آمارهای غلط انداز

آماری که رییس سازمان فناوری اطلاعات از مشارکت زنان هم بنیانگذار ارائه کرده است، حدود ۳۹ درصد است که اعتراض فعالان اکوسیستم استارتاپی را در پی داشت. «امیر ناظمی» ، رییس سازمان فناوری اطلاعات مدعی است که میزان مشارکت زنان در هم بنیانگذاری استارتاپ ها در ایران ۳۹ درصد است؛ آماری که اعتراضات بسیاری را به همراه داشته است. فعالان اکوسیستم استارتاپی بر این باورند که این آمارها ساختگی بوده و به طور کلی آمارهای دولت قابل اعتنا نیست. همواره دولت ها ثابت می کنند آمارهای منتشر شده از سوی دولت های پیشین اشتباه بوده است.

یکی از فعالان استارتاپ ها از این امر شکایت دارد که آمارهای غلطی درباره میزان مشارکت و کارآفرینی زنان فعال در اکوسیستم استارتاپی منتشر شده است. از سویی دیگر بانوی کارآفرینی ادعا میکند آماری پیدا کرده که بر اساس آن بین ۱۹ تا ۹۳.۵ درصد از فعالان اکوسیستم استارتاپی آقایان هستند.

کارآفرین دیگری از این امر شکایت دارد که دیگران در تبلیغات انتخاباتی ریاست جمهوری عنوان کرده اند که همه باید تبدیل به کارآفرین شوند و کارمندی مناسب نیست. این در حالی است که وعده تسهیل کنندگان پوچ بود و آمار عدم موفقیت در استارتاپ ها بسیار زیاد است. بنابراین اگر میزان مشارکت بانوان اندک بود به دلیل آن است که احساسی برخورد نکرده و تنها آن دسته ای که به توانمندی خود باور داشتند به کارآفرین تبدیل شدند. به اعتقاد او بهتر است به جای میزان مشارکت به دنبال میزان موفقیت بانوان باشیم که قطعا بالاتر از مردان است.

از سویی دیگر امیر ناظمی، رییس سازمان فناوری اطلاعات در حساب توئیتری خود مدعی شده است که میزان مشارکت زنان در ایران بالاتر از انگلستان، فرانسه، اسپانیا و حتی جهان است. او نوشته است؛ سهم کسب‌وکارهایی که دارای هم‌بنیانگذار (Cofunder) زن هستند، شاخصی قابل توجه در آشکارسازی #فرصت_عادلانه است. مقایسه با آمار جهانی به ما یادآوری می‌کند که زنان ایرانی پیشرو و در آینده پیش‌ران تحولات کشور خواهند بود:

جهان: ۱۷%

انگلستان: ۱۸.۸%

فرانسه: ۲۰%

اسپانیا: ۱۵.۶%

ایران: ۳۹%

یکی دیگر از فعالان اکوسیستم استارتاپی بر این باور است که اگر سهم مشارکت زنان در اکوسیستم استارتاپ ها اندک است به دلیل آن است که کمتر فریب وعده و وعیدها را خورده اند و موفق عمل کرده اند. این نشانه هوش و موفقیت بیشتر بانوان است.

حسین تبار، بنیانگذار یک استارتاپ بر این باور است که به طور کلی در سطح کشور بانوان کمتر نسبت به راه اندازی شرکت اقدام می کنند و این امر طبیعی است. از سویی دیگر در ایران مساله آزار و اذیت جنسی مطرح است که حتی یک دستورالعمل کتبی در مورد آن وجود ندارد. قوه قضاییه و نیروی انتظامی نیز در این زمینه بسیار ضعیف عمل می کنند. او برای شرکت خود دستورالعملی را به منظور جلوگیری از آزار و اذیت جنسی بانوان تدوین کرد.

به باور فعالان استارتاپی ۳۹ درصد میزان مشارکت زنان در زمینه هم بنیانگذار استارتاپ ها بسیار خوش بینانه است.

عده ای معتقدند هرکسی جای امیر ناظمی باشد ناچار است آمارسازی کند و نباید در این مورد بر او خرده گرفت. برخی از بانوان کارآفرین در زمینه اکوسیستم استارتاپی کشور بر این باورند که اگر در استارتاپی یک زن هم بنیانگذار است، دلیل این امر رفتارهای نمایشی مدیران آن است.

