابت را به عنوان یک مسابقه دوجانبه میان آنها توصیف می‌کنند.

مأموریت روبیو حساس است: او در حالی که باید از توافق مقدماتی که ترامپ قویاً از آن حمایت می‌کند دفاع کند، باید به شکلی قانع‌کننده به نگرانی‌های همتایان خلیج فارسی خود که نسبت به این توافق محتاط‌تر هستند نیز پاسخ دهد. اگرچه رهبران خلیج فارس در طول جنگ چهار ماهه خواستار صلح بودند، بسیاری از آنها از شرایط این توافق شگفت‌زده و ناامید شدند.

متحدان منطقه‌ای آمریکا به‌ویژه نگرانند که ایران بتواند از صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری پیشنهادی برای بازسازی توان نظامی خود استفاده کند. همچنین این توافق به ظرفیت موشک‌های بالستیک تهران اشاره‌ای نکرده است؛ مسئله‌ای که نگرانی جدی کشور‌های خلیج فارس است، چرا که همه آنها در طول جنگ هدف موشک‌ها و پهپاد‌های ایرانی قرار گرفته بودند.

تهران خاطرنشان کرده است که کشور‌های خلیج فارس تسهیلات لجستیکی مختلفی برای تلاش‌های جنگی واشنگتن فراهم کرده و میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا بودند که نقشی محوری در این درگیری داشتند. از جمله کشور‌هایی که روبیو از آنها بازدید می‌کند، امارات متحده عربی و کویت هستند. هر دو کشور میزبان پایگاه‌های استراتژیک نظامی آمریکا هستند و هر دو هدف حملات پی‌درپی موشکی ایران قرار گرفتند که منجر به مرگ غیرنظامیان شد.

امارات با فشار‌های اقتصادی شدیدی مواجه است، زیرا جنگ باعث شد هزاران نیروی کار خارجی که هسته اقتصاد غیرنفتی این کشور را تشکیل می‌دهند، فرار کنند؛ موضوعی که پرسش‌هایی را در مورد پایداری بلندمدت یک مرکز مالی جهانیِ در حال توسعه، آن هم در نزدیکی کشوری که به آن حمله کرده، ایجاد کرده است.

هفته گذشته، رویترز گزارش داد که ایران سلول‌های مخفی جدیدی را در عراق برای انجام حملات علیه کشور‌های خلیج فارس، از جمله کویت و امارات، ایجاد کرده است. طبق این گزارش، این سلول‌ها در بازه زمانی حدود یک‌ماهه در آوریل و مه، حداقل هفت حمله پهپادی علیه مواضعی در کویت، امارات و عربستان سعودی انجام دادند.