جی‌دی ونس و تیم ترامپ مرتباً اهداف خود در جنگ با ایران را جابه‌جا می‌کنند

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات دولت ترامپ در خروج از جنگ با ایران، فهرست اهداف مطلق‌گرایانه‌ای است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، و تیم او تعیین کرده‌اند.

این اهداف شامل تسلیم کامل ایران، تغییر رژیم، اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و پایان دادن به حمایت تهران از گروه‌های نیابتی در خاورمیانه مانند حزب‌الله بوده است.

با طولانی شدن جنگ که اکنون در ماه ششم خود است، این فهرست به‌طور مشهودی تغییر یافته و محدودتر شده است. به نظر می‌رسد جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، اخیراً این فهرست را به شکلی قابل‌توجه تقلیل داده است که نشان می‌دهد دولت ممکن است در حال آماده‌سازی برای رضایت به موارد کمتر ــ شاید بسیار کمتر ــ باشد.

ونس روز پنج‌شنبه در حضور در شبکه فاکس‌نیوز، در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی پایان جنگ، دو هدف را بیان کرد.

او گفت: «این اطمینان حاصل کردن از این است که کشور‌های حوزه خلیج فارس به ارسال نفت و گاز به اقتصاد جهانی ادامه دهند تا ثبات قیمت انرژی داشته باشیم.» و افزود: «این هدف شماره یک است: نفت و گاز را برای آمریکایی‌ها در سراسر کشور ارزان نگه دارید.»

«و سپس، بدیهی است که هدف شماره دو اطمینان از این است که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.»

این فهرست قدیمی اهداف دولت نیست و ترتیبی که ونس برای آنها قائل شد، قابل‌توجه است.

هنگامی که روز جمعه از کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، درباره اظهارات ونس پرسیده شد، او تأکید کرد که «هر دو هدف برای رئیس‌جمهور به یک اندازه مهم هستند.»

دولت تقریباً همیشه اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را به عنوان نگرانی اصلی مطرح کرده است؛ و حتی اگر اهداف در ذهن دولت کاملاً برابر باشند، گنجاندن قیمت نفت و گاز در فهرست ــ و نه موارد دیگر ــ تغییری قابل‌توجه است.

در واقع، ترامپ در ماه مه صراحتاً این موضوع را به عنوان یک هدف رد کرد. وقتی از او پرسیده شد که آیا هنگام تلاش برای حل‌وفصل جنگ، وضعیت مالی آمریکایی‌ها را در نظر می‌گیرد، ترامپ پاسخ داد: «حتی ذره‌ای.» او نشان داد که خلع سلاح هسته‌ای چنان اهمیت دارد که هیچ عامل دیگری را در نظر نمی‌گیرد.

(ترامپ روز جمعه این رویکرد را تکرار کرد و گفت با توجه به شرایط در ایران، او «هرگز عذرخواهی نخواهد کرد» که آمریکایی‌ها کمی بیشتر برای بنزین می‌پردازند.)

من در ماه مارس نوشتم که چگونه دولت اغلب چهار هدف را برای جنگ فهرست می‌کرد ــ، اما این چهار هدف بسته به اینکه چه کسی صحبت می‌کرد، اغلب متفاوت بود.

برای نمونه، برخی فهرست‌ها شامل پایان دادن به تأمین مالی گروه‌های نیابتی بود، در حالی که برخی دیگر نبود. برخی به نابودی زیرساخت‌های موشکی ایران اشاره داشتند، در حالی که برخی دیگر آن را حذف کرده بودند. برخی به خلاص شدن از نیروی هوایی و دریایی ایران اشاره داشتند، اما دیگران فقط از نیروی دریایی نام می‌بردند.

انگار دولت داشت این فهرست را در لحظه نهایی می‌کرد.

اما نکته کلیدی در اینجا این است که هیچ‌یک از آن فهرست‌ها شامل پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز در ایالات متحده نمی‌شد؛ و با توجه به اینکه تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ باز بود، آن هدف خاص را می‌توان صرفاً بازگشت به وضعیت پیش از جنگ دانست ــ که در این صورت، خلع سلاح هسته‌ای تنها هدفی خواهد بود که یک دستاورد جدید محسوب می‌شود.

در واقع، تأکید تازه برخی اعضای دولت بر قیمت پایین بنزین، به نظر می‌رسد آخرین نشانه از تعدیل اهداف برای آماده‌سازی جهت پایان دادن به جنگی باشد که تا حد زیادی از اهداف اولیه ترامپ فاصله گرفته است.

تا ماه مه، مشخص شد که دولت دیگر بر برخی اهداف تأکید نخواهد کرد.

تا ژوئن، دولت ترامپ به یادداشت تفاهمی با ایران وارد شد که به‌سختی به اهداف مرکزی پیشین ایالات متحده اشاره داشت؛ و طی بیش از دو ماه گذشته، ترامپ مطالبی را بیان کرده که نشان می‌دهد ممکن است تقاضا‌های هسته‌ای خود را کاهش دهد.

در حالی که دولت پیش‌تر بر تحویل اورانیوم غنی‌شده ایران تأکید داشت، ترامپ از این سخن گفته که شاید خسارت کافی به برنامه هسته‌ای ایران وارد شده و مواد هسته‌ای آن‌قدر عمیق در زیر زمین دفن شده‌اند که قابل دسترسی نیستند. رئیس‌جمهور همچنین درباره اینکه دولت آمریکا می‌تواند به‌سادگی از فضا نظارت کند تا اطمینان یابد ایران برای بازپس‌گیری آنها تلاش نمی‌کند، صحبت کرده است.

او حتی ادعا کرده است که ایران پیش‌تر خلع سلاح هسته‌ای شده است.

به عبارت دیگر، ترامپ مانند فردی به نظر می‌رسید که می‌داند ممکن است نتواند ایران را به پذیرش یک توافق هسته‌ای بسیار محدودکننده وادار کند.

سخنان دولت او درباره قیمت انرژی به عنوان «هدف شماره یک» ــ حتی اگر ترامپ چنین نگوید ــ به‌خوبی با این روندِ فاصله گرفتن از اهداف سخت و قاطعی که دولت برای دستیابی به آنها تعیین کرده بود، همخوانی دارد.

اگر بازگشت به وضعیت پیش از جنگ واقعاً اکنون «هدف شماره یک» باشد، این موضوع به‌خوبی نشان می‌دهد که این جنگ تا چه حد دستاورد کمی داشته است.