جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، الگو‌های سفر‌های تعطیلات تابستانی اروپا را دگرگون کرد

نادیا ولید از لندن با همسر و سه دخترش برای تعطیلات راهی بالی شد و قرار بود پس از آن با توقف در دبی، به پاکستان برود. او در مورد سفر تابستانی خود به الجزیره گفت: «یک تعطیلات خانوادگی با چندین پرواز و توقف، در بهترین شرایط هم استرس‌زا است، اما وضعیت ایران باعث تغییرات لحظه آخری متعدد در برنامه پرواز‌های خط هوایی [امارات]شد.»

چند روز پیش از پرواز، برنامه پرواز برگشت او تغییر کرده بود. توقف سه ساعته در دبی اکنون به ۱۸ ساعت افزایش یافته بود. او گفت: «یک ماراتن تلفنی دو ساعته در پی آن رخ داد که طی آن موفق شدیم پرواز‌های برگشت زودتری از پاکستان بگیریم تا مدت توقف کاهش یابد.»، اما روز بعد، برنامه یکی از اعضای خانواده دوباره تغییر کرد و پرواز بازگشت آنها یک ماه به تعویق افتاد. او گفت: «ما همچنین ایمیل‌هایی دریافت کردیم که به ما اطلاع می‌داد جزئیات پرواز در طول تعطیلاتمان یک ساعت تغییر کرده است که مستلزم هماهنگی مجدد برای تاکسی و ترانسفر بود.»

تجربه او تصویری کوچک و شخصی از یک اختلال بزرگ‌تر است. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، خطوط هوایی را مجبور کرده است تا بخش‌های وسیعی از حریم هوایی را رها کنند، ترافیک تجاری را به مسیر‌های طولانی‌تر و پرهزینه‌تر بفرستند و برنامه‌های خانواده‌ها، بازنشستگان و ماه عسل‌ها را زیر و رو کنند.

در «تریل‌فایندرز»، یک شرکت مسافرتی در بریتانیا، موج‌های شوک به صورت انبوه رسید. نیکی دیویس از این آژانس با اشاره به دبی، قطر و ابوظبی، که هم مقاصدی مستقل و هم نقاط ترانزیت حیاتی برای مسافرانی هستند که به استرالیا و آسیا می‌روند، گفت: «درگیری خاورمیانه به این معنی بود که تریل‌فایندرز باید هزاران رزرو را تغییر دهد یا لغو کند.» هنگامی که وزارت خارجه بریتانیا علیه سفر به این منطقه توصیه کرد، که در صورت نادیده گرفتن، بیمه را باطل می‌کرد، مشتریان به صورت گروهی سفر خود را به تعویق انداختند. آن توصیه از آن زمان برداشته شده است و دیویس «تقاضای باورنکردنی سرکوب‌شده» برای سفر دوباره از طریق خلیج فارس را توصیف کرد. اما به نظر می‌رسد این اختلال باعث تغییر مکان انتخابی مردم برای سفر شده است. او گفت: «اروپا در حال اثبات محبوبیت بسیار زیادی است، زیرا به خانه نزدیک‌تر است و مقاصد برجسته آن ایتالیا، اسپانیا، یونان و نروژ هستند.»

تویی (TUI)، بزرگ‌ترین اپراتور تور اروپا، شاهد همین تغییر در مقیاس بزرگ است. آگه دانهاپت، سخنگوی تویی گفت: «به طور سنتی، ۷۵ درصد مسافران اروپایی در تویی تعطیلات تابستانی خود را در اروپا رزرو می‌کنند. این روند برای تعطیلات بسته‌ای امسال حتی قوی‌تر است و نشان می‌دهد که گردشگران به سمت تعطیلات بسته‌ای فراگیر و محافظت‌شده هجوم می‌آورند.»

آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا این هفته به خطوط هوایی دستور داد تا پس از حملات جدید از حریم هوایی اردن دوری کنند و هشدار موجود خود علیه بحرین، کویت، قطر، امارات متحده عربی و عمان را تا ۳۱ اوت تمدید کرد. بریتیش ایرویز پرواز‌ها به دبی، دوحه، ابوظبی و تل‌آویو را به حالت تعلیق درآورده و مسیر لندن-جده را برای همیشه حذف خواهد کرد. سرویس روزانه دو بار لندن-ریاض این شرکت، پس از ازسرگیری در ماه اوت، به یک بار در روز کاهش خواهد یافت. ویرجین آتلانتیک مسیر لندن-دبی خود را در فصل زمستان پیش رو به حالت تعلیق درآورده است.

برای اسرا ساتی، مشاور مستقل سفر، اضطراب در جزئیات خود را نشان داد. خانواده‌ای که یک تعطیلات ژوئیه به ویتنام از طریق استانبول رزرو کرده بودند، پیش از متعهد شدن، خواهان تضمین‌های کتبی شدند و نگران بودند که اگر جنگ پروازهایشان را مختل کند، مسیر آنها تغییر کند یا بازپرداخت انجام شود. ساتی تأیید کتبی هر دو گزینه را دریافت کرد و خانواده طبق برنامه پرواز کردند. با نزدیک شدن به تعطیلات، همان مشتریان نسبت به شایعه‌ای که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود مبنی بر اینکه اضافه‌بهای سوخت جت ممکن است پس از رزرو، صورت‌حساب غیرمنتظره‌ای برای آنها به همراه داشته باشد، ابراز نگرانی کردند. توصیه ساتی به مشتریان عصبی این بوده است که همه چیز را به عنوان یک بسته واحد محافظت‌شده رزرو کنند، حتی با قیمت کمی بالاتر، «زیرا در آن صورت کل تعطیلات محافظت می‌شود.»