عده ای نیز بر ناظمی خرده گرفتند که او پیش از این گفته بود از هر ۳ کارآفرین یک نفر زن است و با این حساب آمار زنان کارآفرین می شود ۳۳ درصد و نه ۳۹ درصد.

از سویی دیگر با همچين آماري ايران در رتبه ٥٤ از ٥٨ قرار دارد! تكليف باقي كشورهايي كه بالاتر از ايران قرار دارند يا جزء٥ كشور اول هستند احتمالا همه كارآفرين هايش خانم هستند.

ما در گذشته و توسط رياست جمهور محترم و ديگر بدنه دولت ها آمارهايي را مشاهده می کردیم كه بعد از تغيير دولت ها همه آن آمارها زير سوال رفته و ميرود .

ما در ايران هيچ مركز آمار مستقل كه مورد تاييد جامعه جهاني و بين المللي باشد را نداريم پس اينكه اشاره شد به آمارهاي ساخته شده منظور اطلاعات الزاما غلط و نادرست نيست بلكه المان ها و الگوريتم ها و مكانيزم و شاخص هايي را بعضا مدنظر و تعريف و انتخاب ميكنيم و قرار ميدهيم براي آمارها و گزارشات كه بيان كننده واقعيت اصلي و شرايط كاملا دقيق كشور نيست در تمام حوزه ها .

امیر ناظمی در پاسخ به این انتقادات پاسخ داد: آمار صحیح است اما اشتباهی در تفسیر آن وجود دارد. فرض کنید ۴۰ درصد از استارتاپ ها کوفاندر خانم داشته ابشند و هر استارتاپ نیز ۳ کوفاندار داشته باشد، معنای این امر می شود ۴۰ تا ۱۲۰ خانم در میان ۳۰۰ کوفاندر یا هم بنیانگذار. حتی ممکن است با سهم ۴۰ از ۳۰۰ در حدود ۱۲ درصد سهم زنان باشد اما سهم شرکت ۴۰ درصد می شود.

او مدعی شد که مرجع آمار ایران مورد تایید جهانی بوده و هر سازمان بین المللی در کشورها فوکال پوینت رسمی دارد. در حوزه ICT نیز سازمان فناوری فوکال پوینت رسمی است و حتی آمار تنظیم مقررات را نیز این سازمان اعلام جهانی می‌کند.

این سازمان‌ها تعدادی ارزیاب مستقل دارند و از طریق آن‌ها کراس چک می‌کنند.

یکی از بنیانگذاران استارتاپی نیز در پاسخ او گفته است که سنجش کیفیت مقررات و حاکمیت قانون ایران در شاخص Global opportunity index نسبت به ترکیه و رژیم اشغالگر قدس پایینتر است.

محمود محمدی، یکی از بنیانگذاران و توسعه دهندگان استارتاپ ها به «فراز» گفت: بیشترین میزان مشارکت زنان در بنیانگذاری استارتاپ ها ۲۰ درصد و در دنیا ۱۷ درصد است، اما رییس فناوری اطلاعات ایران ادعا می کند آمار زنان هم بنیانگذار در ایران ۳۹ درصد است.

او افزود: در این صورت از هر ۱۰ بنیانگذار باید ۴ نفر خانم باشند. اما در اکوسیستم استارتاپی کشورمان چنین چیزی مشاهده نمی شود و میزان مشارکت بسیار کمتر است. در رویدادها، نشست ها و مراسم ها نیز درصد خانم ها نسبت به آقایان بسیار کمتر است.

محمدی گفت: احتمالا جامعه آماری که آقای ناظمی، رییس سازمان فناوری اطلاعات انتخاب کرده، درصد مشارکت خانم ها نسبت به آقایان بیشتر بوده است اما او و سازمان فناوری اطلاعات به اکوسیستم استارتاپی به طور کامل دسترسی دارند و می توانند آمار کاملی از این اکوسیستم بگیرند.

او افزود: ممکن است بودجه ای در کار باشد و یا اینکه کارگروهی قرار است تشکیل شود که چنین آمارهایی از سوی مسئولان منتشر می شود.