سلاجقه: امیدواریم مجوز میدان نفتی سهراب برگردد؛ کارشناس محیط زیست پروژه هورالعظیم، صلاحیت و سواد لازم را ندارد

علی سلاجقه، رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست، در گفت‌و‌گو با «فراز» درباره صدور مجوز بهره‌برداری از میدان نفتی سهراب و نگرانی‌های مطرح‌شده درباره آثار محیط‌زیستی این پروژه گفت که در دوره مسئولیت او نیز موضوع بهره‌برداری از این میدان مطرح بوده و سازمان محیط زیست تلاش کرده بود میان ضرورت بهره‌برداری از میادین مشترک و حفاظت از تالاب‌های حساس منطقه تعادل ایجاد کند.

سلاجقه با اشاره به شرایطی که در دوره مدیریت او برای بهره‌برداری از میدان سهراب تعیین شده بود، اظهار کرد: «وزارت نفت را مکلف کرده بودیم که در آن قسمت، اگر قرار است میادین مشترکی مورد بهره‌برداری قرار بگیرد، این بهره‌برداری به شکلی انجام شود که صرفاً آن بخش‌هایی که برای حفاری باز می‌شوند، تجهیزات کاملاً به خارج از مجموعه‌های تالابی منتقل شوند.»

او ادامه داد: «کاملاً پذیرفته بودیم که این میدان مورد بهره‌برداری قرار بگیرد، به شرط اینکه این اتفاق بیفتد و تمهیدات محیط‌زیستی هم حتماً رعایت شود. به هر صورت اینها سرمایه‌های کشور هستند و میادین مشترک محسوب می‌شوند و حتماً اتفاقات لازم برای بهره‌برداری از آنها باید بیفتد، اما راه‌حل‌های مختلفی هم وجود دارد که می‌شود با استفاده از آنها این کار را انجام داد.»

شرط محیط زیست برای بهره‌برداری از میدان سهراب

رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به مذاکرات خود با وزیر وقت نفت گفت: «خوشبختانه با توجه به بحثی که با خود آقای مهندس اوجی، وزیر نفت، داشتیم، پذیرفتند که اگر قرار باشد چاهی حفر شود یا وقتی که چاه حفر شد، سیستم انتقال به نحوی باشد که به هیچ وجه به تالاب آسیب نرسد و این سیستم کاملاً خارج از محدوده و حریم تالاب منتقل شود.»

سلاجقه تأکید کرد که موضوع صرفاً به عملیات حفاری محدود نمی‌شود و در مراحل بعدی نیز باید ملاحظات محیط‌زیستی مورد توجه قرار گیرد.

او در پاسخ به نگرانی‌ها درباره شرایط حساس تالاب‌های منطقه گفت: «متأسفانه این وضعیت مخصوص تالاب‌های حساس است و نگرانی‌ها به هر حال از سمت محیط‌زیستی‌ها بالا گرفته است.»

به گفته او، حساسیت تالاب‌های منطقه به اندازه‌ای است که هرگونه تصمیم درباره فعالیت‌های نفتی در آن باید با ارزیابی دقیق و به‌روز انجام شود.

لزوم بازنگری در ارزیابی محیط‌زیستی

علی سلاجقه، با انتقاد از نحوه ارزیابی‌های زیست‌محیطی در پروژه هورالعظیم، نسبت به صلاحیت کارشناسانی که مسئول بررسی آثار محیط‌زیستی این پروژه بوده‌اند، ابراز تردید کرد.
او در بخشی از اظهارات خود با اشاره به عملکرد کارشناسان ارزیابی محیط زیست در این پروژه گفت: «واقعاً کارشناسی که در پروژه هورالعظیم ارزیابی محیط زیست انجام داده، صلاحیت و سواد لازم را ندارد.»

رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به این پرسش که آیا دولت نباید در تصمیم خود درباره میدان سهراب بازنگری کند، گفت: «حتماً ارزیابی آنجا باید با شاخص جدید اتفاق بیفتد.»

او توضیح داد: «با شاخص‌های جدید، مخصوصاً با این روند کاهش جمعیت و تغییراتی که وجود دارد، باید ارزیابی‌ها انجام شود. دوستان خوزستان امسال خوشبختانه به نوعی وضعیت مناسب بود، ولی حتماً باید شاخص‌های ارزیابی کاملاً متغیر و بر اساس شرایط جدید و به‌روز تعیین شوند.»

سلاجقه تأکید کرد که نمی‌توان ارزیابی‌های محیط‌زیستی را بر اساس شاخص‌ها و شرایط سال‌های گذشته انجام داد و سپس همان نتایج را برای پروژه‌های امروز مبنا قرار داد.