به گفته مویز حمید، خلبان هواپیمایی بین‌المللی پاکستان، مکانیسم‌های اجتناب از حریم هوایی درگیر در جنگ، با تن سوخت و ساعت‌های پرواز محاسبه می‌شود. او می‌گوید پرواز‌هایی که مسیرشان تغییر کرده معمولاً یک تا دو ساعت پرواز اضافی به سمت غرب اضافه می‌کنند و بسته به هواپیما، ۲۵۰۰ تا ۷۰۰۰ کیلوگرم (۵۵۰۰ تا ۱۵۵۰۰ پوند) سوخت اضافی می‌سوزانند؛ هزینه‌ای که برخی از خطوط هوایی با کاهش محموله باری آن را جبران می‌کنند. تغییر مسیر همچنین فرکانس‌های شلوغ، اختلال در جی‌پی‌اس و بار‌های کاری سنگین‌تر برای خلبانان و کنترل‌کننده‌ها به همراه داشته است.

حمید می‌گوید: «پرواز در مسیر جایگزین طولانی‌تر و ایمن‌تر، خطرات خاص خود را دارد که بزرگ‌ترین عامل آن عدم آشنایی است. در شرایط عادی، شما از مناطق خاصی پرواز نمی‌کنید، اما در این شرایط غیرعادی، باید از مناطقی عبور کنید که توسط شرکت، اپراتور و ناظر شما ایمن تلقی می‌شوند. خستگی افزایش می‌یابد، حجم کاری گسترده افزایش می‌یابد.» حمید به سرنگونی پرواز ۸۲۴۳ هواپیمایی آذربایجان در دسامبر ۲۰۲۴ اشاره کرد که به خطا‌های ناوبری ناشی از پارازیت نظامی نسبت داده شد، به عنوان یادآوری آنچه در صورت انحراف هواپیما‌ها از مسیر در انتظار است.

اثرات موجی همچنین به مقاصدی می‌رسد که هیچ سهم مستقیمی در درگیری ندارند. ژان مارک فلامبرت، اپراتور گردشگری مستقر در بریتانیا، گفت که برای سریلانکا، ۷۷ پرواز از ۸۷ پرواز هفتگی که اروپا را به این جزیره متصل می‌کند، از خاورمیانه عبور می‌کند و تقریباً همه آنها مختل شده‌اند. او گفت: «در مراحل اولیه تقریباً مانند کووید بود.» رزرو‌ها برای این تابستان در کل صنعت ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ ضربه‌ای که بیش از همه بر کسانی که به گردشگری وابسته هستند، وارد می‌شود. فلامبرت به یاد می‌آورد که ماهیگیری با صید خود به هتلش آمد، اما کسی نبود که آن را بخورد. «یک ماهیگیر چه کار می‌کند؟ او فقط یک سوراخ می‌کند و آن را دور می‌ریزد.»

به گفته او، خانواده‌های دارای فرزندان خردسال، بیشترین احتمال برای لغو کامل سفر را داشته‌اند، در حالی که زوج‌های جوان و بازنشستگان تمایل بسیار بیشتری به پذیرش ریسک توقف طولانی‌تر یا پرواز از دست‌رفته نشان داده‌اند. این یک تسلی کوچک برای اپراتور‌هایی مانند او است که مسیر‌های جدیدی را از طریق تایلند، سنگاپور و هند وصل می‌کنند تا مشتریان همچنان به سفر ادامه دهند.

فلامبرت که در لندن مستقر است، شخصاً در حال ارزیابی این محاسبات در تابستان امسال است. او یک تعطیلات خانوادگی به تانزانیا از طریق هواپیمایی امارات رزرو کرده و تا جایی که توانسته پرداخت هتل را به تعویق انداخته است. او گفت: «اگر اتفاقی بیفتد چه؟ ما بسته تور نگرفته‌ایم، بنابراین بدیهی است که اگر خط هوایی تغییر کند و هتل همچنان همان‌جا باشد، ما پول هتل خود را از دست خواهیم داد.» فرزندان او ۱۵ و ۱۸ ساله هستند، «به اندازه کافی بزرگ هستند که مدیریت کنند»، بنابراین او آماده پذیرش این ریسک است. «اگر سه روز در دبی گیر کنم، دوستانی در دبی دارم، فقط می‌روم و در خانه دوستم می‌مانم، مسئله بزرگی نیست.»، اما او در مورد اینکه هزینه واقعی کجا وارد می‌شود، روشن است. او گفت: «اگر ۵۰۰ دلار از دست بدهید، دردناک است، اما شما را نمی‌کشد. کشور‌های تحت تأثیر این را احساس می‌کنند. پس بیایید کمی همدل باشیم.»