افزایش خطر حمله به مسیر‌های حیاتی نفت در خاورمیانه با تشدید درگیری‌ها

کشتی‌هایی که محصولات انرژی را از خاورمیانه حمل می‌کنند، با خطر فزاینده حمله در دو آبراه حیاتی روبه‌رو هستند؛ وضعیتی که بیشتر جریان عرضه نفت و گاز طبیعی به بازار‌های جهانی را مختل می‌کند.

درگیری‌ها روز چهارشنبه در خاورمیانه ادامه یافت، در حالی که ایالات متحده و ایران حملات موشکی انجام دادند و این مناقشه ترافیک عبوری از تنگه هرمز، مسیر اصلی صادرات نفت از خلیج [فارس]، را کند کرده است.

با توجه به اینکه بسیاری از مالکان کشتی، تنگه هرمز را بیش از حد پرخطر می‌دانند، تنگه باب‌المندب در دریای سرخ به یک دریچه حیاتی برای صادرات نفت عربستان سعودی تبدیل شده است. اما اکنون این آبراه نیز برای کشتی‌ها خطرناک شده است.

تشدید مجدد درگیری در خاورمیانه روز چهارشنبه قیمت نفت را بالا برد؛ به‌طوری که نفت خام برنت، شاخص بین‌المللی قیمت، از ۹۰ دلار در هر بشکه فراتر رفت.

عربستان سعودی با پمپاژ بخش عمده‌ای از نفت خود از طریق یک خط لوله و بارگیری آن بر روی نفتکش‌ها در دریای سرخ، وابستگی خود به تنگه هرمز را کاهش داده است؛ دریایی که در امتداد سواحل غربی شبه‌جزیره عربستان قرار دارد. سپس بیشتر این نفتکش‌ها نفت را از جنوب و از طریق تنگه باب‌المندب عبور می‌دهند؛ تنگه‌ای که یمن در مجاورت آن قرار دارد و همین امر این شناور‌ها را در برابر حملات شبه‌نظامیان حوثیِ مورد حمایت ایران آسیب‌پذیر می‌کند. این گروه در ۲۰ ژوئیه محاصره بنادر دریای سرخ عربستان سعودی را اعلام کرد.

حوثی‌ها مدعی شدند روز سه‌شنبه یک نفتکش عربستانی را در دریای سرخ و در سواحل یمن هدف قرار داده‌اند، به گفته یحیی سریع، سخنگوی حوثی‌ها، هرچند مشخص نبود که آیا کشتی واقعاً مورد اصابت قرار گرفته است یا نه. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا که زیر نظر نیروی دریایی سلطنتی این کشور اداره می‌شود، گزارشی از «فعالیت مشکوک» در جنوب دریای سرخ ثبت کرد که در آن ناخدای یک کشتی از شنیدن یک انفجار خبر داده بود. کشتی و خدمه در سلامت بودند.

به طور کلی، بنا بر داده‌های مؤسسه داده‌های دریایی وندوارد، ترافیک کشتی‌ها از تنگه باب‌المندب از ۲۰ ژوئیه تاکنون یک‌پنجم کاهش یافته است.

دیوید اسمیت، یکی از مدیران کارگزار بیمه مک‌گیل‌اند پارتنرز، گفت هزینه‌های بیمه برای شناور‌ها در دریای سرخ در همه سطوح افزایش یافته است، حتی برای کشتی‌هایی که هیچ ارتباطی با عربستان ندارند. او افزود برخی بیمه‌گران نیز برای کشتی‌هایی که بار را از بنادر عربستان برمی‌دارند، هیچ پوششی ارائه نمی‌کنند.

اگرچه ۴۱ کشتی روز سه‌شنبه از تنگه باب‌المندب عبور کردند که نسبت به ۳۹ کشتی در روز دوشنبه افزایش داشت، شرکت ردیابی کپلر گفت «ترافیک بالاتر نباید با خطر کمتر اشتباه گرفته شود.» این شرکت افزود که فرستنده‌های موقعیت‌یاب چهار فروند از آن کشتی‌ها خاموش شده بود؛ امری که بازتاب‌دهنده سطح بالای خطر است، زیرا ممکن است کشتی‌ها برای اجتناب از شناسایی چنین کاری کرده باشند.

در ماه ژوئن، پیش از تهدید‌های حوثی‌ها، ۳۵۵ نفتکش خام از تنگه باب‌المندب عبور کردند؛ رقمی که بیش از ۵۰ درصد بالاتر از ۱۹۷ نفتکشی بود که در ماه فوریه از این مسیر گذشتند، بنا بر داده‌های شرکت تحلیل دریایی «لویدز لیست».

اگر حوثی‌ها موفق شوند در بلندمدت تعداد نفتکش‌هایی را که از دریای سرخ استفاده می‌کنند کاهش دهند، این ضربه بزرگی به تلاشی خواهد بود که حجم زیادی از نفت را از خلیج [فارس]خارج می‌کند، به‌ویژه در شرایطی که ترافیک از تنگه هرمز همچنان کمتر از یک‌دهم سطح پیش از جنگ است.

روز سه‌شنبه تنها ۱۲ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند و ترافیک عبوری نیز به‌طور مساوی میان دو جهت تقسیم شده بود، در حالی که یک روز قبل این رقم هشت کشتی بود. بر اساس داده‌های کپلر، ۱۰ فروند از کشتی‌ها از مسیر تعیین‌شده از سوی ایران عبور کردند و مسیر دو فروند دیگر مشخص نبود. سپاه پاسداران ایران اعلام کرد سه نفتکش را که هشدار‌های آن را نادیده گرفته و از مسیر «غیرقانونی» عبور کرده بودند، هدف قرار داده است، هرچند نگفت این کشتی‌ها در کجا اصابت کرده‌اند.