به گفته او، تغییر شرایط محیط‌زیستی، وضعیت منابع آبی، تالاب‌ها و پیامد‌های ناشی از تغییرات اقلیمی ضرورت بازنگری در معیار‌های ارزیابی را افزایش داده است.

دانش روز باید وارد پروژه‌های نفتی شود

رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست همچنین به یکی از رویکرد‌های مورد تأکید این سازمان در دوره مدیریت خود اشاره کرد و گفت: «یک بحث دومی که ما همیشه روی آن تأکید داشتیم و آن موقع هم واقعاً داشتیم کلیه دستگاه‌های اجرایی را مجاب می‌کردیم، استفاده حداکثری از دانش نوین و دانش روز بود.»

او افزود: «درست است که باید از دانش روز استفاده کنند و این کار اتفاق بیفتد. خوشبختانه آن موقع تا حدودی این بحث پیش رفته بود و یک کارگروه مشترک با وزارت نفت تشکیل شده بود و این موضوع را دنبال می‌کرد.»

سلاجقه تأکید کرد که در شرایط فعلی نیز باید همین رویکرد دنبال شود و در صورت صدور یا بررسی مجوز‌های جدید، ارزیابی‌ها و شاخص‌های مورد استفاده باید بر اساس آخرین یافته‌های علمی و شرایط روز محیط‌زیست کشور باشد.

او گفت: « به هر صورت حتماً باید ارزیابی‌ها و شاخص‌های ارزیابی، همه اینها کاملاً بر اساس موارد روز باشد و به‌روز شود.»

«تبعات محیط‌زیستی آنجا بسیار سخت و سنگین است»

سلاجقه درباره پیامد‌های احتمالی فعالیت نفتی در منطقه هشدار داد و گفت: « چون تبعات محیط‌زیستی آنجا خیلی سخت و سنگین است و مشکل ایجاد می‌کند.»

او با تأکید بر اهمیت تالاب‌های منطقه گفت: «ما امیدواریم که بشود این مجوز برگردد.»

رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست در عین حال گفت که نمی‌داند دولت تا چه اندازه در این تصمیم امکان بازنگری دارد، اما معتقد است حساسیت‌های محیط‌زیستی این پروژه باید جدی گرفته شود.

سلاجقه: میدان سهراب نباید به یک «میدان رهاشده» تبدیل شود

او در ادامه با انتقاد از آنچه ضعف در توجه به مسائل محیط‌ زیستی می‌داند، اظهار کرد: «اگر نگاه کنید، الان من فکر می‌کنم ادعا‌های محیط‌زیستی متأسفانه تا میدان ادعا، خیلی بیشتر از آن چیزی است که در میدان اتفاق می‌افتد.»

سلاجقه افزود: «به نوعی شاید میدان رها شده است در این قسمت، واقعاً.»

رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کرد که در موضوع میدان سهراب، حساسیت‌های خاص این منطقه مورد توجه قرار گیرد و ارزیابی‌ها صرفاً به یک فرآیند اداری محدود نشود.

هشدار درباره ریزگردها؛ «کوچک‌ترین اشتباه» می‌تواند پیامد‌های گسترده داشته باشد

او با اشاره به نقش تالاب‌های خوزستان در شرایط زیست‌محیطی کشور تأکید کرد: «این تالاب‌ها واقعاً برای ایران سرنوشت‌ساز هستند، مخصوصاً در بحث ریزگردها.»

به گفته او، آسیب به تالاب‌ها تنها یک مسئله محلی یا محدود به محدوده اجرای یک پروژه نفتی نیست، بلکه می‌تواند پیامد‌هایی در مقیاس گسترده‌تر داشته باشد.

سلاجقه هشدار داد: «اگر آنجا کوچک‌ترین اشتباهی به وجود بیاید، تراز آب با مشکل مواجه شود و پوشش گیاهی آن از بین برود، حتماً مباحث ریزگرد‌ها و بحث‌های دیگر جایگزین می‌شود و خیلی هم سخت است.»

او در پایان ابراز امیدواری کرد که در تصمیم‌گیری درباره میدان نفتی سهراب، مجموعه ملاحظات محیط‌ زیستی و حساسیت‌های خاص تالاب‌های منطقه در نظر گرفته شود و ارزیابی‌های محیط‌ زیستی نیز با معیار‌های جدید و متناسب با شرایط امروز انجام گیرد.

میدان نفتی سهراب از جمله پروژه‌هایی است که بهره‌برداری از آن به دلیل قرار گرفتن در محدوده‌ای حساس از منظر محیط‌ زیستی، همواره محل بحث میان متولیان صنعت نفت و فعالان و کارشناسان محیط زیست بوده است؛ موضوعی که اکنون با صدور مجوز جدید، بار دیگر به یکی از مناقشه‌های مهم میان توسعه نفتی و حفاظت از تالاب‌های خوزستان تبدیل شده است.