دنیا سخنرانی پزشکیان را چگونه دید؟ | از «زانو نمی‌زنیم» تا «آماده مذاکره‌ایم»

«ما قربانی تروریسم هستیم»

پزشکیان سخنرانی خود را با یکی از صریح‌ترین پاسخ‌های ممکن به سخنان روز قبل دونالد ترامپ آغاز کرد. او در حالی تصاویر رهبر شهید و کودکان به شهادت رسیده در حمله به مدرسه‌ای در میناب را در دست داشت، گفت: «رئیس‌جمهور آمریکا ما را تروریست خواند، اما ما قربانی تروریسم بوده‌ایم.» او سپس تأکید کرد که ایران تنها از خود دفاع کرده است: «آن‌ها به ما حمله کردند، اما ما زانو نزدیم.»

همین جمله‌ها تبدیل به نخستین محور پوشش رسانه‌های جهان شد. آسوشیتدپرس گزارش خود را با عنوان «رئیس‌جمهور ایران در سخنرانی جنگی در سازمان ملل: ما قربانی تروریسم بوده‌ایم» منتشر کرد. لس‌آنجلس‌تایمز نیز از عبارت «سخنرانی سرسختانه» استفاده کرد و نوشت پزشکیان در برابر تهدید‌های ترامپ اعلام کرده ایران در برابر زور سر فرود نمی‌آورد.

واشنگتن‌پست زاویه دیگری را برجسته کرد. تیتر این روزنامه چنین بود: «رئیس‌جمهور ایران به سازمان ملل گفت کشورش باید قدرتمند باشد تا مورد تهدید قرار نگیرد.» در واقع، برای واشنگتن‌پست بخش مربوط به «قدرت» و بازدارندگی ایران به اندازه پاسخ مستقیم به ترامپ اهمیت داشت.

«ایران زانو نمی‌زند»؛ جمله‌ای که تیتر شد

اگر قرار باشد یک جمله از سخنرانی پزشکیان بیش از بقیه در رسانه‌های جهان دیده شده باشد، احتمالاً همین عبارت است: «ما سر خم نکردیم و زانو نزدیم.»

سی‌ان‌ان گزارش خود را با همین مضمون آغاز کرد و سخنرانی پزشکیان را «defiant» یا «سرسختانه و مقاوم» توصیف کرد. این شبکه در کنار عبارت «هرگز زانو نمی‌زنیم»، به تأکید پزشکیان بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران و درخواست او برای پایان جنگ نیز پرداخت.

رویترز نیز تیتر خود را بر همین دوگانه بنا کرد: «پزشکیان ترامپ را به ذهنیت زورگویی متهم کرد و وعده داد ایران تسلیم نمی‌شود.» در گزارش رویترز، عبارت «bullying mentality» یا «ذهنیت زورگویی» یکی از کلیدواژه‌های اصلی سخنرانی بود.

گاردین حتی صریح‌تر نوشت: «رئیس‌جمهور ایران در سازمان ملل به ترامپِ قلدر حمله کرد، اما آمادگی برای گفت‌و‌گو را نشان داد.» همین «اما» شاید مهم‌ترین بخش پوشش رسانه‌های بین‌المللی باشد.

پیام دوم پزشکیان؛ درِ مذاکره بسته نیست

در میان هیاهوی تقابل ایران و آمریکا، رسانه‌های خارجی بخش دیگری از سخنان پزشکیان را نیز محور قرار دادند؛ جایی که او گفت ایران برای «گفت‌و‌گو، دیپلماسی و مذاکره» آماده است، اما «زبان زور» را نمی‌پذیرد.

گاردین این بخش را در تیتر خود آورد و الجزیره نیز نوشت پزشکیان ضمن حمله شدید به آمریکا، «در را برای دیپلماسی باز گذاشت.» یورونیوز هم در تیتر خود همین روایت را خلاصه کرد: «پزشکیان به سازمان ملل گفت ایران مورد زورگویی قرار نمی‌گیرد، اما مذاکره خواهد کرد.»

این بخش از سخنرانی از نگاه دویچه‌وله اهمیت بیشتری پیدا کرد. این رسانه یک روز بعد گزارشی با این پرسش منتشر کرد: «پزشکیان در نیویورک چه چیزی به دست آورد؟» پاسخ گزارش، نه یک پیروزی یا شکست قطعی، بلکه تلاش برای ارسال سیگنال آمادگی تهران برای مذاکره بر سر پرونده هسته‌ای بود؛ در حالی که به اعتقاد این رسانه، چشم‌انداز یک توافق بزرگ برای پایان جنگ همچنان مبهم است.

روایت غالب جهان؛ نه «تسلیم»، نه «آشتی»

مرور این پوشش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد رسانه‌های بین‌المللی سخنرانی پزشکیان را عموماً نه یک سخنرانی صرفاً ضدآمریکایی و نه نشانه‌ای از توافق تهران و واشنگتن توصیف کرده‌اند. روایت غالب، ترکیبی از مقاومت و مذاکره است.

رویترز بر «عدم تسلیم» تأکید کرد؛ گاردین بر «حمله به ترامپ همراه با آمادگی برای گفت‌و‌گو»؛ الجزیره بر «قربانی تروریسم خواندن ایران و باز گذاشتن در دیپلماسی»؛ واشنگتن‌پست بر «قدرت برای جلوگیری از تهدید»؛ CNN بر «هرگز زانو نمی‌زنیم» و دویچه‌وله بر این پرسش متمرکز شد که آیا حضور پزشکیان در نیویورک توانسته مسیر دیپلماسی را جلو ببرد یا خیر.

حتی رسانه‌ای مانند مدوزا، سخنرانی پزشکیان را در میان «پنج سخنرانی برجسته» مجمع عمومی امسال قرار داد؛ نشانه‌ای از اینکه نطق رئیس‌جمهوری ایران، دست‌کم از منظر توجه رسانه‌ای، در حاشیه مجمع عمومی قرار نگرفت.